Κυπριακό χρηματοπιστωτικό ίδρυμα φέρεται να χρησιμοποιήθηκε ως ένας από τους διαύλους διοχέτευσης κεφαλαίων στις επίμαχες συναλλαγές τεσσάρων πρώην υψηλόβαθμων στελεχών της Gazprombank Luxembourg, οι οποίες βρίσκονται στο επίκεντρο έρευνας των Financial Times.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι τέσσερις τραπεζίτες χρησιμοποίησαν ως χρηματιστηριακό διαμεσολαβητή την ελβετική Compagnie Bancaire Helvétique (CBH), ενώ κεφάλαια διοχετεύθηκαν και μέσω της κυπριακής Veles International.

Δεν προκύπτει από τα διαθέσιμα στοιχεία ότι η κυπριακή εταιρεία κατηγορείται για παράνομη δραστηριότητα ή ότι διαπιστώθηκε παραβίαση των ευρωπαϊκών κυρώσεων. Η αναφορά της αφορά τη συμμετοχή της στη διαδρομή των κεφαλαίων που χρησιμοποιήθηκαν για τις συναλλαγές.

Περισσότερες από 50 συναλλαγές

Τα τέσσερα πρώην στελέχη της Gazprombank Luxembourg φέρονται να πραγματοποίησαν περισσότερες από 50 προσωπικές συναλλαγές με υποτιμημένα ομόλογα της Gazprom, οι οποίες θα μπορούσαν να τους αποφέρουν συνολικό κέρδος άνω των 9 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με έγγραφα που εξέτασαν οι Financial Times, από τον Ιούλιο μέχρι τον Νοέμβριο του 2022 τα στελέχη έλαβαν μεταφορές κεφαλαίων άνω των 17 εκατ. ευρώ, έπειτα από μετατροπή ποσών από ρούβλια. Τα χρήματα χρησιμοποιήθηκαν για την αγορά ομολόγων της Gazprom που είχαν χάσει σημαντικό μέρος της αξίας τους μετά την επιβολή των δυτικών κυρώσεων στη Ρωσία.

Τα ομόλογα ανταλλάσσονταν στη συνέχεια στη Ρωσία με νέους τίτλους, οι οποίοι αναγνωρίζονταν στην πλήρη ονομαστική τους αξία και μπορούσαν να διαπραγματευτούν σε ρούβλια.

Ερωτήματα για προνομιακή πληροφόρηση

Οι τέσσερις τραπεζίτες φέρονται να αγόραζαν την ίδια ημέρα ίσες ποσότητες από τα ίδια ομόλογα, συχνά προτού η Gazprom ανακοινώσει επισήμως ότι οι συγκεκριμένοι τίτλοι ήταν επιλέξιμοι για αντικατάσταση.

Το γεγονός αυτό προκάλεσε ερωτήματα για ενδεχόμενη αξιοποίηση προνομιακής πληροφόρησης, καθώς τα χρονικά περιθώρια για την πραγματοποίηση των ανταλλαγών ήταν περιορισμένα και δεν ήταν ευρέως γνωστό ποιοι τίτλοι θα εντάσσονταν στον μηχανισμό.

Ο πρώην διευθυντής της Gazprombank Luxembourg Ντμίτρι Ντερκάτς, ο οποίος φέρεται να άρχισε πρώτος τις συναλλαγές, αρνήθηκε κατηγορηματικά οποιαδήποτε παρανομία. Ανέφερε ότι η εποπτική Αρχή του Λουξεμβούργου δεν διαπίστωσε ουσιώδεις παρατυπίες κατά την έρευνά της.

Η εμπλοκή φορέα υπό ευρωπαϊκές κυρώσεις

Ερωτήματα εγείρονται και για τη συμμετοχή του ρωσικού National Settlement Depository (NSD) στη διαδικασία αντικατάστασης των ομολόγων. Ο συγκεκριμένος φορέας, ο οποίος διαχειρίζεται την αποθήκευση και τον διακανονισμό τίτλων στη Ρωσία, βρίσκεται υπό ευρωπαϊκές κυρώσεις.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και νομικοί εμπειρογνώμονες εκτιμούν ότι πρέπει να εξεταστεί κατά πόσο από τις συναλλαγές προέκυψαν άμεσες ή έμμεσες πληρωμές προς το NSD. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν υπάρχει δημόσια διαπίστωση ότι παραβιάστηκαν οι κυρώσεις.

Τι διαπίστωσε η εποπτική Αρχή

Η χρηματοπιστωτική εποπτική Αρχή του Λουξεμβούργου, CSSF, πραγματοποίησε έλεγχο στην Gazprombank Luxembourg τον Μάρτιο του 2023, έπειτα από σχετική καταγγελία.

Η έρευνα διαπίστωσε παραβιάσεις των εσωτερικών κανόνων της τράπεζας, καθώς οι εργαζόμενοι δεν επιτρεπόταν να διατηρούν προσωπικούς λογαριασμούς σε αυτή. Διαπιστώθηκε επίσης ότι τα τέσσερα στελέχη δεν είχαν υποβληθεί στους απαιτούμενους ελέγχους, παρά το γεγονός ότι θεωρούνταν πελάτες υψηλού κινδύνου.

Η CSSF δεν διαπίστωσε άλλη παρανομία, δεν κατέληξε ότι υπήρξε παραβίαση των ευρωπαϊκών κυρώσεων και δεν επέβαλε χρηματικό πρόστιμο.

Η Gazprombank Luxembourg αρνήθηκε οποιαδήποτε παρανομία, υποστηρίζοντας ότι συμμορφωνόταν πλήρως με τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Λουξεμβούργου.