Αποκαλυπτήρια πλακέτας από την Ανδρούλα Βασιλείου
Στο Σπίτι της Συνεργασίας, το ευρωπαϊκό βραβείο πολιτιστικής κληρονομιάς Europa Nostra

«Το Σπίτι της Συνεργασίας είναι κάτι περισσότερο από ένα “κτίριο” ή ένα απλό “σπίτι”. Είναι επίσης και μια γέφυρα - μεταφορική, αλλά πολύ πραγματική και, πάνω απ’ όλα, μια γέφυρα ειρηνικού διαλόγου και συνεργασίας μεταξύ των δύο κοινοτήτων στην Κύπρο. Ελπίζω, από τα βάθη της καρδιάς μου, ότι γέφυρες σαν αυτήν θα μας οδηγήσουν σε ένα καλύτερο μέλλον μαζί». Με αυτά τα λόγια, η Ευρωπαία Επίτροπος για θέματα Εκπαίδευσης, Πολιτισμού, Πολυγλωσσίας και Νεολαίας, Ανδρούλα Βασιλείου, έκλεισε την ομιλία της στη διάρκεια χθεσινοβραδινής εκδήλωσης για την απονομή του ευρωπαϊκού βραβείου πολιτιστικής κληρονομιάς Europa Nostra (στην κατηγορία «Συντήρηση») στο Σπίτι της Συνεργασίας, το γνωστό ιστορικό κτίριο που βρίσκεται στη ζώνη ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, απέναντι από το ξενοδοχείο Λήδρα Πάλας, στη Λευκωσία.

Οι πιο σημαντικές διακρίσεις
Στα πλαίσια της εκδήλωσης, η κ. Βασιλείου τέλεσε τα αποκαλυπτήρια αναμνηστικής πλακέτας, συνοδευόμενη από την αντιπρόεδρο της Europa Nostra, Ιρίνα Σούμποτιτς (Irina Subotic), την πρέσβη αρμόδια για τις Επιχορηγήσεις του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και της Νορβηγίας, Ίνγκριντ Σούλερουντ (Ingrid Schulerud), τον δήμαρχο Λευκωσίας, Κωνσταντίνο Γιωρκάτζη, ως εκπρόσωπο της ελληνοκυπριακής κοινότητας και τον Μεχμέτ Χαρμαντσί, εκπρόσωπο της τουρκοκυπριακής κοινότητας.

Τα ευρωπαϊκά βραβεία πολιτιστικής κληρονομιάς Europa Nostra αποτελούν τις πιο σημαντικές διακρίσεις στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς και καλύπτουν τέσσερις κατηγορίες: «Συντήρηση», «Έρευνα και Ψηφιοποίηση», «Ειδικές Υπηρεσίες» και «Παιδεία, Κατάρτιση και Ευαισθητοποίηση». Οι 27 επιτυχόντες επελέγησαν μεταξύ 160 προτεινόμενων έργων από 30 χώρες. Η κριτική επιτροπή των βραβείων δήλωσε: «Το "Σπίτι της Συνεργασίας" συνιστά πραγματικό λόγο περηφάνιας. Αποτελεί ουσιαστική συμβολή στην αναζωογόνηση της ζώνης ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών στη Λευκωσία καθώς και στην ευρύτερη ειρηνευτική διαδικασία».

Ως αποτέλεσμα του έργου που υλοποιήθηκε από τον δικοινοτικό οργανισμό Όμιλος Ιστορικού Διαλόγου και Έρευνας το 2011, το Σπίτι της Συνεργασίας ενθαρρύνει και τις δύο κοινότητες να συμμετάσχουν στην ιστορική έρευνα, τις πολιτιστικές δραστηριότητες, τον διάλογο και την οικοδόμηση της ειρήνης.

Ανοιχτοί σε διαφορετικές απόψεις
«Χαίρομαι πραγματικά -και είμαι βαθιά συγκινημένη- που στέκομαι εδώ μπροστά σας, στη νεκρή ζώνη της Λευκωσίας, γιορτάζοντας την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας μου - και της Ευρώπης συνολικά», ανέφερε μεταξύ άλλων στην ομιλία της η Ανδρούλα Βασιλείου και συνέχισε: «Ο χώρος στον οποίο βρισκόμαστε, είναι κάτι περισσότερο από ένα κτίριο• έχει γίνει ένα "σπίτι". Ένα σπίτι για τους ανθρώπους που εκτιμούν την πολιτιστική μας κληρονομιά ως συνιστώσα της κοινής μας ευρωπαϊκής ιστορίας• που εντρυφούν στην κριτική σκέψη και είναι ανοιχτοί σε διαφορετικές απόψεις• και που είναι -ή θα γίνουν- οι συνειδητοποιημένοι πολίτες της Κύπρου και της Ευρώπης. Έχουμε σήμερα ενώπιόν μας το αποτέλεσμα της μακρόχρονης εργασίας, της προσωπικής επένδυσης και της ελπίδας πολλών αφοσιωμένων ανθρώπων. Θέλω ιδιαίτερα να συγχαρώ τα μέλη του Ομίλου Ιστορικού Διαλόγου και Έρευνας.

»Είχαν την εξαιρετική ιδέα να δημιουργήσουν έναν χώρο διαλόγου, συνεργασίας και αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των δύο κοινοτήτων μας - μια ιδέα η οποία πριν από 10 μόλις χρόνια ήταν πραγματικά επαναστατική. Απόψε, χάρη στη σκληρή δουλειά πολλών ανθρώπων και την υποστήριξη των χορηγών -τους οποίους θέλω επίσης να συγχαρώ- αυτή η ιδέα έχει γίνει πραγματικότητα, μια πραγματικότητα που θα βοηθήσει και θα ενθαρρύνει τους πολίτες μας να ανταλλάξουν απόψεις, να μοιραστούν σχέδια και να θέσουν τις βάσεις για ένα καλύτερο μέλλον».

Πρέπει να είμαστε υπερήφανοι…
Όπως επεσήμανε η Α. Βασιλείου, «πρωτοβουλίες όπως το Σπίτι της Συνεργασίας υπερβαίνουν τα τοπικά τους όρια. Συμβάλλουν, ουσιαστικά, με μικρό, αλλά σημαντικό τρόπο, στη δικαιολογημένη φήμη της Ευρώπης ως ηπείρου γεμάτης με πλούσια ιστορία και ποικίλο πολιτισμό - αλλά και ως ηπείρου της ειρήνης, του διαλόγου και της αμοιβαίας εμπιστοσύνης.

Το βραβείο που δόθηκε στο Σπίτι της Συνεργασίας στη Βιένη, τον περασμένο Μάιο, βασίστηκε σ’ αυτούς ακριβώς τους λόγους. Η κριτική επιτροπή είδε σ’ αυτό το κτίριο όχι μόνο “ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της κυπριακής αρχιτεκτονικής της δεκαετίας του 1950”, αλλά και “μια σημαντική συμβολή στην αναζωογόνηση της νεκρής ζώνης του ΟΗΕ στη Λευκωσία, καθώς και στην ευρύτερη ειρηνευτική διαδικασία”.

»Το Βραβείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Πολιτιστική Κληρονομιά - Βραβεία Europa Nostra είναι το κορυφαίο βραβείο στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ευρώπη. Ξεχωρίζει και επιβραβεύει τα πιο εμπνευσμένα παραδείγματα στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, την έρευνα, τις εξειδικευμένες υπηρεσίες ή την εκπαίδευση, την κατάρτιση και την ευαισθητοποίηση. Ως Κύπριοι, πρέπει να είμαστε υπερήφανοι για το γεγονός ότι το Σπίτι της Συνεργασίας είναι τώρα ένας από τους βραβευμένους χώρους».

Ο κρίκος που λείπει
Ανέφερε και τα εξής η Ανδρούλα Βασιλείου: «Η ευρωπαϊκή κληρονομιά είναι, κατά κάποιον τρόπο, ο κρίκος που λείπει, γιατί δημιουργεί στους Ευρωπαίους πολίτες την αίσθηση ότι ανήκουν στη μεγάλη ευρωπαϊκή οικογένεια. Η κληρονομιά μας σφυρηλατήθηκε όχι μόνο από γενιά σε γενιά, αλλά και ανάμεσα στις επιμέρους κοινότητες και εδάφη - κάτι που έχει πολύ ιδιαίτερη σημασία για μια χώρα όπως η Κύπρος. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στηρίζει την πολιτιστική κληρονομιά μέσω των πολιτικών και των προγραμμάτων της, όπως η Δημιουργική Ευρώπη• το Βραβείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την πολιτιστική κληρονομιά / βραβεία Europa Nostra είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου.

Πέρα απ’ αυτήν την πρωτοβουλία, είμαστε αποφασισμένοι να ενισχύσουμε την υποστήριξή μας για την πολιτιστική κληρονομιά, γιατί ξέρουμε πόσο πολύτιμη είναι για την Ευρώπη -σε οικονομικό, κοινωνικό και ατομικό επίπεδο. Η πολιτιστική κληρονομιά είναι ένας πόρος για την Ε.Ε., ένα περιουσιακό στοιχείο για όλους μας, κι αυτό σημαίνει επίσης ότι η πολιτιστική μας κληρονομιά είναι και συλλογική μας ευθύνη.

»Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πρότεινα, τον περασμένο Ιούλιο, μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την ευρωπαϊκή πολιτιστική κληρονομιά, όπως ακριβώς έκανα πριν από δύο χρόνια για τον πολιτιστικό και τον δημιουργικό τομέα γενικότερα. Από την αρχή της θητείας μου αισθάνθηκα την ανάγκη για μια τέτοια στρατηγική προσέγγιση στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς, και είμαι βέβαιη ότι αυτή η πρωτοβουλία θα υποστηριχθεί από τα ενδιαφερόμενα μέρη σε όλη την Ευρώπη».

Η φωνή της πολιτιστικής κληρονομιάς
Η Europa Nostra είναι μια μη κυβερνητική οργάνωση πανευρωπαϊκής εμβέλειας, που δραστηριοποιείται ως φωνή της πολιτιστικής κληρονομιάς. Εκπροσωπεί 250 μη κυβερνητικές και μη κερδοσκοπικές οργανώσεις σε περισσότερες από 50 ευρωπαϊκές χώρες, που συνολικά εκπροσωπούν τουλάχιστον 5 εκατομμύρια πολίτες. Υποστηρίζεται, επίσης, από περισσότερες από 150 δημόσιες υπηρεσίες και εταιρείες, καθώς και από περισσότερα από 1.500 ανεξάρτητα μέλη.

Το τεράστιο δίκτυό της, επαγγελματιών και εθελοντών, εργάζεται για τη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ευρώπης για τη σημερινή γενιά και τις γενιές του μέλλοντος. Η Europa Nostra διοργανώνει, επίσης, εκστρατείες για να διασωθούν τα μνημεία, οι τοποθεσίες και τα τοπία της Ευρώπης που απειλούνται. Η τελετή απονομής των βραβείων του 2014 στη Βιένη αποτελεί μέρος του ετήσιου ευρωπαϊκού συνεδρίου πολιτιστικής κληρονομιάς της Europa Nostra, που θα πραγματοποιηθεί υπό την αιγίδα του Προέδρου της Αυστρίας, Heinz Fischer.