«Ψαρέψαμε» δύο ενδιαφέροντα άρθρα για την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η Κύπρος μετά τις δραματικές εξελίξεις της Παρασκευή. Το πρώτο είναι του Στέλιου Κούλογλου ενώ το δεύτερο του Γιώργου Προκοπάκη. Καλή ανάγνωση.

Στέλιος Κούλογλου: Κύπρος, το νέο πειραματόζωο

Αυτό θα πει θεραπεία-σοκ. Όχι αυτά τα ξενέρωτα της Ελλάδας ή της Πορτογαλίας, όπου χρειάστηκαν 2-3 μνημόνια και άλλα τόσα μεσοπρόθεσμα, χώρια τα χαράτσια και οι έκτακτες εισφορές, μέχρι να μαζευτούν τα χρήματα για να εξοφληθούν οι ξένοι τραπεζίτες και οι δανειστές. Εδώ έχουμε μια και μόνο, κίνηση, αλλά αποτελεσματική: μπουκάρεις στις τράπεζες και παίρνεις κατευθείαν τα λεφτά των καταθετών. Το 6,7% όσων έχουν καταθέσεις μέχρι 100.000 ευρώ και το 9.9%(ούτε 10% δηλαδή) όσων έχουν πάνω από 100.000 ευρώ.
Τώρα γιατί επειδή δύο τράπεζες της Κύπρου βρέθηκαν εκτεθειμένες(στα ελληνικά ομόλογα) πρέπει να την πληρώσουν όλοι οι καταθέτες-Αγγλοι, Γάλλοι, Πορτογάλοι και δη Ρώσσοι στην συγκεκριμένη περίπτωση- σε όλες τις τράπεζες της χώρας, αυτό μόνο ο Σόιμπλε και οι υποτακτικοί του στο eurogroup το ξέρουν. Ακόμη και ο economist βγήκε χθες από τα ρούχα του. “Δεν υπάρχει καμία ηθικό έρεισμα για να την πληρώνουν οι Κύπριες χήρες( μικροκαταθέτες) αλλά να μην αγγίζονται οι μεγαλομέτοχοι των τραπεζών και όσοι επένδυσαν σε κρατικά ομόλογα, όπως φαίνεται να συμβαίνει εδώ,” σχολίαζε το βρετανικό περιοδικό στο άρθρο του για την “άδικη, κοντόφθαλμη και αυτοκαταστροφική” συμφωνία.
Η χωρίς προηγούμενο απόφαση του eurogroup παραβιάζει κάθε έννοια δικαίου και ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δεν μπορεί να σταθεί σε διεθνές ή ευρωπαικό δικαστήριο. Η νεοφιλελεύθερη συμμορία των Βρυξελλών δηλώνει πλέον έτοιμη να κατάσχει και ατομικές περιουσίες, γιατί περί αυτού πρόκειται.  Η έννοια της συλλογικής τιμωρίας- μιας χώρας ή ένος πληθυσμού για τις πράξεις μεμονομένων ατόμων, οι Γερμανοί κάτι ξέρουν από τέτοιες πρακτικές- αναβαθμίζεται. Αν η Ελλάδα υπήρξε το πειραματόζωο των νεοφιλελεύθερων πολιτικών λιτότητας στην ευρωζώνη, η Κύπρος μετατρέπεται στο νέο πειραματόζωο της συλλογικής τιμωρίας και της ανοιχτής ληστείας.
Υπάρχουν πολλά να ειπωθούν για το μέλλον της Ευρώπης και της ευρωζώνης, μετά αυτήν την επαίσχυντη συμφωνία. Η οποία θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί αν είχαν χρησιμοποιηθεί, αντί για την κλοπή των καταθέσεων, οι Μηχανισμοί Σταθερότητας που υποτίθεται ότι φτιάχτηκαν για να αντιμετωπίσουν καταστάσεις κρίσης, όπως η κυπριακή. Μπορεί να υπάρχει εμπιστοσύνη σε καταθέσεις σε ευρώ και στο ίδιο το νόμισμα, όταν υπάρχει πλέον προηγούμενο κουρέματος καταθέσεων σε μια χώρα της ευρωζώνης; Πόσο θα επηρεάσει τον ρημαγμένο νότο και την κρίση στην ευρωζώνη, που έδειχνε κάπως να καλμάρει, η κυπριακή σεισμική δόνηση;
Νέοι φόροι για τους πολίτες, απώλεια δημόσιας περιουσίας(“Το Eurogroup καλωσορίζει τη δέσμευση των κυπριακών αρχών να επιταχύνουν τις προσπάθειες στον τομέα των ιδιωτικοποιήσεων”, γράφει η απόφαση), υψηλότεροι φόροι για τις ξένες επιχειρήσεις που μέχρι τώρα προτιμούσαν την Κύπρο για την χαμηλή φορολογία της: η χώρα μπαίνει στο γνωστό φαύλο κύκλο μέτρα λιτότητας-ύφεση-νέα μέτρα και το προηγούμενο της υφαρπαγής των καταθέσεων διώχνει εταιρείες και επενδυτές. Το πολιτικό της σύστημα απειλείται με κατάρρευση, παραβιάζοντας βάναυσα τις προεκλογικές του υποσχέσεις, 2 εβδομάδες μετά τις εκλογές. Με την συμφωνία, ένα νησί κομμένο στα δύο, όπως η Κύπρος, μπαίνει σε μια πορεία που οδηγεί μαθηματικά στην καταστροφή.
"Είτε να επιλέξουμε το καταστροφικό σενάριο της άτακτης χρεοκοπίας, είτε το σενάριο μιας επώδυνης αλλά ελεγχόμενης διαχείρισης της κρίσης, που θα θέτει οριστικό τέρμα στην αβεβαιότητα και θα αποτελέσει την αφετήρια επανεκκίνησης της οικονομίας μας",δήλωνε χθες ο νεοεκλεγμένος Κύπριος πρόεδρος, παίζοντας την ηχώ του Γ. Παπανδρέου και του Α. Σαμαρά. Ξεχνώντας βέβαια να εξηγήσει γιατί διαβεβαίωνε τους ψηφοφόρους μόλις 15 μέρες πριν, ότι δεν πρόκειται να γίνει-και να αποδεχθεί ο ίδιος- κανένα κούρεμα καταθέσεων.  Ο κ. Αναστασιάδης υποστηρίζει- και τα παπαγαλάκια διαδίδουν- ότι εκβιάστηκε για να υπογράψει, αυτά που είχε ορκιστεί ότι δεν θα υπεγραφε. Αν είναι έτσι, θα έπρεπε να παραιτηθεί. Τώρα, η περίπτωση του θα μείνει στην ιστορία ως κλασσικό παράδειγμα πολιτικής απάτης.
Οι Κύπριοι βουλευτές και τα κόμματα έχουν ακόμη περιθώριο να πουν το μεγάλο όχι. Διαφορετικά, αν θέλουν να μάθουν το μέλλον, ας ρίξουν μια ματιά στην Αθήνα.

Γιώργος Προκοπάκης: ... της Κύπρου
Πέρα από την φιλολογία για την Ευρώπη, την αλληλεγγύη, τους κακούς Βόρειους και ό,τι άλλο σχετικό χρειάζεται ο καθένας μας για να βολέψει το εξηγητικό του σχήμα ή τις ιδεοληψίες του, υπάρχει και ένας λαός. Εξακόσιες χιλιάδες Κύπριοι, το μέλλον των οποίων, αλλά και των παιδιών τους και ό,τι κατάφεραν στα 38 χρόνια μετά την εισβολή - όπως το κατάφεραν - παίζεται σε μεγάλο βαθμό τις επόμενες τρεις μέρες.

Η λύση στο Κυπριακό πρόβλημα δεν μπορούσε παρά να είναι οδυνηρή. Οι εναλλακτικές περιορισμένες:

1. Δανειακή σύμβαση α λα ελληνικά, με πακέτο 17 δισ (ή και μεγαλύτερο) για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών του κυπριακού δημοσίου και την ανακεφαλαιοποίηση των κυπριακών τραπεζών. Το αντίστοιχο Μνημόνιο θα απαιτούσε μέτρα τέτοια που οι προβλέψεις των ελληνικών Μνημονίων θα φάνταζαν ως ευχάριστη βόλτα στο πάρκο. Σε κάθε περίπτωση είναι αμφίβολο κατά πόσον οι συνήθεις δανειστές θα μπορούσαν να πείσουν την κοινή γνώμη των χωρών τους να σώσουν τις καταθέσεις ξένων στην Κύπρο, επτά φορές το ΑΕΠ της χώρας και να φορτωθεί το χρέος στους Κύπριους φορολογούμενους (ή από το 2014 στους Ευρωπαίους).
2. Κατάρρευση δύο (οπωσδήποτε, ίσως περισσοτέρων) κυπριακών τραπεζών και μείωση του πακέτου διάσωσης κατά το αναλογούν ποσόν. Το Ευρωσύστημα θα κάλυπτε με την εγγύησή του τις καταθέσεις (αμφίβολο εάν όντως είναι 100 χιλ ευρώ, αλλά δεν έχει σημασία). Οι ξένοι καταθέτες/δανειστές θα υφίσταντο τη ζημιά. Πλην όμως, το άμεσο επακόλουθο θα ήταν το άμεσο ξεφούσκωμα του κυπριακού τραπεζικού συστήματος. Μαζί του θα είχε τελειώσει και η οικοδομική φούσκα για πάρα πολλά χρόνια. Η ρηχή κυπριακή οικονομία (χρηματοπιστωτικός τομέας, τουρισμός, ακίνητα/κατασκευές) θα είχε χάσει τους δύο από τους τρεις πυλώνες της. Η διάλυση των πάντων σε μικρό χρονικό διάστημα θα ήταν αναπόφευκτη.
3. Κούρεμα καταθέσεων/δανειστών πέραν της εξασφάλισης του Ευρωσυστήματος. Η λύση του ΔΝΤ ήταν η "ηθικά" αποδεκτή, μιας και έριχνε το βάρος του bail in στους κυρίως ωφελημένους της δεκαετίας. Πάλι όμως θα οδηγούσε στην απαξίωση του χρηματοπιστωτικού πυλώνα της οικονομίας - και βέβαια τις χρηματοδοτούμενες απ' αυτόν κατασκευές.
4. Η λύση που επελέγη. Είναι μια μέση λύση που φορτώνει μέρος του bail in στους μεγαλοκαταθέτες (το 9.9% και η υψηλή φορολογία τόκων), άλλο μέρος στους μικροκαταθέτες (το 6.75% μέχρι 100 χιλ). Η αύξηση της φορολογίας είναι μάλλον μικρή για να είναι αποτρεπτική από μόνη της. Η μη επιβάρυνση των χρηματοοικονομικών συναλλαγών αυτόνομα, δίνει τη δυνατότητα να συνεχίσει να είναι το νησί φορέας παροχής χρηματοοικονομικών υπηρεσιών - μικρότερου όγκου και αξίας βέβαια. Δίνεται η δυνατότητα να "χτιστεί" ένα άλλο κυπριακό οικονομικό μοντέλο, σε ένα βάθος χρόνου πέντε έως δέκα ετών. Από την ελληνική εμπειρία είναι σαφές πως η απώλεια των μικροκαταθετών (ας υποθέσουμε πως η μέγιστη πλειοψηφία των Κυπρίων έχει καταθέσεις μέχρι 100 χιλ) είναι μικρότερη (για το τυπικό προφίλ) από την αντίστοιχη ενός πλήρους (και πολύ πιο βεβαρυμένου από το ελληνικό) πακέτου διάσωσης.

Αλλά...
Ο κίνδυνος είναι στη διαχείριση των τριών ημερών. Τίποτε δεν έχει παγιωθεί. Όλα εξαρτώνται από (α) τις αποφάσεις της κυπριακής Βουλής και (β) τη στάση των κυπριακών πολιτικών δυνάμεων.

Αντί του λαϊκισμού, οι κυπριακές πολιτικές δυνάμεις οφείλουν να καταθέσουν στη Βουλή την εναλλακτική τους πρόταση. Όχι αφορισμούς και αναθέματα. Ο θάνατος της διατραπεζικής αγοράς ήδη από το 2009, προδιέγραφε την κατάληξη σε αδιέξοδο ενός τραπεζικού τομέα 7-8 φορές το ΑΕΠ της χώρας. Η χθεσινή κατάληξη είναι αποτέλεσμα της ανεύθυνης διαχείρισης σχεδόν 10 ετών. Η κυπριακή οικονομία είναι πολύ μικρή για να την αφήσουν να "πέσει". Το "μικρή" όμως ενέχει και το κίνητρο για το αντίθετο: είναι πολύ μικρή για να μη μπορεί να ελεγχθούν οι επιπτώσεις της "πτώσης".

Πρέπει επίσης ο πρόεδρος Αναστασιάδης να μιλήσει με απόλυτη ειλικρίνεια και καθαρότητα στον λαό του. Να δείξει την όποια προοπτική υπάρχει. Να δείξει εάν είναι ο ηγέτης που οι Κύπριοι δεν είχαν τόσα χρόνια.

Η Καθαρή Δευτέρα είναι αργία στην Κύπρο και την Ελλάδα. Δεν είναι όμως στην Ισπανία, την Ιταλία και τις αγορές όλου του κόσμου. Το bank run δεν είναι ορθολογισμός - είναι ψυχολογία.

Το μόνο σίγουρο είναι πως η Τρίτη θα ξημερώσει - και όλες οι άλλες μέρες μετά. Ας αφήσουμε τα εξηγητικά μας σχήματα, τις στρατηγικές του νεοφιλελευθερισμο και τις ιδεοληψίες μας στην άκρη. Η Κύπρος χρειάζεται ψυχραιμία και πολιτική συναίνεση. Ο κρίσιμος χρονικός ορίζοντας είναι τρεις μέρες!

Να πούμε τα ίδια τα παλιά: it ain't over till it's over. Ο John Palesis και οι υπόλοιποι της παλιάς φρουράς, ξέρουν απ' αυτά.