Εξαιρετικά επικίνδυνη κρίνεται η χρήση υγραερίου εάν δεν τηρούνται οι σωστές πρόνοιες εγκατάστασης και συντήρησης

Ερωτήματα εγείρονται σε σχέση με τους κινδύνους που μπορεί να προκαλέσουν οι κύλινδροι υγραερίου που βρίσκονται σε στρατόπεδα, σχολεία, εστιατόρια ή ακόμη και στα σπίτια μας.  Η χρήση του υγραερίου παρόλα τα οικονομικά και περιβαλλοντικά πλεονεκτήματα που παρουσιάζει συγκρινόμενη με το πετρέλαιο, καθίσταται εξαιρετικά επικίνδυνη αν δεν τηρηθούν οι προβλεπόμενοι κανονισμοί για το σχεδιασμό, εγκατάσταση, συντήρηση και επιτήρηση των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού.

Πόσο επικίνδυνη είναι η χρήση υγραερίου;

Η απάντηση αν είναι επικίνδυνη η χρήση υγραερίου, είναι καταφατική ακόμη και από επαγγελματίες που ασχολούνται με την τοποθέτηση των φιαλών υγραερίου. Το επόμενο ερώτημα είναι πόσο επικίνδυνο είναι; Η απάντηση οφείλεται στην επιπολαιότητα, την ανευθυνότητα, την προχειρότητα και των ερασιτεχνισμό αυτών που κάνουν την μελέτη εγκατάστασης, αυτών που καλούνται να την εκτελέσουν και αυτών που στο τέλος χρησιμοποιούν το υγραέριο.  Φαίνεται ότι στην Κύπρο βρισκόμαστε ακόμη σε νηπιακό στάδιο όσον αφορά την ασφαλή χρήση του υγραερίου. Είναι γεγονός ότι λόγω της συμφέρουσας τιμής του, η χρήση του γίνεται ολοένα και δημοφιλέστερη σε οικίες σε εστιατόρια, κτηνοτροφικές μονάδες, θερμοκήπια, σχολικά εργαστήρια, εργοστάσια και ξενοδοχεία.

Σύμφωνα με πληροφορίες μας, στο Κολυμβητήριο Λεμεσού όπου υπάρχει δεξαμενή υγραερίου, πρόσφατα παρατηρήθηκε διαρροή και σήμανε συναγερμός. Η δεξαμενή υγραερίου, χωρητικότητας 2,5 λίτρων, εγκυμονεί ανά πάσα στιγμή σοβαρούς κινδύνους για τους χρήστες κι εργαζομένους στο κολυμβητήριο στο Δασούδι της Λεμεσού, αλλά και τους ευρισκόμενους στον πολυσύχναστο υπαίθριο χώρο. Το υγραέριο χρησιμοποιείται ως καύσιμο για την θέρμανση του νερού της πισίνας.

Μάλιστα σε  σύσκεψη που είχε συγκληθεί προ μηνών από το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας, με την συμμετοχή εκπροσώπων της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, του ΚΟΑ και της Επαρχιακής Διοίκησης Λεμεσού, αποφασίστηκε να μελετηθούν τρόποι «απομάκρυνσης» του κινδύνου. Είτε με την κατασκευή υπόγειας δεξαμενής, είτε με την αλλαγή καυσίμου,(το πετρέλαιο θεωρείται λιγότερο επικίνδυνο), ίσως και με την μετακίνηση και την δημιουργία μικρότερων δεξαμενών πέριξ του κολυμβητηρίου. Παράλληλα κατατέθηκαν εισηγήσεις για την διαρκή ασφάλεια του χώρου με την εγκατάσταση συστήματος «κατιονισμού» (ψύξης με νερό της δεξαμενής). Δυστυχώς, μετά την παρέλευση μηνών κανένα μέτρο δεν έχει ληφθεί για την δεξαμενή υγραερίου, που είναι μεν περιφραγμένη, αλλά ανάμεσα σε πεύκα με οδυνηρές συνέπειες σε περίπτωση μιας πυρκαγιάς.

Δεν ακολουθούνται οι βασικοί κανόνες

Σύμφωνα με τον Κώστα Παπαχριστοφόρου, διευθυντή της εταιρείας Climaco φαίνεται ότι δεν ακολουθούνται οι βασικοί κανόνες αφού όπως αποδεικνύεται και από το φωτογραφικό μας υλικό όπου βρίσκονται οι φιάλες υγραερίου δεν υπάρχει ασφάλεια της εγκατάστασης υγραερίου.

Επιθεωρήσεις με το σταγονόμετρο

Οι αρμοδιότητες του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας καλύπτουν τα θέματα ασφάλειας που αφορούν τις εγκαταστάσεις υγραερίου (σχεδιασμός, κατασκευή, θέση σε λειτουργία για πρώτη φορά, χρήση, συντήρηση, κ.λπ.).

Καλύπτουν επίσης την αποθήκευση του υγραερίου σε μεγάλες ποσότητες, τη διαχείριση του υγραερίου χαρακτηριζόμενο ως επικίνδυνη χημική ουσία (εξαιρετικά εύφλεκτο), τη σήμανση των δοχείων (δεξαμενών, φιαλών, κυλίνδρων, κ.ά.) και χώρων όπου υπάρχει υγραέριο και γενικότερα, μέσα από τη νομοθεσία για την ασφάλεια και υγεία στην εργασία, όλη τη διαδικασία που σχετίζεται με την παραγωγή έως και την κατανάλωση του υγραερίου. Όπως πληροφορηθήκαμε οι επιθεωρητές του Τμήματος επιθεώρησης εργασίας, προβαίνουν σε περίπου 1,200 επιθεωρήσεις τον χρόνο. Τα τελευταία χρόνια το αρμόδιο τμήμα έχει προχωρήσει και στην έκδοση κωδικών πρακτικής που σχετίζονται με τη φύλαξη και τις εγκαταστάσεις υγραερίου.

Φανταστείτε όμως ότι οι 1,200 επιθεωρήσεις που γίνονται ερμηνεύονται με μια περίπου επιθεώρηση την ημέρα ανά επαρχία. Ο υπολογισμός είναι απλός αν διαιρεθούν οι επιθεωρήσεις με τους 12 μήνες, τις τέσσερις επαρχίες και τις εργάσιμες ημέρες. Διαφορετικά συμπεραίνεται ότι γίνονται 25 επιθεωρήσεις το μήνα παγκύπρια. Έχετε όμως υπολογίσει πόσες φιάλες υγραερίου υπάρχουν τοποθετημένες παγκύπρια; Πως μπορούν οι επτά επιθεωρητές να καλύψουν το μεγάλο βάρος που τους ανατέθηκε;

Διαπιστώνεται εξάλλου ότι δεν υπάρχουν ούτε μελέτες ούτε τεχνική έκθεση για κάθε εγκατάσταση φιάλης υγραερίου και αυτό οφείλεται στο βωμό του κέρδους και της άγνοιας. Αν και υπάρχει νομοθετικό πλαίσιο που διέπει την εγκατάσταση φαίνεται ότι οι κίνδυνοι παραμονεύουν εφόσον δεν υπάρχει ενημέρωση πληροφόρηση και αυστηρότητα στις διαδικασίες ελέγχων.

Οι φωτογραφίες που εξασφαλίσαμε καταδεικνύουν την ακαταστασία που επικρατεί καθώς όπως φαίνεται αρκετές δεξαμενές υγραερίου, είναι εκτεθειμένες σε μη εγκεκριμένους χώρους, χωρίς γείωση, ανάμεσα σε βλάστηση και χωρίς σημάνσεις αλλά και τις απαραίτητες πρόνοιες προκειμένου να εξασφαλίζεται η μέγιστη δυνατή ασφάλεια.

 

 

Σε δηλώσεις του στο SigmaLive, o Διευθυντής του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας, Λέανδρος Νικολαϊδης  επιβεβαίωσε ότι το Τμήμα, αντιμετωπίζει πρόβλημα στελέχωσης αλλά γίνονται επιθεωρήσεις. «Όλες οι εγκαταστάσεις που επιθεωρούμε και να έχουν πρόβλημα, εμείς ζητούμε να συμμορφωθούν οι ιδιοκτήτες με τις πρόνοιες για εκδοθεί η άδεια. Όλοι οι ιδιοκτήτες συμμορφώνονται με βάση τα απαιτούμενα μέτρα που ζητούνται από την υπηρεσία μας», ανέφερε.

Σε ότι αφορά τους προμηθευτές κυλίνδρων υγραερίου, τόνισε ότι γνωρίζουν τις διαδικασίες και τις ασφαλιστικές δικλίδες και βοηθούν το Τμήμα ενημερώνοντας το, όταν υπάρχουν προβληματικές εγκαταστάσεις υγραερίου.

Ανέφερε εξάλλου ότι δεν πρέπει να σημειώνεται κινδυνολογία καθώς ήδη ετοιμάστηκε νομοσχέδιο το οποίο θα καλύψει όλο το ζήτημα της διαχείρισης υγραερίου. Σε αυτό προνοείται ότι θα υπάρχουν εγκεκριμένοι λειτουργοί συντήρησης και εγκατάστασης προκειμένου να εκλείψουν πιθανές παρατυπίες. Σύντομα το νομοσχέδιο θα τεθεί για δημόσια διαβούλευση με όλους τους εμπλεκομένους και ακολούθως θα περάσει στην Νομική Υπηρεσία καθώς και στην Βουλή για έγκρισή του.

Η Εκπρόσωπος Τύπου της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, Λίζα Κεμιτζιή, σε δηλώσεις της στο SigmaLive, ανέφερε ότι η Υπηρεσία ανταποκρίνεται σε ότι αφορά τους κινδύνους πυρασφάλειας σε σχέση με τους εγκατεστημένους κυλίνδρους αφού ενημερωθεί από το αρμόδιο Τμήμα.

Οι φωτογραφίες παρακάτω είναι απο πυρκαγιές που ξέσπασαν σε επιχειρήσεις, λόγω προβλημάτων που προέκυψαν απο ακατάλληλα εξαρτήματα που είχαν σαν αποτέλεσμα διαρροή υγραερίου εντός του χώρου των συσκευών.

 

Αδειοδότηση Αποθήκευσης Υγραερίου

Σύμφωνα με την Πετρελαιοειδών νομοθεσία, ο οικείος Έπαρχος για να χορηγήσει άδεια αποθήκευσης ή φύλαξης υγραερίου πρέπει θα λαμβάνει τις απόψεις του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας. Συγκεκριμένα, άδεια αποθήκευσης ή φύλαξης υγραερίου χορηγείται από τον Έπαρχο εφόσον το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας επιθεωρήσει το χώρο ή το υποστατικό στο οποίο αποθηκεύεται ή φυλάσσεται υγραέριο και ενημερώσει τον οικείο Έπαρχο ότι το υποστατικό είναι κατάλληλο και ασφαλές για σκοπούς αποθήκευσης ή φύλαξης υγραερίου.  Ο Επιθεωρητής, ως αποτέλεσμα της επιθεώρησης του υποστατικού, μπορεί να υποδείξει όρους και προϋποθέσεις για την έκδοση της αιτούμενης Άδειας Αποθήκευσης ή Φύλαξης Υγραερίου. Σημειώνεται ότι στις περιπτώσεις όπου το υγραέριο αποθηκεύεται ή φυλάσσεται σε δοχεία των οποίων η χωρητικότητα σε νερό είναι μικρότερη από 500 λίτρα, δεν απαιτείται Άδεια.

Υγραέριο ως Επικίνδυνη Χημική Ουσία

Το υγραέριο λόγω των ιδιοτήτων του χαρακτηρίζεται ως επικίνδυνη χημική ουσία (εξαιρετικά εύφλεκτο F+).  Η νομοθεσία που διέπει το υγραέριο ως επικίνδυνη χημική ουσία είναι ο περί Χημικών Ουσιών, Παρασκευασμάτων και Προϊόντων Νόμος του 2009 (Ν. 10(Ι)/2009) και οι Κανονισμοί που εκδόθηκαν με βάση το Νόμο αυτό.  Οι πιο πάνω Κανονισμοί ρυθμίζουν τα θέματα της συσκευασίας και της σήμανσης, την πρόσβαση των επαγγελματιών χρηστών στο Δελτίο Δεδομένων Ασφάλειας, την τήρηση των απαγορεύσεων ή των αυστηρών περιορισμών παραγωγής, εισαγωγής, εξαγωγής, διάθεσης στην αγορά, ή / και χρήσης, κ.ά., που ισχύουν για όλες τις επικίνδυνες ουσίες, όπως είναι και το υγραέριο.

Σχεδιασμός, Κατασκευή και Θέση σε Λειτουργία για πρώτη φορά νέου Εξοπλισμού και Εγκαταστάσεων Υγραερίου

Ο σχεδιασμός, η εγκατάσταση και η θέση σε πρώτη λειτουργία νέου εξοπλισμού για χρήση υγραερίου διέπεται από εναρμονιστικούς Κανονισμούς για τους οποίους αρμόδια αρχή είναι ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, μέσω του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας.  Οι εν λόγω Κανονισμοί καθορίζουν τις βασικές απαιτήσεις ασφάλειας και υγείας που πρέπει να πληρούν ο εξοπλισμός και οι εγκαταστάσεις υγραερίου για να μπορούν να διατίθενται στην Κυπριακή αγορά και να θέτονται σε λειτουργία για πρώτη φορά.

Αποθήκευση Υγραερίου σε Μεγάλες Ποσότητες

Για το θέμα της αποθήκευσης υγραερίου, ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων έχει την αρμοδιότητα για την εφαρμογή της εναρμονιστικής νομοθεσίας για τις εγκαταστάσεις που εμπίπτουν στην Ευρωπαϊκή Οδηγία 96/82/ΕΚ γνωστή ως SEVESO II.  Όλες οι μεγάλες αποθηκεύσεις πετρελαιοειδών και υγραερίου διέπονται, με εξειδικευμένες απαιτήσεις της πιο πάνω νομοθεσίας και στοχεύουν στην προστασία των εργαζομένων, του κοινού και του περιβάλλοντος.

Βασικά Μέτρα Πρόληψης

Οι ατμοί του υγραερίου είναι βαρύτεροι από τον αέρα. Σε περίπτωση διαρροής, το υγραέριο διαρρέει προς το έδαφος και συγκεντρώνεται στις χαμηλότερες περιοχές και παγιδεύεται εκεί.

Φροντίστε να υπάρχει κατάλληλος αερισμός του χώρου στο χαμηλότερο σημείο του έτσι ώστε το υγραέριο που πιθανώς να συγκεντρωθεί εκεί να διαφεύγει προς την ατμόσφαιρα.

Μην τοποθετείτε άλλα εύφλεκτα υλικά και πηγές ανάφλεξης, π.χ. θερμές επιφάνειες, θερμές εργασίες (συγκόλληση), εξοπλισμό με περιστρεφόμενα κινητά μέρη που δημιουργεί ηλεκτρικούς ή μηχανικούς σπινθήρες, κ.λπ., στο επίπεδο του εδάφους ή χαμηλότερα από τις δεξαμενές και τις φιάλες του υγραερίου, ή δίπλα σε αυτές.

Το υγραέριο εξατμίζεται και ψύχεται γρήγορα και μπορεί να προκαλέσει σοβαρά εγκαύματα όταν έρθει σε επαφή με το δέρμα. Φοράτε κατάλληλα μέσα ατομικής προστασίας, όπως προστατευτικά γυαλιά και γάντια, όταν εντοπίσετε διαρροή υγραερίου σε υγρή φάση.

Το υγραέριο δεν είναι τοξικό. Ωστόσο, όσο μεγαλώνει η συγκέντρωσή του στον αέρα ελαττώνεται το διαθέσιμο οξυγόνο και αυξάνεται ο κίνδυνος ασφυξίας. Ο χώρος στον οποίο γίνεται χρήση ή κατανάλωση υγραερίου πρέπει να αερίζεται επαρκώς.

Το υγραέριο είναι άοσμο από μόνο του.  Σ΄ αυτό προστίθεται μια έντονα δύσοσμη ουσία για τον εντοπισμό των διαρροών.  ΠΟΤΕ μην επιχειρήσετε να εντοπίσετε μια διαρροή με φλόγα ή άλλα μέσα που ενδέχεται να προκαλέσουν ανάφλεξη. Το υγραέριο είναι εξαιρετικά εύφλεκτο. Πρέπει να αποθηκεύεται σε χώρους με καλό αερισμό και μακριά από πηγές ανάφλεξης. Το υγραέριο προκαλεί τη φθορά του φυσικού καουτσούκ και ορισμένων πλαστικών. Πρέπει να χρησιμοποιείτε εύκαμπτους ελαστικούς σωλήνες και γενικά εξοπλισμό που έχει σχεδιαστεί ειδικά για το υγραέριο.

Οι κύλινδροι πρέπει να εγκαθίστανται σε όρθια θέση.

Πρέπει να τοποθετούνται:

•  Εκτός κτηρίου, πλησίον τοίχου ή άλλης κατασκευής με πυραντίσταση τουλάχιστον 30 λεπτά.
• Μακριά από πηγές ανάφλεξης.
• Σε απόσταση τουλάχιστο 2m από φρεάτια αποχετεύσεων, παραδεξάμενα, κ.λπ.
• Σε χώρο με επαρκή φυσικό αερισμό.
• Σε σταθερό, οριζόντιο και καθαρό έδαφος.
• Σε χώρο που να διασφαλίζει ότι οι κύλινδροι είναι προστατευμένοι, εύκολα προσβάσιμοι και δεν εμποδίζουν την είσοδο ή έξοδο στο κτήριο.

 Οι κύλινδροι δεν πρέπει να:

• αποθηκεύονται σε υπόγειους χώρους, κελάρια, υπόγεια, κ.λπ.,
• τοποθετούνται σε απόσταση <2m από σταθερές πηγές ανάφλεξης,
• εγκαθίστανται σε κλιμακοστάσια, διαδρόμους ή σε οδούς διαφυγής,
• τοποθετούνται κοντά σε διαβρωτικά, τοξικά ή οξειδωτικά υλικά.

Κοντά σε κάθε εγκατάσταση υγραερίου πρέπει να υπάρχουν τα ακόλουθα:

• Ενημερωτική Πινακίδα για το προϊόν που αποθηκεύεται, στην οποία θα αναγράφεται τη λέξη «YΓΡΑΕΡΙΟ» και η συντομογραφία «LPG».
• Σήματα απαγόρευσης του καπνίσματος, της χρήσης κινητού τηλεφώνου και της χρήσης γυμνής φλόγας.
• Σήμανση Προειδοποίησης για εύφλεκτη ουσία.
• Πινακίδα στην οποία θα αναγράφονται τα τηλέφωνα του Συντηρητή της εγκατάστασης, του ιδιοκτήτη της εγκατάστασης και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Κύπρου. Γείωση και ισοδυναμική γεφύρωση της εγκατάστασης υγραερίου
• Όταν υπάρχει συνδεδεμένος ηλεκτρολογικός εξοπλισμός στη δεξαμενή απαιτείται γείωση της δεξαμενής υγραερίου με χάλκινο αγωγό γείωσης, για προστασία από τον κίνδυνο ηλεκτροπληξίας.

Τα βασανιστικά ερωτήματα

• Πόσα είναι τα κέντρα αναψυχής και οι χώροι δημόσιας χρήσης που χρησιμοποιούν υγραέριο;
• Πόσοι από αυτούς έχουν εξασφαλίσει άδεια αποθήκευσης υγραερίου;
• Τι έλεγχος γίνεται για τους δημόσιους κυβερνητικούς χώρους ( σχολεία, στρατόπεδα, νοσοκομεία, γηροκομεία);
• Ποια είναι τα επακόλουθα αυτής της ασυνέπειας των ιδιοκτητών και ποια η ασφάλεια των θαμώνων;
• Γιατί δίνεται άδεια λειτουργίας χώρου δημοσίας χρήσης χωρίς να έχει εξασφαλίσει άδεια αποθήκευσης υγραερίου;
• Ποιος έλεγχος γίνεται στις οικίες που χρησιμοποιούν υγραέριο για την κεντρική θέρμανση ή την κουζίνα;
• Ποιοι είναι οι αρμόδιοι να κάνουν εγκαταστάσεις υγραερίου;
• Ποιοι θα κάνουν το τελικό έλεγχο στις εγκαταστάσεις υγραερίου;
• Ακολουθούνται τα Ευρωπαϊκά πρότυπα στις εγκαταστάσεις;
• Οι ασφαλιστικές εταιρείες ζητούν πιστοποιητικό της άδειας αποθήκευσης υγραερίου;
• Τι γίνεται με τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις υγραερίου
• Γιατί οι μεγάλες εταιρείες διανομής υγραερίου κάνουν εγκαταστάσεις υγραερίου στους πελάτες τους «δωρεάν»;
• Ποιος αρμόδιος φορέας είναι κατάλληλα ενημερωμένος και άρτια εκπαιδευμένος για το υγραέριο;