Μια από τις γυναίκες που έζησε από κοντά τον απελευθερωτικό αγώνα του 1955-59, που κυνηγήθηκε από τους Τούρκους επικουρικούς και που παραλίγο να φυλακιστεί στα 13 της χρόνια, μιλά στο SigmaLive για την συναρπαστική της ιστορία και το καινούριο της ιστορικό βιβλίο «Αδυσώπητο Μίσος». Ο λόγος για την Τέρψα Αγαθοκλέους Παπακώστα.

Τι σας έχει μείνει χαραγμένο στην μνήμη από την περίοδο της Αγγλοκρατίας;

 

Το γεγονός ότι η νεολαία διαδραμάτισε ένα σημαντικό ρόλο και μάλιστα με μεγάλο ενθουσιασμό.  Δεν πηγαίναμε καν σχολείο. Μας κυνήγαγαν οι Τούρκοι επικουρικοί, στους δρόμους κυκλοφορούσαν τανκ και πραγματοποιούνταν συνεχώς διαδηλώσεις. Ήταν μια κατάσταση έντονα συναισθηματικά φορτισμένη. Πέρα από τη δράση της μαθητιώσας νεολαίας, στη μνήμη μου έμεινε χαραγμένος και ο ρόλος που έπαιξαν τα ακραία τουρκικά στοιχειά (σημ. οι επικουρικοί) οι οποίοι είχαν επιστρατευτεί με οδηγίες των Άγγλων. Είναι γνωστή εξάλλου η τακτική του διαίρει και βασίλευε. Η μαθητιώσα νεολαία, λοιπόν, κυνηγήθηκε περισσότερο από επικουρικούς, παρά από Άγγλους στρατιώτες.

 

Βάλατε τη ζωή σας σε κίνδυνο;
 

Όταν ήμουν 13 ετών με συνέλαβαν μαζί με μια φίλη μου την ώρα που μοιράζαμε φυλλάδια στη Λεμεσό. Μας μετέφεραν στα ανακριτήρια  και μας καταδίκασαν σε φυλάκιση 6 μηνών ή πρόστιμο 300 λιρών. Τότε, όμως, η διαταγή από την ΕΟΚΑ ήταν να μην πληρώναμε τους Άγγλους γιατί έτσι ενισχύαμε τον αγγλικό στρατό.  Ως εκ τούτου και οι δυο μας επιμέναμε να πάμε φυλακή για να μην πληρώσουμε το πρόστιμο. Ωστόσο, η είδηση της σύλληψής μας έγινε γνωστή σε όλη την πόλη και με οδηγίες του Διευθυντή του Λανίτειου Γυμνασίου, μέσα σε 24 ώρες μαζεύτηκε το ποσό και αποπληρώθηκε. Θεωρώ ότι αυτά τα ακραία τουρκικά στοιχεία έπαιξαν σημαντικό ρόλο στις μετέπειτα ταραχές του 1960.

 

Στο βιβλίο σας κάνετε αναφορά σε μία σχέση μεταξύ Ελληνοκύπριας και Τουρκοκύπριου, της Λύδιας και του Κερέμ. Είναι υπαρκτά αυτά τα πρόσωπα;

 

Όχι, η συναισθηματική σχέση ανάμεσα στη Λύδια και τον Κερέμ είναι εντελώς  μυθιστορηματική και ο λόγος που έγραψα γι’ αυτήν είναι για να ευαισθητοποιήσω τους νέους της Κύπρου και να τους εξηγήσω πως είναι εφικτή η επανασύνδεση των δύο κοινοτήτων.
 

Ποια ήταν η δράση σας τη  δεκαετία του 1960;
 

Το 1963 λάβαμε μέρος στη μάχη της Λεμεσού μεταφέροντας πολεμικό υλικό και τρόφιμα στο ε/κ στράτευμα, που ήταν σε αντιπαράθεση με τους T/κ. Ένα χρόνο μετά έφυγα από την Κύπρο για να σπουδάσω στην Ελλάδα. Εκεί έκανα οικογένεια και ακολούθως πήγα με το σύζυγό μου για σπουδές στον Καναδά.

 

Επομένως την εισβολή τη «ζήσατε» εξ αποστάσεως.
 

Ακριβώς. Την εισβολή τη ζήσαμε στον Καναδά. Δεν σας κρύβω ότι εκεί γνωστοποιούνταν περισσότερα γεγονότα από τα ΜΜΕ  συγκριτικά με την Ελλάδα, όπου τα πράματα δεν παρουσιάζονταν όπως ήταν.
 

Πώς σας αντιμετώπισαν οι Ελλαδίτες κατά την επιστροφή σας στην Αθήνα;
 

Όταν επιστρέψαμε στην Ελλάδα επικρατούσε αντιπαράθεση ανάμεσα σε Ελληνοκύπριους και Ελλαδίτες. Όπως γνωρίζετε, η χούντα είχε συνεργαστεί με την ΕΟΚΑ Β’. Οι Ε/κ αντιμετώπιζαν κάθε Ελλαδίτη με τον ίδιο τρόπο. Έλεγαν «η Ελλάδα έβαλε τους Τούρκους στην Κύπρο!». Αυτό είναι άδικο γιατί ο λαός της συμπαραστεκόταν στην Κύπρο. 
 

Όταν φύγαμε δε από την Αθήνα και μετακομίσαμε στη γενέτειρα του συζύγου μου, στην Άρτα, αντιμετωπίζαμε προβλήματα. Μας έλεγαν «Γιατί δεν μας θέλετε εμάς τους Έλληνες, εσείς οι Κύπριοι;».  Συχνά βρισκόμουν σε αντιπαράθεση με κόσμο γι ‘αυτό το ζήτημα. Τότε ήταν που ο σύζυγός μου, μού πρότεινε να έρθω σε επαφή με τα τοπικά ΜΜΕ για να παρουσιάσω τις σκέψεις μου. 

 

Επομένως και στην Ελλάδα συνεχίσατε τον αγώνα σας, υπό μια άλλη μορφή.
 

Ακριβώς. Απευθύνθηκα στα ΜΜΕ στην Ήπειρο, ενώ, ως εκπαιδευτικός δεχόμουν ερωτήσεις για το τι έγινε στην Κύπρο.. «Τους έπαιρνε το ποτάμι» (σημ. τους Ελλαδίτες). Μαζί με τη χούντα κατηγορούνταν και ο λαός. Εν τέλει κατάφερα και άλλαξα το κλίμα, κάτι για το οποίο δηλώνω υπερήφανη. Χρησιμοποιώντας επιχειρήματα και παραδείγματα εξηγούσα γιατί οι Ε/κ  έχουν δίκαιο. Μέσα από τα χρόνια κατάφερα να αδελφποιησω  πολιτιστικούς συλλόγους Κύπρου και Ελλάδας. Από το 1982 και μετά, το πνεύμα που επικρατούσε στην Άρτα σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση των Ελλαδιτών με τους Ε/κ έχει αλλάξει εντελώς.

 

*Η παρουσίαση του βιβλίου της  Τέρψας Αγαθοκλέους - Παπακώστα θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα Εκδηλώσεων της Ιεράς Μητροπόλεως Λεμεσού, το Σάββατο 25 Απριλίου 2015 και ώρα 7 μμ.  Για το βιβλίο θα μιλήσει ο Δήμαρχος Κάτω Πολεμιδίων Γεώργιος Γεωργίου και ο Κυριάκος Μπαρής, φιλόλογος και Πρόεδρος του Συνδέσμου Διευθυντών Μέσης Εκπαίδευσης.  Αποσπάσματα από το βιβλίο και αναφορά σε ιστορικά  γεγονότα, θα διαβάσει η συγγραφέας και ο Μάριος Μαραγκός φοιτητής του ΤΕΠΑΚ. Ποιήματα θα απαγγείλουν μαθητές του Λανιτείου Λυκείου.

 

Λίγα λόγια για τη συγγραφέα
 

Η Τέρψα Αγαθοκλέους - Παπακώστα γεννήθηκε στην Κύπρο το 1944. Είναι εκπαιδευτικός και ζει και εργάζεται στην Άρτα. Σπούδασε στην Ελλάδα, στην Αγγλία και στον Καναδά. Έλαβε μέρος στον Απελευθερωτικό Αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α. του 1955– 59 εναντίον των Άγγλων κατακτητών σε ηλικία μόλις 13 ετών. Η Τέρψα Αγαθοκλέους– Παπακώστα αρθρογραφεί επί μακρόν σε διάφορες εφημερίδες με μόνον στόχο την προβολή της Κύπρου και του κοινωνικοπολιτικού της προβλήματος.