Στις επικαιροποιημένες διαδικασίες ασύλου, αναφέρθηκε χθες ο εκπρόσωπος Τύπου της Υπηρεσίας Ασύλου, Κωστής Κυριακίδης, στην διάρκεια της δημόσιας συζήτησης με τίτλο «Αναζητώντας Προστασία στην Κύπρο», που οργάνωσε στο Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Λευκωσία, η μη κυβερνητική οργάνωση Future Worlds Center. Όπως επισημάναμε σε χθεσινό ρεπορτάζ μας, η συζήτηση ανέδειξε τα τεράστια κενά στη διαδικασία ασύλου, τις ανεπάρκειες του μηχανισμού υποδοχής και την παράνομη κράτηση αιτητών ασύλου στην Κύπρο, όπως περιγράφηκαν από την εκπρόσωπο της Υπάτης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες στην Κύπρο (UNHCR),  Όλγα Κομίτη, από την εκπρόσωπο της Επιτρόπου Διοικήσεως και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Ζηναϊδα Ονουφρίου και από τον Κοινωνικό Σύμβουλο στο Future Worlds Center, Μάνο Μαθιουδάκη.

Περισσότεροι οικονομικοί μετανάστες

Ο Κωστής Κυριακίδης είπε ότι «οι βασικοί πυλώνες εργασιών της Υπηρεσίας Ασύλου, συνίστανται α) στην δίκαιη και αμερόληπτη εξέταση κάθε ενός αιτήματος ξεχωριστά, υπό το φως των δικών του ιδιαίτερων στοιχείων και στην βάση των κανόνων δικαίου, β) στην κατανόηση και αρωγή των ανθρώπων που φθάνουν στη χώρα μας και αιτούνται διεθνή προστασία και γ) στην καταπολέμηση της κατάχρησης του συστήματος πρωτίστως προς όφελος των ατόμων αυτών που έχουν πραγματικά την ανάγκη για διεθνή προστασία». Υποστήριξε απερίφραστα, ότι «από την ανάλυση των στατιστικών στοιχείων, παρατηρείται κατάχρηση και εκμετάλλευση του συστήματος Ασύλου». Πρόσθεσε ότι «η πλειοψηφία των αιτητών ασύλου, είναι οικονομικοί μετανάστες, αφού εγκαταλείπουν τη χώρα τους για οικονομικούς λόγους και όχι λόγω βάσιμου φόβου δίωξης και διαβεβαίωσε ότι «καταβάλλονται σοβαρές προσπάθειες από την Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας προς την Ε.Ε, για στήριξη κρατών μελών που δέχονται μεγάλες πιέσεις στο σύστημα ασύλου, όπως είναι η Κύπρος, ούτως ώστε υπάρξει ισότιμη κατανομή βαρών». (Στην προχθεσινή συζήτηση, η Ζηναϊδα Ονουφρίου του επεσήμανε ότι, «ακόμα κι αν υπάρχει κατάχρηση του συστήματος ασύλου από κάποια άτομα, δεν σημαίνει ότι πρέπει να αντιμετωπίζουμε συλλήβδην τους αιτητές ασύλου και δικαιούχους διεθνούς προστασίας, ως απατεώνες»).

Η φιλοξενία στο Κέντρο Υποδοχής

Ο Κ. Κυριακίδης έκανε ιδιαίτερη μνεία στη διαμονή αιτητών ασύλου στο Κέντρο Υποδοχής Κοφίνου, (επαρχία Λάρνακας), που έχει τη δυνατότητα να φιλοξενήσει μέχρι 400 αιτητές ασύλου. Είπε ότι «σε όλους, παραχωρείται δωρεάν διαμονή, διατροφή, ένδυση/υπόδηση , συν μηνιαίο επίδομα 40 ευρώ ανά ενήλικα και 10 ευρώ ανά εξαρτώμενο. Οι μαθητές μεταφέρονται δωρεάν στο σχολείο και η διατροφή είναι διαμορφωμένη ανάλογα με τις διατροφικές  συνήθειες και ιδιαιτερότητες των υφιστάμενων  θρησκευτικών ή εθνικών ομάδων. Στους αιτητές παρέχονται,  επί μονίμου βάσεως , υπηρεσίες κοινωνικού λειτουργού και συντόμως θα τους παρέχονται στο κέντρο, επί μονίμου βάσεως ,υπηρεσίες ιατρικού προσωπικού, παρά το ότι το  ιατρικό κέντρο της κοινότητας Κοφίνου, είναι σε 3 χλμ. απόσταση». (Σύμφωνα πάντως με τον Κοινωνικό Σύμβουλο Μάνο Μαθιουδάκη, «η παραμονή στο Κέντρο Υποδοχής, έχει καταγραφεί στη συλλογική εμπειρία των προσφύγων, ως μία ιδιαίτερα αρνητική και επιβαρυντική εμπειρία»).

«Οι ορθότερες και δικαιότερες οδηγίες»

Όσον αφορά τις ακολουθούμενες διαδικασίες για εξέταση αιτημάτων ασύλου ανηλίκων  και θυμάτων εμπορίας ή θυμάτων βασανιστηρίων ή άλλων ευάλωτων ομάδων, όπως ατόμων με αναπηρία ή ατόμων που ανήκουν στη ΛΟΑΤ κοινότητα, ο κ. Κυριακίδης είπε ότι «η Κυπριακή Δημοκρατία υιοθετεί τις ορθότερες και δικαιότερες οδηγίες που αφορούν το άσυλο». Ανέφερε μεταξύ άλλων ότι «σε κάθε περίπτωση,  ο αιτητής ασυνόδευτος ανήλικος,  ενημερώνεται άμεσα και καλείται σε συνέντευξη στη παρουσία λειτουργού του Γραφείου Ευημερίας που ενεργεί ως κηδεμόνας/εκπρόσωπος. Συνεντεύξεις γυναικών ασυνόδευτων ανηλίκων, πραγματοποιούνται από γυναίκες λειτουργούς. Κατά τις συνεντεύξεις, πραγματοποιείται έρευνα για εκτίμηση της ηλικίας των ανηλίκων, λαμβάνοντας υπ’ όψη όλα τα επιμέρους στοιχεία και δεδομένα τα οποία αφορούν τον αιτητή και μόνον όταν διαφαίνονται εύλογες αιτίες αμφισβήτησης της ισχυριζόμενης ηλικίας, τότε κάποιος ανήλικος παραπέμπεται σε ιατρικές εξετάσεις για εκτίμηση της ηλικίας του».

Ανήλικοι αιτητές στα κρατητήρια

Να σημειώσουμε ότι η Ζηναϊδα Ονουφρίου, αποκάλυψε στη συζήτηση ότι «κρατούνται ανήλικοι αιτητές στα αστυνομικά κρατητήρια, ενώ απαγορεύεται η κράτησή τους» και ότι «αργεί ο εντοπισμός τους από τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες, λόγω προβληματικού συντονισμού». Αναφέρθηκε επίσης σε «αδυναμία έγκαιρου εντοπισμού θυμάτων εμπορίας ή θυμάτων βασανιστηρίων ή άλλων ευάλωτων ομάδων όπως ατόμων με αναπηρία ή ατόμων που ανήκουν στη ΛΟΑΤ κοινότητα. Είχαμε περίπτωση στο Γραφείο, όπου ανήλικη Αφρικανή, ενώ είχε αναγνωριστεί ως θύμα σωματεμπορίου από την Αστυνομία, παρέμεινε υπό κράτηση στα αστυνομικά κρατητήρια Μενόγειας ένα μήνα, μέχρι να αφεθεί ελεύθερη»).

Κουπόνια και οικονομικό βοήθημα

Ευτύχιος Χατζηχριστοδούλου, Λειτουργός Κοινωνικών Υπηρεσιών ΥΚΕ: «Οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, παρέχουν υλικές συνθήκες υποδοχής στους αιτητές διεθνούς προστασίας, για τους οποίους δεν υπάρχει η δυνατότητα κάλυψης των υλικών συνθηκών υποδοχής σε Κέντρα Υποδοχής ή/και Φιλοξενίας, διαμένουν στις ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία περιοχές και πληρούν τόσο οι ίδιοι, όσο και τα μέλη της οικογένειας τους συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Τα ποσά που προβλέπονται για την κάλυψη των υλικών συνθηκών υποδοχής, στηρίζονται σε στοιχεία που δόθηκαν από τη Στατιστική Υπηρεσία με βάση το κόστος επιλεγμένων αγαθών που καλύπτουν τις υλικές συνθήκες υποδοχής (τρόφιμα, είδη ένδυσης και υπόδησης, ύδρευση και άλλες υπηρεσίες, ηλεκτρικό ρεύμα, υγραέριο, καύσιμα και προσωπική μέριμνα). Η βοήθεια που προσφέρεται, λαμβάνει υπόψη τις υλικές συνθήκες υποδοχής και τον αριθμό των μελών της οικογένειας. Η βοήθεια για είδη τροφής, ρουχισμού και υπόδησης παραχωρείται με δελτία, τα οποία είναι εξαργυρώσιμα από διάφορους οικονομικούς φορείς που συνάπτουν συμφωνία με τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας (π.χ. καταστήματα τροφίμων, ειδών ένδυσης και υπόδησης, εστιατόρια και άλλα συναφή με το φαγητό καταστήματα). Παγκύπρια, σήμερα υπάρχουν 25 εγκεκριμένοι οικονομικοί φορείς και αναμένεται ο αριθμός τους να αυξηθεί περισσότερο, αφού στο παρόν στάδιο εκκρεμεί η εξέταση και άλλων αιτήσεων ενδιαφερόμενων οικονομικών φορέων. Η βοήθεια για τα έξοδα ηλεκτρισμού, ύδρευσης και μικροεξόδων καταβάλλεται υπό μορφή οικονομικού βοηθήματος ενώ το μέρος της βοήθειας που αναλογεί σε ενοίκιο καταβάλλεται απευθείας στον ιδιοκτήτη με την προσκόμιση σχετικών αποδεικτικών στοιχειών.

Με βάση στοιχεία των ΥΚΕ, μέχρι τον Ιούνιο του 2014 είχε παραχωρηθεί βοήθεια σε 209 περιπτώσεις ύψους €99.502,00 (€51.772,00 υπό μορφή δελτίων, €25.300,00 για ενοίκιο και €22.430,00 για μικροέξοδα).