Την ανάγκη επανασχεδιασμού της πολιτικής ασύλου, λαμβανομένης υπόψη και της προόδου που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια, ανέδειξε το «εκπαιδευτικό σεμινάριο για τις προκλήσεις σχετικά με θέματα αιτητών και δικαιούχων διεθνούς προστασίας και καλές πρακτικές στη διαχείριση μεταναστευτικών ροών». Το έργο, παρουσιάστηκε σήμερα από την εταιρία Marketway, που το υλοποίησε ως τελικός δικαιούχος.

Εκπαιδεύτηκαν δημόσιοι λειτουργοί

Όπως ανέφερε η Αμαλία Χοιρομερίδου, New Business Development Manager Marketway Ltd, το έργο αυτό, αποτελούμενο από τέσσερα εκπαιδευτικά σεμινάρια, είναι δράση που εμπίπτει στο θεματικό κεφάλαιο της μεταναστευτικής πολιτικής, χρηματοδοτείται από το Ταμείο Προσφύγων της ΕΕ και τελεί υπό τη διαχείριση του Υπουργείου Εσωτερικών. Τα σεμινάρια στόχευαν να εκπαιδεύσουν δημόσιους λειτουργούς, φορείς μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, ή του δημόσιου τομέα ή και της τοπικής αυτοδιοίκησης, που ασχολούνται ή σχετίζονται με θέματα αιτητών και δικαιούχων διεθνούς προστασίας. Στα τέσσερα σεμινάρια κλήθηκαν να καταθέσουν τις απόψεις και εμπειρίες τους οι  μη κυβερνητικές οργανώσεις ΚΙΣΑ και Future World’s Centre, η Αντιπροσωπεία της UNHCR στην Κύπρο, εκπρόσωποι από το τμήμα Κοινωνικής Εργασίας ΤΕΙ Κρήτης  και δικαιούχοι διεθνούς προστασίας. Από τον ακαδημαϊκό χώρο ανέπτυξαν εισηγήσεις ο Δρ Χρίστος Παναγιωτόπουλος, ειδικός σε θέματα Κοινωνικής Πρόνοιας και Μετανάστευσης και ο Δρ Νίκος Τριμικλινιώτης.

Αισθητές οι ξενοφοβικές τάσεις

Σύμφωνα με τον Δρα Χρίστο Παναγιωτόπουλο, Αναπληρωτή Καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, τα συμπεράσματα που προέκυψαν από τα τέσσερα σεμινάρια, εστιάζονται συνοπτικά στα ακόλουθα σημεία: α) Οι ξενοφοβικές τάσεις και αντιλήψεις, είναι ακόμα αισθητές στην κυπριακή κοινωνία, ιδίως την περίοδο αυτή λόγω οικονομικής κρίσης που οι μειονοτικές ομάδες (αιτητές ασύλου, αναγνωρισμένοι πρόσφυγες) και όχι μόνο ‘’θεωρούνται’’ σύμφωνα με απόψεις που διατυπώθηκαν ως μία από τις αιτίες για τον υψηλό βαθμό ανεργίας, καθώς και άλλων αντικοινωνικών συμπεριφορών, όπως εγκληματικότητα. β) Εντοπίζονται φαινόμενα συνάθροισης μεγάλων ομάδων μειονοτήτων  σε σχολικές μονάδες, παρόλο που η διαπολιτισμική εκπαίδευση είναι παρούσα στους στόχους και τις ενέργειες του Υπουργείου Παιδείας. γ) Υπάρχει αδυναμία σε επίπεδο διαπολιτισμικών αρχών και αξιών στο χώρο της Υγείας, για να καλύπτονται οι ιδιαίτερες κοινωνικό-πολιτισμικές ανάγκες των συγκεκριμένων ομάδων. δ) Είναι απαραίτητη η συμβολή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην εφαρμογή της οποιασδήποτε μεταναστευτικής πολιτικής, καθώς είναι ο φορέας εκείνος που γνωρίζει τις πραγματικές ανάγκες (κοινωνικό-οικονομικές) των πολιτών της, είτε γηγενείς, είτε αλλοδαποί.

Η μονοδιάστατη προσέγγιση του κράτους

Ο Δρ Παναγιωτόπουλος τόνισε ότι στο πλαίσιο των τεσσάρων σεμιναρίων, «διεφάνη ότι ύστερα από 14 χρόνια εμπειρίας με τους αιτητές ασύλου στην Κύπρο, ακόμα το ενδιαφέρον εστιάζεται στο νομοθετικό καθεστώς που ισχύει στην Κύπρο, ύστερα μάλιστα από αρκετές τροποποιήσεις και αλλαγές σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Η πολυπληθής παρουσία των λειτουργών, κυρίως των τμημάτων μετανάστευσης, σε αυτά τα σεμινάρια όπου είχαν έντονο το βιωματικό στοιχείο, από τη μια καταδεικνύει το έντονο ενδιαφέρον του συγκεκριμένου τμήματος να επιμορφωθεί, αλλά από την άλλη, παρουσιάζει το πόσο μονοδιάστατα προσεγγίζουμε το θέμα ως πολιτεία και υπηρεσίες, πολλές φορές. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ως πολιτεία, ως υπηρεσίες και ως επαγγελματίες, ότι η συμβίωση με τις όποιες μειονοτικές ομάδες δεν έχει να κάνει μόνο με θέματα καθαρά διαδικαστικά, αλλά το σημαντικότερο, με θέματα ενσωμάτωσης, κοινωνικής και οικονομικής, υγείας και εκπαίδευσης και ότι η αντιμετώπιση της πολιτείας πρέπει να είναι σίγουρα σοβαρή, αλλά και ανθρωποκεντρική».

Συμφωνημένες διαδικασίες συνεργασίας

«Τα τέσσερα σεμινάρια κατέδειξαν ότι ακόμα απουσιάζει μια συστηματική και προσεγμένη προσπάθεια, στο βαθμό που να δείχνει σεβασμό στη διαφορετικότητα, αναγνώριση πιθανών προκαταλήψεων και διϋπηρεσιακή προσέγγιση στα αιτήματα αυτών των ατόμων», είπε ο Δρ Παναγιωτόπουλος και συνέχισε: «Αυτό που είναι λοιπόν σημαντικό να τονισθεί, είναι ότι πρέπει να υπάρχουν συμφωνημένες διαδικασίες συνεργασίας ανάμεσα σε επαγγελματίες και υπηρεσίες, με στόχο την όσο δυνατόν καλύτερη και ολιστική αντιμετώπιση. Κάτι τέτοιο προϋποθέτει τα ακόλουθα: α) Το σύστημα υγείας να έχει πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας (primary health care), όπου να εντοπίζει έγκαιρα τα διάφορα προβλήματα υγείας και να τα καταστέλλει έγκαιρα, ή να τα παραπέμπει στις αρμόδιες υπηρεσίες υγείας. β) Oι σχολικές μονάδες και μάλιστα εκείνες όπου παρουσιάζονται μεγάλες ποσοστώσεις αλλοδαπών μαθητών, πρέπει να δημιουργήσουν τάξεις υποδοχής, χώρους διαπολιτισμικούς, ενώ παράλληλα να είναι μικρά σε αριθμό σχολεία και όχι μεγάλα με συνέπεια χαμηλή αποτελεσματικότητα. γ) Χρειάζονται κοινωνικές υπηρεσίες οι οποίες, είτε να μπορούν να είναι ενσωματωμένες στις παραπάνω δομές, είτε να επικεντρώνονται στα αιτήματα αυτών των ομάδων που σίγουρα δεν είναι και απλά. Καλή πρακτική θα μπορούσε να ήταν και η πιο στοχευμένη εφαρμογή του θεσμού της κοινωνικής εργασίας (street work) στο δρόμο, σε περιοχές μάλιστα όπου εντοπίζονται τέτοιες ομάδες πληθυσμού. Συμπερασματικά θα μπορούσε κανείς να αναφέρει οτι η κρίση που βιώνει η Κύπρος και οι αλλαγές που συντελούνται, τόσο σε κοινωνικό, όσο και σε οργανωτικό επίπεδο, ίσως οδηγήσουν  σε καινοτόμες αλλά αναγκαίες παρεμβάσεις, έτσι ώστε το σύστημα ασύλου στην Κύπρο να αποκτήσει ένα πιο σύγχρονο και ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα».

Ενισχύονται οι δημοκρατικοί θεσμοί

«Η Τοπική Αυτοδιοίκηση αντιμετωπίζει την παρουσία των μεταναστών στις πόλεις μας, ως παράγοντα οικονομικής ανάπτυξης και ενίσχυσης των δημοκρατικών θεσμών», δήλωσε σήμερα η Αντιδήμαρχος Λευκωσίας, Ελένη Λουκαΐδου, στη διάρκεια δημοσιογραφικής διάσκεψης που διοργάνωσε ο Δήμος Λευκωσίας, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ένταξης Υπηκόων Τρίτων Χωρών, ως τελικός δικαιούχος για το έργο «Προγράμματα Ένταξης Υπηκόων Τρίτων Χωρών από Τοπικές Αρχές». Όπως υπογράμμισε η κ. Λουκαϊδου, «η Τοπική Αυτοδιοίκηση διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην επίτευξη βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης και στην εφαρμογή της κοινωνικής συνοχής σε μιαν περίοδο, κατά την οποία, λόγω και της οικονομικής κρίσης, παρατηρούνται φαινόμενα ξενοφοβίας και ρατσισμού».
Το έργο αυτό, όπως ανακοινώθηκε, υλοποιείται για τρίτη συνεχόμενη χρονιά από την κοινοπραξία του Δήμου Λευκωσίας, του Πολυδύναμου Δημοτικού Κέντρου Λευκωσίας, του Δήμου Αγίου Δομετίου, του Δήμου Λακατάμιας και την εταιρία NVK Advent Consulting Ltd και συγχρηματοδοτείται από εθνικούς και κοινοτικούς πόρους. Υλοποιείται επίσης από τους Φορείς Αλληλεγγύη-Πρόοδος-Ευημερία / Solidarity-Progress-Prosperity.
Ο Δήμαρχος Άγιου Δομετίου, Κώστας Πέτρου, ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι στα στοχευμένα προγράμματα, περιλαμβάνονται τα μαθήματα εκμάθησης ηλεκτρονικών υπολογιστών, αγγλικής γλώσσας, Ιστορίας και Πολιτισμού της Κύπρου μέσω βιωματικών εμπειριών.
Ο Δήμαρχος Λακατάμιας, Λουκάς Ιατρού, ανέφερε μέσω εκπροσώπου του, ότι έχουν επιλέξει «δράσεις, όπως εργαστήρια Ιστορίας και Πολιτισμού της Κύπρου, επειδή βοηθούν στην ένταξη των υπηκόων τρίτων χωρών στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο».