Θολές και ανύπαρκτες χαρακτηρίζει τις θεραπευτικές πρακτικές κατά του διαβήτη στην Κύπρο, νέα συγκριτική μελέτη που έγινε απο σουηδική εταιρεία μελετών υγείας για λογαριασμό της ΕΕ. Η Κύπρος σύμφωνα με τη μελέτη κατατάσσεται στην 23η θέση ανάμεσα σε 30 ευρωπαϊκές χώρες ενώ προβαίνει σε συστάσεις προς το Υπουργείο Υγείας για βελτίωση της περίθαλψης για το διαβήτη.
Τα αποτελέσματα της έρευνας παρουσιάστηκαν την Τετάρτη στη διάρκεια του 50ου Συνεδρίου της Ευρωπαϊκής Εταιρείας για τη Μελέτη του Διαβήτη (EASD) στη Βιέννη. Στην ανακοίνωση αναφέρεται ότι η Δρ Beatriz Cebolla, διαχειρίστρια του έργου EDI δήλωσε για την Κύπρο ειδικά ότι δεν υπάρχει εθνικό μητρώο για το διαβήτη και αυτό σημαίνει συνήθως ότι τα στοιχεία για τις διαδικασίες και την έκβαση των θεραπευτικών πρακτικών "είναι θολά ή ανύπαρκτα, καθιστώντας την αξιολόγηση πολύ δύσκολη".
Οι συστάσεις προς το Υπουργείο Υγείας
Για τη βελτίωση της περίθαλψης για το διαβήτη, η Δρ Cebolla παραπέμπει στις συστάσεις του Πίνακα κατάταξης για την Κύπρο:
• Να καθιερωθεί ένα εθνικό μητρώο για το διαβήτη, για την καταγραφή και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων από την περίθαλψη ασθενών με διαβήτη.
• Να δοθεί προτεραιότητα στην πρόληψη του διαβήτη.
• Να προβλεφθούν τυποποιημένες διαδικασίες και πρακτικές για τη βελτίωση των παροχών υγείας σε όλες τις γωνιές της χώρας και να συντονιστούν οι συγκεκριμένες προσπάθειες.
Επιτακτική η αποτελεσματικότερη θεραπεία
Στη έκθεση της Health Consumer Powerhouse (HCP), υπογραμμίζεται ότι αν και η περίθαλψη για το διαβήτη έχει αναπτυχθεί στην Ευρώπη και σώζονται 10.000 ζωές κάθε χρόνο, απαιτούνται περαιτέρω βελτιώσεις για να ανταποκριθούμε στην εξάπλωση της νόσου.
Οπως αναφέρεται στο δελτίο Τύπου, από το 2006, ο συνδυασμός ενός πιο υγιεινού τρόπου ζωής, μιας καλύτερης και ευρύτερης εκπαίδευσης των ασθενών, καλύτερα εκπαιδευμένων γιατρών και βελτιωμένης πρόσβασης σε θεραπεία και ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό οδήγησε σε μείωση των θανάτων στην Ευρώπη από το διαβήτη κατά 10.000 ετησίως (με συμπεριλαμβανόμενη μια ακόμη μεγαλύτερη μείωση των θανάτων από καρδιοπάθειες που σχετίζονται με το διαβήτη).
Ωστόσο, δεδομένου ότι ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι θα διαγιγνώσκονται με διαβήτη στην πάροδο του χρόνου, η περίθαλψη για το διαβήτη πρέπει να γίνει πιο αποτελεσματική. Αυτό είναι το κυρίαρχο μήνυμα που προκύπτει από τον Ευρωπαϊκό Πίνακα Κατάταξης για το Διαβήτη 2014, ο οποίος δημοσιοποιήθηκε από τον HCP.
Ανησυχητικοί οι αριθμοί
Η επιδημία του διαβήτη πλήττει τους Ευρωπαίους πολίτες με περισσότερα από 32 εκατομμύρια άτομα να έχουν διαγνωσθεί με τη νόσο και πολλά ακόμη περιστατικά να παραμένουν αδιάγνωστα. Το 2013, το κόστος της θεραπευτικής αντιμετώπισης στην Ευρώπη εκτιμάται στα 100-150 δισ. ευρώ και αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω, αλλά η διαχείριση της νόσου στις περισσότερες χώρες είναι ανεπαρκής. Ο διαβήτης παραμένει η κύρια αιτία για νεφρική ανεπάρκεια, τύφλωση, ακρωτηριασμό στο πέλμα και το πόδι και καρδιοπάθειες.
Παρά το άχθος της νόσου, οι περισσότερες χώρες δεν έχουν καθιερώσει βέλτιστη πρακτική για τη θεραπευτική αντιμετώπιση. Από το 2008, όταν δημοσιοποιήθηκε ο πρώτος Ευρωπαϊκός Πίνακας Κατάταξης για το Διαβήτη, ο αριθμός των εθνικών μητρώων για το διαβήτη δεν αυξήθηκε καθόλου. Οι περισσότερες χώρες δεν είναι ακόμη σε θέση να παράσχουν στοιχεία για τις διαδικασίες και την έκβαση των θεραπευτικών πρακτικών.
Πρότυπο περίθαλψης του διαβήτη η Σουηδία
Αναζητώντας μια ευρωπαϊκή βέλτιστη πρακτική στην περίθαλψη του διαβήτη, θα πρέπει κανείς να κοιτάξει τις χώρες με τις ανώτερες επιδόσεις όπως η Σουηδία, οι Κάτω Χώρες και η Δανία, συνιστά ο Δρ Arne Bjornberg, επικεφαλής στην κατάρτιση των πινάκων κατάταξης του HCP. Ακόμη όμως κι εκεί, η πρόληψη δεν είναι πραγματικά επιτυχής, γεγονός το οποίο προκαλεί ανησυχίες για το μέλλον.
Αυτές οι πρόδρομες χώρες έχουν γερά θεμέλια όσον αφορά τον προληπτικό έλεγχο, την καταχώρηση και την παρακολούθηση των περιστατικών διαβήτη, εξηγεί ο Δρ Bjornberg. Λιγότεροι άνθρωποι αποτυγχάνουν να επιλέξουν θεραπευτική αγωγή και διατρέχουν τον κίνδυνο να παρουσιάσουν επιπλοκές. Οι διαδικασίες και τα αποτελέσματα καταγράφονται σωστά, με αξιόπιστα στοιχεία. Δεν είναι και πυρηνική φυσική, αλλά απαιτούνται επίπονες, καθημερινές προσπάθειες και συνεργατικό πνεύμα. Ταυτόχρονα, είναι δύσκολο να φανταστούμε πώς θα μπορούσαμε να αντιμετωπίσουμε την εξάπλωση του διαβήτη χωρίς αυτή τη μεθοδολογία βέλτιστης πρακτικής!
Η Σουηδία κατατάσσεται πρώτη με 936 από ένα σύνολο 1000 βαθμών και ακολουθούν οι Κάτω Χώρες (922), η Δανία (863) , Ηνωμένο Βασίλειο (812) και η Ελβετία (799). Η Κύπρος (568) βρίσκεται στην 23η θέση μεταξύ 30 χωρών (ΕΕ των 28 συν Νορβηγία και Ελβετία).
Οι πυλώνες για πανευρωπαϊκή βέλτιστη πρακτική
Ο Ευρωπαϊκός Πίνακας Κατάταξης για το Διαβήτη 2014 υποδεικνύει τους πυλώνες για μια πιθανή πανευρωπαϊκή βέλτιστη πρακτική στο πλαίσιο της πρόληψης και της αντιμετώπισης του διαβήτη:
- Η έλλειψη τακτικής άσκησης και η ακατάλληλη διατροφή θα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο μελέτης, καθώς προκαλούν παχυσαρκία που είναι ένας κυρίαρχος παράγοντας κινδύνου για το διαβήτη τύπου 2.
- Εθνικά μητρώα για το διαβήτη – υπάρχουν σήμερα μόνο σε πέντε από τις 30 συγκρινόμενες χώρες.
- Η διαφάνεια πρέπει να βελτιωθεί, καθιστώντας ευκολότερη την πρόσβαση και τη σύγκριση των στοιχείων περίθαλψης για το διαβήτη.
- Ο συστηματικός προληπτικός έλεγχος σε ομάδες υψηλού κινδύνου πρέπει να γίνει πραγματικότητα, προκειμένου να εντοπίζονται τα αδιάγνωστα περιστατικά – σήμερα αυτός ο προληπτικός έλεγχος είναι σχεδόν ανύπαρκτος σε πολλές χώρες.
- Τα φαρμακευτικά σκευάσματα και άλλα είδη συσκευών αυτοδιαχείρισης πρέπει να αναπτυχθούν επαρκώς.
- Δομημένη εκπαίδευση για τους ασθενείς και τους συγγενείς τους.
- Τακτικές εξετάσεις για επιπλοκές στα μάτια, τα πόδια και τους νεφρούς.
- Οι διαβητολόγοι (συμπεριλαμβανομένων των γενικών ιατρών και των νοσοκόμων) πρέπει να εκπαιδευτούν ώστε να κατανοούν και να υιοθετούν τις νέες τεχνολογίες και να επεκτείνουν τη χρήση τους.
