Στο τοίχο στήνει ο Γενικός Ελεγκτής τα πολιτικά κόμματα στην ετήσια έκθεσή του. Τα καλεί να τηρούν πλήρη στοιχεία και κατάλληλα λογιστικά βιβλία.

«Τα πολιτικά κόμματα οφείλουν να τηρούν πλήρη στοιχεία και κατάλληλα λογιστικά βιβλία και να καταρτίζουν για κάθε ημερολογιακό έτος ξεχωριστές, καθώς και ενοποιημένες με τους συνδεδεμένους οργανισμούς, οικονομικές καταστάσεις, σύμφωνα με τα εκάστοτε σε ισχύ Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ)».

Oι οικονομικές καταστάσεις, αφού τύχουν ανεξάρτητου εσωτερικού ελέγχου, υποβάλλονται σύμφωνα με το Γενικό Ελεγκτή, στον Έφορο Τήρησης του Μητρώου Πολιτικών Κομμάτων (Έφορος), ο οποίος είναι ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Εσωτερικών, το αργότερο τρεις μήνες μετά τη λήξη του έτους στο οποίο αφορούν. 

Ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης υπογραμμίζει ότι η ελεγκτική υπηρεσία επεσήμανε στον Έφορο ότι οι πρόνοιες του πιο πάνω Νόμου εφαρμόζονται για όλα τα πολιτικά κόμματα, ανεξάρτητα από την εγγραφή τους ή μη στο Μητρώο Πολιτικών Κομμάτων και ότι σύμφωνα με γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα, η υποχρέωση υποβολής οικονομικών καταστάσεων στο Γενικό Ελεγκτή υφίσταται και για το έτος 2012.

Στην έκθεσή του, επισημαίνει ότι  πέραν των πολιτικών κομμάτων που είναι εγγεγραμμένα στο Μητρώο, συμμετείχαν στις Βουλευτικές Εκλογές του 2011 και άλλα κόμματα, και αναμενόταν ότι θα υπέβαλλαν για έλεγχο οικονομικές καταστάσεις, εφόσον εξακολουθούν να εμπίπτουν στον ορισμό του πολιτικού κόμματος.

Για σκοπούς ελέγχου των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η αναφέραμε ότι θεωρείται απαραίτητο για κάθε κόμμα να τηρεί πλήρη κατάσταση των συνδεδεμένων με αυτό οργανισμών.

Ελλείψεις παρουσιάζουν οι οικονομικές καταστάσεις των κομμάτων

Στην Υπηρεσία μας για το έτος 2012 υποβλήθηκαν οικονομικές καταστάσεις από δύο πολιτικά κόμματα και για το έτος 2013 από 8 πολιτικά κόμματα.  Διαπιστώθηκε ωστόσο, ότι στις πλείστες των περιπτώσεων, οι υποβληθείσες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν ελλείψεις, είτε γιατί δεν συνάδουν με τα ΔΠΧΑ είτε γιατί δεν συνάδουν με τη σχετική νομοθεσία.

Να επιτευχθεί πλήρως διαφάνεια και λογοδοσία

Πέραν των πιο πάνω, ο Γενικός Ελεγκτής σημειώνει επίσης ότι ο Νόμος, παρόλο ότι ανταποκρίνεται σε σειρά προτάσεων που διατύπωσε η Ομάδα Κρατών κατά της διαφθοράς (GRECO) του Συμβουλίου της Ευρώπης και συνεπώς θεωρείται ότι είναι ένα σημαντικό βήμα προς την ορθή κατεύθυνση, εντούτοις δεν αρκεί για να επιτευχθεί πλήρως η απαιτούμενη διαφάνεια και λογοδοσία, αφού ο νόμος

(α) καλύπτει μόνο τα κόμματα και όχι τους ανεξάρτητους υποψήφιους,

(β) δεν περιλαμβάνει χωριστές διατάξεις για την παρακολούθηση των οικονομικών που σχετίζονται με προεκλογικές εκστρατείες ή επιμέρους δωρεές που υπερβαίνουν συγκεκριμένο ανώτατο όριο και

(γ) δεν προβλέπεται η έγκαιρη και ολοκληρωμένη δημοσίευση των λογαριασμών των κομμάτων.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία, ο Έφορος υποβάλλει για έλεγχο τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις στον Γενικό Ελεγκτή της Δημοκρατίας το αργότερο εντός τεσσάρων μηνών μετά τη λήξη του έτους στο οποίο αφορούν. Ο Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας συντάσσει έκθεση αναφορικά με τα ευρήματα του ελέγχου που διενεργεί και τη δημοσιεύει στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας.  Όταν διαπιστώσει παραβίαση των διατάξεων του Νόμου, διαβιβάζει την έκθεση στον Έφορο.

Συστάσεις Ελεγκτικής Υπηρεσίας

"Ο Έφορος πρέπει να επιβεβαιώνει ότι προτού υποβληθούν στην Υπηρεσία μας για έλεγχο, σε κάθε περίπτωση, οι οικονομικές καταστάσεις των πολιτικών κομμάτων, συνοδεύονται από ενυπόγραφη δήλωση από ανεξάρτητο εσωτερικό ελεγκτή, ότι αυτές έτυχαν, σύμφωνα με τη νομοθεσία, ανεξάρτητου εσωτερικού ελέγχου και ότι καταρτίστηκαν σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ και συνάδουν με τον περί Πολιτικών Κομμάτων Νόμο.  Επίσης, ο Έφορος πρέπει να καταρτίσει και να τηρεί πλήρως ενημερωμένη κατάσταση των συνδεδεμένων με το κάθε πολιτικό κόμμα οργανισμών.

Επιπρόσθετα, όταν ο Έφορος διαπιστώσει παραβάσεις των διατάξεων του Νόμου, συμπεριλαμβανομένου του άρθρου 6 το οποίο αφορά στον έλεγχο, θα πρέπει να προβαίνει έγκαιρα στις δέουσες ενέργειες οι οποίες προνοούνται στο άρθρο 8 του Νόμου για την επιβολή χρηματικής διοικητικής ποινής, κάτι το οποίο δεν φαίνεται να έγινε μέχρι σήμερα".