Τον «Κώδικα Συμπεριφοράς Κατά του Ρατσισμού» και τον «Οδηγό Διαχείρισης και Καταγραφής Ρατσιστικών Περιστατικών», τα οποία αποτελούν έγγραφα πολιτικής του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού που στοχεύουν στην πρόληψη, αναγνώριση, διαχείριση και αντιμετώπιση ρατσιστικών περιστατικών στα σχολεία Δημοτικής, Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής και Επαγγελματικής εκπαίδευσης στην Κύπρο, παρουσίασε σήμερα, σε δημοσιογραφική διάσκεψη, το Υπουργείο Παιδείας.
 
Όπως αναφέρθηκε, η πολιτική για διαχείριση και αντιμετώπιση των ρατσιστικών περιστατικών θα τεθεί σε πιλοτική εφαρμογή σε οκτώ δημοτικά και γυμνάσια το Σεπτέμβριο-Δεκέμβριο του 2014 και θα ακολουθήσει αξιολόγηση πριν την εθελοντική και αργότερα καθολική εφαρμογή της.
 
Σημειώθηκε ότι η εφαρμογή του Κώδικα και Οδηγού στηρίζεται παράλληλα από το Πρόγραμμα Σπουδών Αγωγής Υγείας και τις δράσεις που εμπίπτουν σε αυτό αναφορικά με θέματα κοινωνικής δικαιοσύνης και διαφορετικότητας.
 
Ο Κώδικας και Οδηγός παρουσιάστηκαν σε συντομία από τους συγγραφείς του, δρ Έλενα Παπαμιχαήλ, Λειτουργό Γραφείου Προγραμμάτων Αγωγής Υγείας στο ΥΠΠ και δρ Μιχαλίνο Ζεμπύλα, Αναπληρωτή Καθηγητή στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου.
 
Όπως ανέφεραν, η ανάπτυξη και εφαρμογή του Κώδικα και του Οδηγού ανταποκρίνεται σε σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας (ECRI) προς όλα τα μέλη-κράτη, συμπεριλαμβανομένης και της Κύπρου.
 
Σημείωσαν ότι ο σκοπός του Κώδικα και Οδηγού είναι η αναγνώριση των οποιωνδήποτε άμεσων ή έμμεσων, σκόπιμων ή άσκοπων λόγων, πράξεων και διαδικασιών που οδηγούν σε αρνητικές διακρίσεις συγκεκριμένων ατόμων με βάση τη διαφορετικότητά τους, η ανάληψη ενεργού δράσης για πρόληψη και αντιμετώπιση ρατσιστικών περιστατικών, και η ανάληψη ενεργού δράσης για ανάπτυξη αντιρατσιστικής κουλτούρας.
 
Ανέφεραν, επίσης, ότι δεν έχουν ψευδαισθήσεις ότι θα εξαλειφθούν τα ρατσιστικά περιστατικά και οι διακρίσεις έτσι εύκολα, «γιατί μιλούμε για δομικά συστατικά τα οποία θα πρέπει να αλλάξουν σε πολλαπλά επίπεδα».
 
Σε χαιρετισμό του, ο Υπουργός Παιδείας Κώστας Καδής είπε ότι  το σχολικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από πολλαπλές μορφές ετερότητας, ως προς την εθνικότητα, την εμφάνιση, την κοινότητα, το φύλο, τον σεξουαλικό προσανατολισμό κτλ.
 
«Είναι σημαντικό να διασφαλίζεται για όλους τους μαθητές και μαθήτριες ένα περιβάλλον ασφάλειας, ανεκτικότητας, σεβασμού της διαφορετικότητας, μη διάκρισης και ισότητας, στο οποίο να μπορούν να απολαμβάνουν στο μέγιστο τις εκπαιδευτικές ευκαιρίες που τους προσφέρονται», πρόσθεσε.
 
Σκοπός του Κώδικα και του Οδηγού, συνέχισε, είναι η αναγνώριση οποιωνδήποτε λόγων, πράξεων και διαδικασιών οδηγούν σε αρνητικές διακρίσεις σε βάρος συγκεκριμένων ατόμων με βάση τη διαφορετικότητά τους, και η ανάληψη ενεργού δράσης για πρόληψη και αντιμετώπισή τους, καθώς και για ανάπτυξη αντιρατσιστικής κουλτούρας.
 
«Με αυτή την προοπτική, αναμένεται να αποτελέσουν ένα χρήσιμο υποστηρικτικό εργαλείο για τους εκπαιδευτικούς των σχολείων μας. Οποιαδήποτε εκδήλωση ρατσιστικής συμπεριφοράς πρέπει να εντοπίζεται, να αναγνωρίζεται και να αντιμετωπίζεται έγκαιρα και αποφασιστικά. Σε αντίθετη περίπτωση, πληγώνονται τα θύματα, όχι μόνο ως άτομα, αλλά και ως μέλη της ομάδας στην οποία ανήκουν, ενώ επέρχονται σοβαρές επιπτώσεις και σε ολόκληρη τη σχολική κοινότητα. Για το σκοπό αυτό, τα σχολεία οφείλουν να αναφέρουν οποιαδήποτε τέτοια περιστατικά σημειώνονται σε αυτά. Αυτό, όχι μόνο δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας τους, αλλά, αντίθετα, δηλώνει έμπρακτα την αποφασιστικότητά τους για προστασία της σχολικής κοινότητας και των δικαιωμάτων των μελών της», συμπλήρωσε.
 
Ο κ. Καδής ανέφερε, επίσης, ότι ο χειρισμός των ρατσιστικών περιστατικών γίνεται πρωτίστως με παιδαγωγικούς όρους και αποσκοπεί στην αλλαγή συμπεριφορών, χωρίς αυτόματη προσφυγή σε τιμωρητικά μέτρα.
 
«Όπου χρειάζεται, παρέχεται η κατάλληλη στήριξη και προστασία προς όλους τους εμπλεκομένους. Η προώθηση και εφαρμογή πολιτικών και πρακτικών που στοχεύουν στην αντιμετώπιση προβλημάτων της κοινωνίας των πολιτών, είναι και πρέπει να αποτελεί κοινό μας όραμα. Η δημιουργία ενός απαλλαγμένου από τον ρατσισμό σχολικού περιβάλλοντος συμβάλλει ουσιαστικά προς την κατεύθυνση αυτή», πρόσθεσε.
 
Σημείωσαν ότι ο σχεδιασμός του κώδικα στηρίχθηκε σε αντιρατσιστικές πολιτικές από πάρα πολλές χώρες, όπως η Αυστραλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Καναδά, Νορβηγία.
 
Στο δικό του χαιρετισμό, ο Επικεφαλής της Αρχής κατά των Διακρίσεων και του Ρατσισμού στο Γραφείο της Επιτρόπου Διοικήσεως  Άριστος Τσιάρτας, εξήγησε ότι το κυπριακό σχολείο σήμερα χαρακτηρίζεται από πολλαπλές μορφές ετερότητας.
 
«Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τα σχολεία και τους μαθητές μεταναστευτικής καταγωγής αλλά αφορά όλες τις μορφές και εκφάνσεις ετερότητας που χαρακτηρίζει μια κοινωνία και ένα σχολικό περιβάλλον» υπέδειξε.
 
«Σήμερα», τόνισε, «με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους η διαφορετικότητα αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της κοινωνίας μας και του σχολείου. Είναι πλέον ορατό κομμάτι της καθημερινότητας μας και ως τέτοια αξιώνει και δικαιούται αποδοχή, αναγνώριση, σεβασμό και προστασία».
 
Επεσήμανε ακολούθως ότι ο Κώδικας που παρουσιάστηκε σήμερα έχει μια ολιστική προσέγγιση στα θέματα ρατσισμού και διακρίσεων στο σχολικό χώρο. «Ο Κώδικας διακρίνει το ρατσισμό από τις αρνητικές προκαταλήψεις, τα στερεότυπα και την ξενοφοβία, προβαίνοντας σε ακριβείς και χρήσιμες εννοιολογικές αποσαφηνίσεις που βοηθούν στην κατανόηση αυτού του σύνθετου και επικίνδυνου φαινομένου» ανέφερε.
 
Ο κ. Τσιάρτας τόνισε ότι η σημασία του Κώδικα έγκειται στο ότι επιχειρείται συστηματικά και στοχευμένα η διαχείριση ρατσιστικών περιστατικών με παιδαγωγικούς όρους, υπογραμμίζοντας πως βασική αρχή που διαπνέει τον Κώδικα είναι ότι για το χειρισμό ρατσιστικών περιστατικών προκρίνονται παιδαγωγικές λύσεις και παρεμβάσεις με τη συνδρομή και συμμετοχή των μελών όλης της σχολικής κοινότητας, που αποσκοπούν πρωτίστως στη συστηματική αποδόμηση εκείνων των στοιχείων του πλέγματος αντιλήψεων-στάσεων-συμπεριφορών που οδηγούν στην εκδήλωση ρατσιστικών πράξεων, σε παραβατικές συμπεριφορές και αντιδημοκρατικές πράξεις.
 
«Το στοίχημα καταπολέμησης του ρατσισμού αφορά αφορά το σύνολο της κοινωνίας και ιδιαίτερα το εκπαιδευτικό μας σύστημα. Το εγχείρημα είναι δύσκολο όμως το κέρδος αφορά όλους με τον ίδιο τρόπο π-ου ο ρατσισμός, η περιθωριοποίηση και οι διακρίσεις πλήττουν ολόκληρη την κοινωνία» πρόσθεσε καταλήγοντας.
 
Σε ερώτηση για το πώς δέχθηκαν οι εκπαιδευτικοί τον Κώδικα Συμπεριφοράς Κατά του Ρατσισμού, ο Υπουργός Παιδείας είπε ότι δεν πιστεύει ότι οι εκπαιδευτικοί είναι πολύ συντηρητικοί και πρόσθεσε ότι μέσα από τις επαφές που έχει μαζί τους είναι ανοικτοί και σε νέες ιδέες και σε καινοτομίες.
 
«Θεωρώ ότι θα δεχθούν πολύ θετικά το ότι αυτή τη στιγμή τους παρέχουμε εργαλεία τα οποία με πολύ συγκεκριμένο και κωδικοποιημένο τρόπο θα τους βοηθήσουν και να αναγνωρίζουν ρατσιστικά φαινόμενα ή ρατσιστικές συμπεριφορές μέσα στο σχολείο, αλλά πολύ πιο σημαντικό να  τους δίνουν ένα εργαλείο για το πώς θα διαχειρίζονται τέτοια φαινόμενα. Άρα, πιστεύω ότι μόνο θετικά μπορούν να αντικρίζουν οι εκπαιδευτικοί μας ένα τέτοιο εργαλείο το οποίο θα τους υποστηρίζει στην καθημερινή τους τη δουλειά», πρόσθεσε.
 
Σε παρέμβαση του, ο κ. Ζεμπύλας είπε ότι είναι «λίγο επικίνδυνο να ταπελώνουμε μια ολόκληρη ομάδα εκπαιδευτικών ότι είναι συντηρητικοί».
 
«Έχουμε πάρα πολύ προοδευτικούς εκπαιδευτικούς που εργάζονται στα σχολεία, αθόρυβα τις πιο πολλές φορές, χωρίς να διατυμπανίζουν τη δουλειά η οποία γίνεται», συμπλήρωσε.
 
Στη δική της παρέμβαση, η κ. Παπαμιχαήλ είπε ότι δεν ξεκινούν από το Σεπτέμβρη να εφαρμόζουν αυτή την πολιτική σε όλα τα σχολεία της Κύπρου.
 
«Κατ' αρχάς, τα δύο πρώτα χρόνια μπορεί να μην πάμε καν στα Λύκεια. Να μείνουμε στα δημοτικά και γυμνάσια. Είναι με πολύ μικρά βήματα και χωρίς να έχουμε ψευδαισθήσεις που ξεκινούμε αυτή την εφαρμογή και είμαστε έτοιμοι για μεγάλες προκλήσεις από του χρόνου», συμπλήρωσε.
 
Σε παρέμβαση του, ο κ. Τσιάρτας είπε ότι με τον πιο επίσημο τρόπο, το Υπουργείο εγκαταλείπει την πολιτική που έλεγε ότι αυτά τα περιστατικά είναι απλά περιστατικά παραβατικής συμπεριφοράς, είναι ρατσιστικά περιστατικά.
 
«Ναι, υπάρχουν ρατσιστικά περιστατικά στα σχολεία. Έχουμε πρόβλημα στην Κύπρο να αποδεχθούμε ότι υπάρχουν ρατσιστικά περιστατικά, ρατσιστικές εγκληματικές πράξεις,” κατέληξε.

Πηγή ΚΥΠΕ