Ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα για τη Μεσόγειο καταγράφει η 10η έκδοση του Copernicus Ocean State Report (OSR10), η οποία δημοσιεύθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2026 και συμπληρώνει μία δεκαετία συστηματικής παρακολούθησης των αλλαγών στους ωκεανούς.

Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της έκθεσης αφορά τη Μεσόγειο, όπου το 2024 καταγράφηκε ο μεγαλύτερος αριθμός ημερών θαλάσσιου καύσωνα των τελευταίων δύο δεκαετιών.

Παράλληλα, η μέση θερμοκρασία της επιφάνειας της Μεσογείου έφθασε το 2024 τους 1,23°C πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου αναφοράς 1982–2024.

Στο επίκεντρο η Ανατολική Μεσόγειος

Ακόμη πιο έντονη ήταν η κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο, στην οποία βρίσκεται και η Κύπρος. Σύμφωνα με το Copernicus, στην περιοχή καταγράφηκαν μέσα στο 2024 ο μεγαλύτερος αριθμός θαλάσσιων καυσώνων, η μεγαλύτερη μέση διάρκειά τους και η υψηλότερη έντασή τους των τελευταίων 20 ετών.

Ο χάρτης που συνοδεύει τα στοιχεία αποτυπώνει παράλληλα τη μακροχρόνια τάση αύξησης της θερμοκρασίας της επιφάνειας της θάλασσας σε ολόκληρη τη Μεσόγειο από το 1982 έως το 2024.

Τα δεδομένα δείχνουν ότι η θέρμανση δεν εξελίσσεται με τον ίδιο ρυθμό σε ολόκληρη τη λεκάνη. Αντίθετα, οι ανατολικές περιοχές εμφανίζουν γενικά ισχυρότερη τάση αύξησης από τις δυτικές.

Άνοδος 0,32°C ανά δεκαετία

Σε επίπεδο ολόκληρης της Μεσογείου, η μέση θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας αυξήθηκε κατά 0,32 ± 0,01°C ανά δεκαετία την περίοδο 1982–2024.

Ο ρυθμός, ωστόσο, παρουσιάζει σημαντικές γεωγραφικές διαφοροποιήσεις. Ο χάρτης δείχνει περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου με τάσεις που φθάνουν περίπου τους 0,04°C έως 0,048°C ανά έτος, δηλαδή αισθητά υψηλότερα από αρκετές περιοχές της δυτικής λεκάνης.

Τα στοιχεία αυτά δεν σημαίνουν ότι η θερμοκρασία αυξάνεται κατά το ίδιο ποσό κάθε χρόνο, αλλά αποτυπώνουν τη μακροχρόνια στατιστική τάση που προκύπτει από περισσότερα από 40 χρόνια δορυφορικών παρατηρήσεων.

Τι είναι οι θαλάσσιοι καύσωνες

Οι θαλάσσιοι καύσωνες είναι παρατεταμένες περίοδοι κατά τις οποίες η θερμοκρασία της θάλασσας βρίσκεται σε ασυνήθιστα υψηλά επίπεδα για την εποχή και την περιοχή. Η αυξημένη συχνότητα, διάρκεια και έντασή τους μπορεί να ασκήσει σημαντικές πιέσεις στα θαλάσσια οικοσυστήματα και στα είδη που είναι προσαρμοσμένα σε συγκεκριμένες θερμοκρασιακές συνθήκες.

Για την Κύπρο, τα ευρήματα αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς το νησί βρίσκεται στην Ανατολική Μεσόγειο, την περιοχή όπου το Copernicus καταγράφει τις εντονότερες συνθήκες θαλάσσιου καύσωνα για το 2024.

Το Ocean State Report 10 παρέχει επιστημονική αποτύπωση της κατάστασης και της εξέλιξης των ωκεανών, αξιοποιώντας δορυφορικές παρατηρήσεις και άλλα δεδομένα του ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus.