Παρατηρήθηκαν παθογένειες στο δημοσιογραφικό λόγο σχετικά με τη χρήση του όρου «λαθρομετανάστης» ή «παράνομος μετανάστης», την αναφορά της εθνικότητας των «δραστών» σε ειδήσεις του αστυνομικού δελτίου, την παραποίηση των γεγονότων στον τίτλο της είδησης και τη δραματοποίηση των γεγονότων με συγκεκριμένα λεκτικά σχήματα, δήλωσε η Επίκουρη Καθηγήτρια του ΤΕΠΑΚ Δρ. Δήμητρα Μηλιώνη.
Η Δρ Μηλιώνη μιλούσε χθες κατά τη διάρκεια της παρουσίασης των αποτελεσμάτων σεμιναρίου που πραγματοποίησαν το Τμήμα Επικοινωνίας και Σπουδών Διαδικτύου του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου, το Ερευνητικό Κέντρο CARDET, το Κέντρο Κοινοτικών Μέσων Ενημέρωσης Κύπρου (CCMC) και η ερευνητική ομάδα της Δράσης «Έρευνα για την προσέγγιση των ΜΜΕ στην Ευρώπη για θέματα που σχετίζονται με Υπήκοοι Τρίτων Χωρών και την μετανάστευση».
Σύμφωνα με σημερινή ανακοίνωση, η Δρ Μηλιώνη είπε ότι “το αποτέλεσμα αυτών των πρακτικών είναι ο στιγματισμός των Υπηκόων Τρίτων Χωρών ως παραβατών, η `φυλετικοποίηση` της εγκληματικότητας και η μεγέθυνση της απειλής δημιουργώντας την εντύπωση εκτεταμένης και οργανωμένης παραβατικής δράσης”.
Επιπλέον, η έρευνα που παρουσιάστηκε στο σεμινάριο “έδειξε ότι σημαντικό τμήμα της αρθρογραφίας αναπαριστά τους Υπηκόους Τρίτων Χωρών ως απειλή για την ασφάλεια, την υγεία, την ευημερία και την πολιτισμική ταυτότητα της εγχώριας κοινωνίας, με έμφαση στην πλαισίωση της μετανάστευσης ως πρόβλημα και των Υπηκόων Τρίτων Χωρών ως κοινωνικό βάρος”.
Ταυτόχρονα, σημαντικά θέματα όπως η εμπορία προσώπων και η εργασιακή εκμετάλλευση απουσιάζουν από την ατζέντα, ενώ αθέατη παραμένει η διάσταση των Υπηκόων Τρίτων Χωρών ως ισότιμων μελών της κοινωνίας που συνεισφέρουν στην οικονομική και πολιτισμική ζωή και ως ενεργών πολιτικών δρώντων, είπε η Δρ Μηλιώνη.
Περαιτέρω ανέφερε πως “θετικό στοιχείο αποτελεί η έμφαση σε θέματα παραβίασης δικαιωμάτων και ρατσιστικών συμπεριφορών, κυρίως σε ό,τι αφορά την άνιση μεταχείριση από πλευράς των αρχών”.
Ωστόσο, είπε η Δρ Μηλιώνη, στην κάλυψη αυτών των θεμάτων παρατηρήθηκε η τάση των συντακτών να μην εγκαλούν τις αρμόδιες αρχές και να αποφεύγουν να ασκούν κριτική στην κυβερνητική πολιτική για τη μετανάστευση.
Πρόσθεσε ότι “με αυτόν τον τρόπο, δεν αναπτύσσεται αντίλογος στις κυβερνητικές θέσεις ώστε να ξεκινά ένας εποικοδομητικός διάλογος για τη μεταναστευτική πολιτική στη δημόσια σφαίρα”.
Ο ερευνητής Κωνσταντίνος Βαδράτσικας παρουσίασε τα αποτελέσματα της μελέτης για τον τρόπο κάλυψης θεμάτων που άπτονται των Υπηκόων Τρίτων Χωρών και της μετανάστευσης στις τηλεοπτικές ειδήσεις.
Η μελέτη αυτή κατέδειξε, μεταξύ άλλων, ότι η ειδησεογραφική κάλυψη εναρμονίζεται με την κυρίαρχη επαγγελματική λογική που υπογραμμίζει την ειδησεογραφική αξία του «αρνητικού γεγονότος», των ανθρώπινων ιστοριών και της δραματοποίησης ως σημαντικών κριτηρίων για την κάλυψη και παρουσίαση των ειδήσεων.
Η ειδησεογραφική κάλυψη των τηλεοπτικών ΜΜΕ μέσα από προβληματικές δημοσιογραφικές πρακτικές και απλουστευτικές προσεγγίσεις συμβάλλει στην παραγωγή και στη διαιώνιση στερεοτυπικών και ξενοφοβικών ιδεών και στάσεων απέναντι στους μετανάστες Υπηκόων Τρίτων Χωρών.
Επίσης, η διαρκής αναπαράσταση των μεταναστών Υπηκόων Τρίτων Χωρών ως απειλής/εχθρού τείνει να παράσχει άλλοθι για την καταπάτηση των δικαιωμάτων τους, ενώ δημιουργεί το υπόβαθρο για την υιοθέτηση πολιτικών και την εφαρμογή νόμων που ενέχουν αδιακρίτως τιμωρητικό χαρακτήρα.
Η Βενετία Παπά, υποψήφια διδάκτωρ και ερευνήτρια στο ΤΕΠΑΚ, ανέπτυξε στην παρουσίασή της τα αποτελέσματα της έρευνας αντιλήψεων και πρακτικών δημοσιογράφων στα κυπριακά ΜΜΕ.
Από τις συνεντεύξεις που έγιναν με δημοσιογράφους των κυπριακών ΜΜΕ προκύπτει ότι οι περισσότεροι δημοσιογράφοι γράφουν σχετικά σπάνια για τους Υπηκόους Τρίτων Χωρών και τη μετανάστευση.
Αφορμή αποτελεί είτε κάποιο δραματικό γεγονός είτε οι ανακοινώσεις ισχυρών θεσμικών φορέων (π.χ. κυβέρνηση, πολιτικά κόμματα), ενώ οι δημοσιογράφοι σπάνια προσεγγίζουν οι ίδιοι τις ΜΚΟ για ζητήματα τρέχουσας πολιτικής.
Η έρευνα κατέδειξε ότι η γνώση των δημοσιογράφων για θέματα Υπηκόων Τρίτων Χωρών χρειάζεται ενίσχυση, ενώ ένα σημείο που προβληματίζει είναι το γεγονός ότι οι μισοί δημοσιογράφοι δήλωσαν ότι δεν γνωρίζουν ακριβώς τι προβλέπει ο Κώδικας Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας σχετικά με τα θέματα αυτά.
Οι δημοσιογράφοι προέβησαν σε ενδιαφέρουσες προτάσεις για τη βελτίωση της κατάστασης π.χ. την προβολή θετικών ειδήσεων για τους Υπηκόους Τρίτων Χωρών σε ειδικές εκπομπές και ντοκιμαντέρ, τη βελτίωση της απόκρισης του Υπουργείου Εσωτερικών σε ερωτήσεις των δημοσιογράφων για τους Υπηκόους Τρίτων Χωρών, τη διευκόλυνση των Υπηκόων Τρίτων Χωρών να «πουν τη δική τους ιστορία» κ.ά.
Τέλος, ο Μιχάλης Σιμόπουλος, Διευθυντής του Κέντρου Κοινοτικών Μέσων Ενημέρωσης, ανακοίνωσε τα συμπεράσματα και τις εισηγήσεις που προέκυψαν από την έρευνα για τις αντιλήψεις των ίδιων των Υπηκόους Τρίτων Χωρών σχετικά με τα ΜΜΕ και την κάλυψη των θεμάτων που τους αφορούν.
Η έρευνα κατέληξε ότι κρίνεται αναγκαία η δημιουργία συντονιστικού φορέα για τα θέματα Υπηκόων Τρίτων Χωρών και ΜΜΕ, η συνέχιση και ενδυνάμωση των προγραμμάτων εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας με ειδικό κλάδο στην Παιδεία στα ΜΜΕ και η Στήριξη στα Κοινοτικά Μέσα Επικοινωνίας ως εναλλακτικές πηγές ενημέρωσης και πληροφόρησης για τους Υπηκόους Τρίτων Χωρών.
Επιπλέον, τονίστηκε η ανάγκη τα ΜΜΕ να επεκτείνουν τις πηγές τους προς τους Υπηκόους Τρίτων Χωρών, να γίνει άνοιγμα προς νέα ακροατήρια Υπηκόων Τρίτων Χωρών και να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας για Υπηκόους Τρίτων Χωρών στα ΜΜΕ.
Το συνέδριο έκλεισε με τη συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης, όπου οι ειδικοί συζήτησαν τις εισηγήσεις που παρουσιάστηκαν απο την ερευνητική ομάδα της δράσης.
ΠΗΓΗ: ΚΥΠΕ
