Υπό το φόβο μιας ενδεχόμενης στάσης πληρωμών και χρεοκοπίας, στην περίπτωση που το μνημόνιο δεν υπογραφεί άμεσα, η Κύπρος βρίσκεται πλέον στην κρισιμότερη καμπή της οικονομικής της ιστορίας. Με δεδομένο το γεγονός ότι δεν έχει επιτευχθεί ακόμα συμφωνία με την τρόικα, η κατάσταση χαρακτηρίζεται, από οικονομολόγους , ως δραματική. Η χρεοκοπία αποτελεί το χειρότερο εφιάλτη για το κάθε κράτος ενώ οι επιπτώσεις από μια τέτοια εξέλιξη, θα είναι καταστροφικές. Ωστόσο, οικονομικοί κύκλοι, εμφανίζονται συγκρατημένα αισιόδοξοι, εκφράζοντας την ελπίδα ότι θα βρεθεί τρόπος, έστω και την υστάτη, ώστε να αποφευχθεί το μοιραίο.
Η δυστοκία των πολυήμερων διαπραγματεύσεων της κυπριακής πλευράς με την τρόικα, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι τα πράγματα έχουν πάρει πλέον αρνητική τροπή και επιβάλλεται να βρεθούν λύσεις και άμεσα.
Πάντως το τοπίο πρέπει να ξεκαθαρίσει σύντομα και να εξευρεθούν άλλοι πόροι οικονομικής ενίσχυσης του κράτους, διαφορετικά οι επιπτώσεις θα είναι δραματικές.
Το μνημόνιο είναι η μόνη λύση, τονίζουν οικονομολόγοι, κρούοντας παράλληλα τον κώδωνα του κινδύνου, αφού «όσο καθυστερούμε, τόσο περισσότερο βυθίζεται η κυπριακή οικονομία στην ύφεση»
«Ακόμα όμως και σε περίπτωση υπογραφής μνημονίου, πιθανόν να δημιουργηθεί θέμα βιωσιμότητας του κυπριακού χρέους, δηλαδή να μην μπορεί το κράτος να αποπληρώνει τους τόκους και ταυτόχρονα να υπάρχει ανάπτυξη ώστε στα ξεφύγουμε από την ύφεση και να μπορέσουμε σταδιακά και με την πάροδο του χρόνου να μειώσουμε το χρέος», τόνισε ο Δρ. Γιώργος Θεοχαρίδης, Αναπληρωτής Διευθυντής του Διεθνούς Ινστιτούτου Διοίκησης Κύπρου.
Πρόσθεσε ότι «τώρα το χρέος ξεπέρασε το 80% του ΑΕΠ, συμπεριλαμβανομένου του 1.8 δισ. Ευρώ που δόθηκε για στήριξη της Λαϊκής τράπεζας το καλοκαίρι. Με τους τελευταίους υπολογισμούς και σύμφωνα με το ύψος της βοήθειας από την τρόικα, το χρέος μπορεί να ξεπεράσει το 120% του ΑΕΠ και πλέον θα μπούμε σε δύσκολα μονοπάτια ως προς την εξυπηρέτηση του χρέους. Γι’ αυτό το λόγο πιστεύω η τρόικα πιέζει τόσο πολύ τελευταία για τα θέματα του συνταξιοδοτικού, της ιδιωτικοποίηση των ημικρατικών οργανισμών, και του φυσικού αερίου».
Επιπλέον, στο χρέος του κράτους, το οποίο ξεπέρασε το 80% του ΑΕΠ, δεν υπολογίζεται το ποσό που οφείλει η κυβέρνηση στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλήσεων και το οποίο είναι πέραν των 7 δις ευρώ.
Τι σημαίνει χρεοκοπία
Ο όρος χρεοκοπία ή πτώχευση ενός κράτους, υποδηλώνει ουσιαστικά την αδυναμία μίας χώρας ως προς την εκπλήρωση των τις ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων της, που αφορούν κυρίως την εξόφληση υποχρεώσεων για τις οποίες το κράτος έχει εκδώσει "υποσχετικές" πληρωμής τους, δηλαδή ομόλογα δημοσίου.
Αθέτηση πληρωμή χρέους τους ξένους πιστωτές
Στην Κύπρο υπάρχει κάποιος φόβος για στάση πληρωμών, δήλωσε στο Sigmalive ο Δρ. Γιώργος Θεοχαρίδης.
Παρόλα αυτά, ο καθηγητής διαχώρισε την εσωτερική στάση πληρωμών (μισθούς, συντάξεις του δημοσίου, κοινωνικές παροχές κλπ), από την εξωτερική στάση πληρωμών σε δάνεια και υποχρεώσεις του κράτους, αφού στη δεύτερη περίπτωση, το κράτος θα οδηγηθεί σε χρεοκοπία.
Συγκρατημένη αισιοδοξία
Εξέφρασε δε την πεποίθηση ότι κάτι τέτοιο δεν θα συμβεί και ότι το κράτος θα ανταποκριθεί στις εξωτερικές του υποχρεώσεις είτε με τη σύναψη δανείου από τράπεζες του εξωτερικού, είτε με κάποιο δάνειο από τρίτη χώρα.
Πάντως, ο Οικονομολόγος Στέλιος Πλατής, εκτιμά ως πολύ δύσκολο να οδηγηθεί μια χώρα της Ευρωζώνης σε χρεοκοπία, αφού σε μια τέτοια περίπτωση, δημιουργείται προηγούμενο το όποιο μπορεί να απειλήσει τη συνοχή της ευρωζώνης.
«Ούτε η Ελλάδα, η οποία παραβίασε τους όρους δανειακής σύμβασης, δεν χρεοκόπησε και δεν αφέθηκε να χρεοκοπήσει», τόνισε ο κ. Πλατής.
Από την πλευρά του ο κ. Θεοχαρίδης, δήλωσε ότι η συνεισφορά της Κύπρου στο ΑΕΠ της Ευρωζώνης είναι κατά πολύ μικρότερη από αυτή της Ελλάδας και συνεπώς οι προσπάθειες που γίνονται για να κρατηθεί στην Ευρωζώνη η Ελλάδα είναι πολύ μεγαλύτερες από εκείνες που καταβάλλονται για την Κύπρο. Με άλλα λόγια, η επίδραση για την Ευρωζώνη, στην περίπτωση εξόδου της Ελλάδας, θα είναι μεγαλύτερη από την επίδραση εξόδου της Κύπρου.
Το θετικό είναι, σύμφωνα με τον κ. Θεοχαρίδη, ότι προς το παρόν τουλάχιστον, η Κύπρος δεν έχει μεγάλο χρέος ομολόγων που πρέπει να εξοφληθούν άμεσα.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα για το κράτος, ενδέχεται να προκύψει τον Ιούνιο του 2013 οπόταν και λήγουν κυπριακά ομόλογα της τάξεως των περίπου δύο δις ευρώ.
«Η διαδικασία που ακολουθείται είναι ότι η χώρα δανείζεται, πληρώνει τους τόκους του δανείου και μόλις λήξει το χρονοδιάγραμμα του δανείου, οφείλει να το εξοφλήσει. Σε αντίθετη περίπτωση, το κράτος, οδηγείται σε χρεοκοπία», επεσήμανε ο καθηγητής.
Πρόσθεσε ότι, η μη αποπληρωμή των εξωτερικών δανείων και η αθέτηση εκπλήρωσης των υποχρεώσεων στους εξωτερικούς δανειστές, σημαίνει χρεωκοπία.
Η Κύπρος, σημείωσε ο Δρ Θεοχαρίδης, βρίσκεται εκτός αγορών εδώ και 18 μήνες, αφού δεν έχει τη δυνατότητα να εκδώσει μακροπρόθεσμα νέα ομόλογα και ως εκ τούτου αποπληρώνει τα υφιστάμενα χρέη της.
Τι θα συμβεί σε περίπτωση στάσης πληρωμών προς τους ξένους πιστωτές-χρεοκοπία
- Πιθανή έξοδος από Ευρωζώνη
- Επιστροφή στο προηγούμενο νόμισμα το οποίο θα υποτιμηθεί
- Σοβαρή οικονομική κρίση που θα επιφέρει σοβαρή κοινωνική αναταραχή
- Αύξηση του πληθωρισμού
- Συρρίκνωση του ΑΕΠ
- Εκτόξευση της ανεργίας
Παράδειγμα Ρωσίας
Η Ρωσία η οποία το 1998 κήρυξε στάση πληρωμών για το εταιρικό και τραπεζικό της χρέος, προς τους ξένους πιστωτές.
Η υποτίμηση του νομίσματος δημιουργεί αύξηση στον πληθωρισμό και βαθιά ύφεση, δηλαδή σοβαρή συρρίκνωση δηλ του ΑΕΠ.
Η Κύπρος είναι εισαγωγική χώρα και με το υποτιμημένο της νόμισμα δεν θα είναι σε θέση να αγοράζει-εισάγει, τα πανάκριβα για τα οικονομικά της δεδομένα, αγαθά.
Παράδειγμα Αργεντινής
Στις αρχές του2002, η Αργεντινή σταμάτησε τις πληρωμές για το δημόσιο της χρέος, ύψους 132 δις δολαρίων. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη κρατική χρεωκοπία στην παγκόσμια ιστορία.
Ως αποτέλεσμα, υπήρξε απότομη πτώση της άξιας του νομίσματος, πληθωρισμός, σοβαρή κοινωνική αναταραχή και σοβαρή οικονομική συρρίκνωση.
Παρόλα αυτά, η Αργεντινή είναι χωρά που εξάγει προϊόντα και ως εκ τούτου είχε κάποιους εναλλακτικούς πόρους διαβίωσης. Κάτι το όποιο δεν ισχύει για την Κύπρο η οποία είναι χώρα που εισάγει τα περισσότερα της προϊόντα.
Στάση πληρωμών σε συντάξεις και μισθούς
Η «εσωτερική» στάση πληρωμών σε μισθούς, συντάξεις και άλλες κοινωνικές παροχές, δεν συνεπάγεται με επιστροφή στη λίρα και συνεπώς ούτε με χρεοκοπία, σημείωσε ο Δρ. Θεοχαρίδης.
Πρόσθεσε όμως ότι θα υπάρξει σοβαρή κοινωνική αναταραχή, επιδείνωση της οικονομικής κρίσης, εκτόξευση της ανεργίας. Ο καθηγητής εκτιμά ότι στην περίπτωση που δεν εξευρεθούν άλλοι πόροι οικονομικής ενίσχυσης μέχρι το Φεβρουάριο.
«Ήδη όμως συμβαίνει αυτό. Πολλές υποχρεώσεις του κράτους, εκτός μισθών και συντάξεων, που αφορούν τον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα, παραμένουν απλήρωτες. Πρόκειται για χρήματα τα οποία χρωστά το κράτος και αφορούν, μεταξύ άλλων κατασκευαστικά έργα, υπερωρίες, απαλλοτριώσεις κλπ», σημείωσε ο καθηγητής.
