Η ταυτοποίηση ενός τάφου στη Χάιφα επαναφέρει στο προσκήνιο μία από τις πιο οδυνηρές σελίδες της κυπροϊσραηλινής ιστορίας: τα βρετανικά στρατόπεδα κράτησης Εβραίων προσφύγων στην Κύπρο μετά τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι εντοπίστηκε ο τάφος του Σλόμο Χάιμσον, ο οποίος σκοτώθηκε το 1948 από πυρά φρουρών του στρατοπέδου κράτησης στον Καράολο, κατά τη διάρκεια απόπειρας διαφυγής. Ο θάνατός του σημειώθηκε τον Σεπτέμβριο του 1948, λίγους μήνες μετά την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ, ενώ ο ίδιος εξακολουθούσε να βρίσκεται μεταξύ των Εβραίων που είχαν εκτοπιστεί και κρατούνταν στην Κύπρο από τις βρετανικές αρχές.

Μετά τον θάνατό του, ο Χάιμσον τάφηκε στο εβραϊκό κοιμητήριο στην περιοχή Μαργκό κοντά στο κατεχόμενο σήμερα Πυρόι, στην επαρχία Λευκωσίας. Το 1970, οι σοροί όσων είχαν ταφεί εκεί μεταφέρθηκαν στο Ισραήλ. Οι περισσότεροι ενταφιάστηκαν στη Χάιφα χωρίς να έχουν ταυτοποιηθεί, με αποτέλεσμα οι τάφοι τους να παραμείνουν ανώνυμοι επί δεκαετίες.

Σύμφωνα με την ισραηλινή εφημερίδα Γεντιότ Αχρονότ, η έρευνα κατέληξε ότι ο Χάιμσον βρίσκεται στον τάφο υπ’ αριθμόν 11, στη δεύτερη σειρά του τμήματος των Εβραίων μεταναστών στο κοιμητήριο της Χάιφα. Η ταυτοποίηση ολοκληρώθηκε σχεδόν 78 χρόνια μετά τον θάνατό του.

Για αυτήν συνεργάστηκαν ο κλάδος εντοπισμού αγνοουμένων της Διεύθυνσης Απωλειών του ισραηλινού στρατού, η Στρατιωτική Ραββινεία, το Υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ και ο Σύνδεσμος των Εβραίων Κρατουμένων στην Κύπρο. Η πολύχρονη έρευνα επέτρεψε να συνδεθούν τα αρχεία από την Κύπρο με τον ανώνυμο τάφο στη Χάιφα.

Στα βρετανικά στρατόπεδα κράτησης στην Κύπρο από το 1946 έως το 1949 κρατήθηκαν περισσότεροι από 52.000 Εβραίοι, πολλοί από τους οποίους ήταν επιζώντες του Ολοκαυτώματος και επιχειρούσαν να φθάσουν στην τότε βρετανική Εντολή της Παλαιστίνης.

Πηγή: ΚΥΠΕ