Σε έναν από τους μεγαλύτερους κόμβους ανάπτυξης βιντεοπαιχνιδιών παγκοσμίως, αναλογικά με τον πληθυσμό της, εξελίσσεται η Κύπρος, με εκατοντάδες εταιρείες του κλάδου να δραστηριοποιούνται στο νησί και τα έσοδά τους να ξεπερνούν τα €3,2 δισ.

Σύμφωνα με στοιχεία της πρώτης έκθεσης της Cyprus Game Makers Association (CYGMA) για την κυπριακή βιομηχανία βιντεοπαιχνιδιών, το 2025 δραστηριοποιούνταν στην Κύπρο 415 εταιρείες του ευρύτερου κλάδου του gaming.

Η χώρα κατατάσσεται πρώτη παγκοσμίως, σε αναλογία πληθυσμού, ως προς τον αριθμό εταιρειών, τα έσοδα και τις λήψεις παιχνιδιών για κινητές συσκευές. Στους συγκεκριμένους δείκτες η Κύπρος εμφανίζεται να προηγείται χωρών με μακρά παράδοση στον κλάδο, όπως η Φινλανδία, αλλά και μεγαλύτερων αγορών όπως η Ισπανία και η Σερβία.

Από 169 σε 393 εταιρείες μέσα σε πέντε χρόνια

Η ανάπτυξη του κλάδου επιταχύνθηκε ιδιαίτερα την περίοδο 2019-2024. Ο αριθμός των εταιρειών αυξήθηκε από 169 το 2019 σε 393 το 2024, καταγράφοντας άνοδο 133%.

Την ίδια περίοδο, ο αριθμός των εργαζομένων σχεδόν τριπλασιάστηκε, από 1.438 σε 4.320, ενώ τα στοιχεία αφορούν πρόσωπα που εργοδοτούνταν και φορολογούνταν στην Κύπρο.

Ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων ανάπτυξης και έκδοσης παιχνιδιών αυξήθηκε από €1,26 δισ. το 2019 σε €4,35 δισ. το 2024. Η άμεση συνεισφορά του κλάδου στο κυπριακό ΑΕΠ εκτιμάται ότι ανήλθε από περίπου €300 εκατ. σε €1,15 δισ., φτάνοντας το 3,3% της κυπριακής οικονομίας.

Για το 2025, τα έσοδα που αποδίδονται σε παιχνίδια ξεπέρασαν τα €3,2 δισ., με σημαντικό μέρος τους να προέρχεται από την αγορά παιχνιδιών για κινητά τηλέφωνα.

Το ρωσικό και ανατολικοευρωπαϊκό αποτύπωμα

Δημοσιεύματα σε ρωσικά και ουκρανικά μέσα ενημέρωσης συνδέουν τη ραγδαία ανάπτυξη του κυπριακού gaming σε μεγάλο βαθμό με τη μεταφορά εταιρειών, στελεχών και επενδυτών από τη Ρωσία και άλλες χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης.

Η Κύπρος έχει προσελκύσει τα τελευταία χρόνια σημαντικό αριθμό εταιρειών τεχνολογίας και ανάπτυξης παιχνιδιών με ιδρυτές ή στελέχη από τη Ρωσία, τη Λευκορωσία, την Ουκρανία και άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

Καθοριστική για τη δημιουργία του οικοσυστήματος θεωρείται η εγκατάσταση της Wargaming στην Κύπρο πριν από περισσότερο από μία δεκαετία. Ακολούθησαν εταιρείες όπως η Nexters –η οποία εξελίχθηκε στον εισηγμένο στο Nasdaq όμιλο GDEV– καθώς και δεκάδες μικρότερα στούντιο, εταιρείες έκδοσης παιχνιδιών και επενδυτικά σχήματα.

Η Λεμεσός έχει αναδειχθεί στο βασικό κέντρο αυτής της δραστηριότητας, συγκεντρώνοντας εταιρείες ανάπτυξης παιχνιδιών, εξειδικευμένο προσωπικό και παρόχους νομικών, χρηματοοικονομικών και τεχνολογικών υπηρεσιών.

Η ανάπτυξη, ωστόσο, δεν αποδίδεται αποκλειστικά σε ρωσικές εταιρείες. Το οικοσύστημα έχει πλέον ευρύτερο διεθνή χαρακτήρα και περιλαμβάνει επιχειρήσεις και επαγγελματίες από πολλές χώρες.

Τα φορολογικά κίνητρα

Ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η Κύπρος εξελίχθηκε σε ελκυστικό προορισμό για τις εταιρείες gaming είναι το φορολογικό της πλαίσιο.

Το καθεστώς IP Box προβλέπει έκπτωση 80% επί των επιλέξιμων κερδών που προκύπτουν από πνευματική ιδιοκτησία. Με τον εταιρικό φορολογικό συντελεστή στο 15% από το 2026, η πραγματική φορολογική επιβάρυνση μπορεί να περιοριστεί στο 3% για δραστηριότητες που πληρούν τα σχετικά κριτήρια.

Στα επιλέξιμα περιουσιακά στοιχεία περιλαμβάνεται λογισμικό που προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα, στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό για εταιρείες παραγωγής βιντεοπαιχνιδιών.

Παράλληλα, το καθεστώς αυξημένης έκπτωσης για έρευνα και ανάπτυξη επιτρέπει την αναγνώριση δαπανών ανάπτυξης σε ποσοστό 120%, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Για εργαζομένους υψηλής εξειδίκευσης που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Κύπρο προβλέπεται επίσης, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, απαλλαγή του 50% του εισοδήματος από εργοδότηση για περίοδο μέχρι 17 ετών.

Η σύγκριση με άλλες χώρες

Η συγκέντρωση επιχειρήσεων gaming στην Κύπρο είναι εντυπωσιακή λόγω του μικρού μεγέθους της χώρας. Η έκθεση καταγράφει περίπου 415 εταιρείες ανά ένα εκατομμύριο κατοίκους, έναντι 48 στη Φινλανδία, 17 στην Ισπανία και 15 στη Σερβία.

Ανάλογη είναι η εικόνα και στα έσοδα ανά κάτοικο: περίπου €3.200 στην Κύπρο, έναντι €509 στη Φινλανδία, €51 στην Ισπανία και €32 στη Σερβία.

Στον τομέα των παιχνιδιών για κινητές συσκευές, οι εταιρείες με έδρα την Κύπρο φέρονται να κατέγραψαν περίπου 615 εκατομμύρια λήψεις μέσα στο 2025, τοποθετώντας τη χώρα στις υψηλότερες θέσεις διεθνώς.

Η πρόκληση του ανθρώπινου δυναμικού

Η ταχύτητα ανάπτυξης του κλάδου δημιουργεί, ωστόσο, αυξημένες ανάγκες για εξειδικευμένους εργαζομένους. Η εγχώρια αγορά και τα κυπριακά πανεπιστήμια δεν παράγουν ακόμη επαρκή αριθμό προγραμματιστών, σχεδιαστών, καλλιτεχνών και άλλων επαγγελματιών για να καλύψουν τη ζήτηση.

Για τον λόγο αυτό, πολλές εταιρείες βασίζονται σε προσωπικό που μεταφέρεται από το εξωτερικό ή σε ομάδες που εργάζονται εξ αποστάσεως.

Η CYGMA έχει θέσει μεταξύ των στόχων της την ανάπτυξη εξειδικευμένου πανεπιστημιακού προγράμματος για το Game Development, την ενίσχυση των δεσμών με ευρωπαϊκούς φορείς και την πρώτη οργανωμένη διεθνή παρουσία του κλάδου υπό την ονομασία «Games from Cyprus».

Η εικόνα που προκύπτει είναι ότι η βιομηχανία βιντεοπαιχνιδιών έχει πάψει να αποτελεί μια μικρή δραστηριότητα τεχνολογίας στην Κύπρο. Έχει εξελιχθεί σε σημαντικό εξαγωγικό κλάδο, με αισθητή συνεισφορά στο ΑΕΠ και ισχυρό –αν και όχι αποκλειστικό– ρωσικό και ανατολικοευρωπαϊκό αποτύπωμα.