Σοβαρές αδυναμίες στις διαδικασίες του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών Κύπρου (ΙΚΥΚ), από λανθασμένες μοριοδοτήσεις μέχρι οικονομικές δεσμεύσεις χωρίς εξασφαλισμένες πιστώσεις, καταγράφει η νέα Ειδική Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για την περίοδο 2019-2024.

Ο έλεγχος εξέτασε, μεταξύ άλλων, τη νομιμότητα και ορθότητα των διαδικασιών προκήρυξης, αξιολόγησης και παραχώρησης υποτροφιών, τις ανανεώσεις, τις ενστάσεις και την επάρκεια των διαθέσιμων κονδυλίων.

Λανθασμένες μοριοδοτήσεις

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον έλεγχο τυχαίου δείγματος 23 αιτήσεων. Σε πέντε περιπτώσεις η μοριοδότηση ακαδημαϊκών ή οικονομικών κριτηρίων δεν ήταν σύμφωνη με τις σχετικές προκηρύξεις.

Σύμφωνα με την έκθεση, τέσσερις περιπτώσεις αποδόθηκαν σε ανθρώπινο λάθος. Στην πέμπτη, όμως, εντοπίστηκε συστημικό σφάλμα στο μηχανογραφικό σύστημα «ΗΡΑ», καθώς δεν είχαν εισαχθεί οι σωστές παράμετροι για το ακαδημαϊκό έτος 2020/2021. Το αποτέλεσμα ήταν να μοριοδοτηθούν λανθασμένα όλοι οι αιτητές του Προγράμματος Β2 και, μετά τον επανέλεγχο, να διαπιστωθεί ότι δύο αιτητές είχαν στερηθεί υποτροφίας παρότι τη δικαιούνταν. Η Ελεγκτική Υπηρεσία σημειώνει ότι δεν εξετάστηκαν τρόποι αποκατάστασης της ζημιάς τους.

Παράλληλα, από τις 20 ενστάσεις που εξετάστηκαν, στις πέντε το ΙΚΥΚ ενέκρινε τελικά τους αιτητές μετά από επαναξιολόγηση, καθώς η αρχική μοριοδότηση ήταν λανθασμένη.

344 επιπλέον δικαιούχοι χωρίς εξασφαλισμένες πιστώσεις

Στο επίκεντρο της έκθεσης βρίσκεται και η απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου να παραχωρήσει υποτροφίες σε όλους τους δυνητικά δικαιούχους του προγράμματος «Αριστεία» για το 2023/2024.

Η απόφαση δημιούργησε οικονομικές υποχρεώσεις για 344 επιπρόσθετους δικαιούχους, χωρίς να υπάρχουν οι αναγκαίες πιστώσεις στον προϋπολογισμό. Το Υπουργείο Οικονομικών αρχικά απέρριψε το αίτημα για πρόσθετη χρηματοδότηση, ωστόσο μετά από διαβουλεύσεις και έντονη δημόσια και κοινοβουλευτική συζήτηση εγκρίθηκε πρόσθετη κρατική χορηγία μέσω συμπληρωματικού προϋπολογισμού.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία επισημαίνει ότι, παρότι στόχος ήταν να εξυπηρετηθούν περισσότεροι αιτητές, τέτοιες αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται με κατάλληλο οικονομικό προγραμματισμό και προηγούμενη συνεννόηση με το Υπουργείο Οικονομικών.

Απουσία δεύτερου ελέγχου

Η έκθεση καταγράφει ακόμη απουσία δευτεροβάθμιου δειγματοληπτικού ελέγχου των αιτήσεων. Η Ελεγκτική Υπηρεσία εισηγείται την εφαρμογή ελέγχου βάσει κινδύνου από δεύτερο άτομο, ώστε λανθασμένες μοριοδοτήσεις να εντοπίζονται πριν από την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων.

Παράλληλα, σε 17 από τις 23 αιτήσεις που ελέγχθηκαν τα σχετικά συμβόλαια δεν είχαν χαρτοσημανθεί, ενώ διαπιστώθηκε απουσία διαχωρισμού καθηκόντων μεταξύ των εργαζομένων του ΙΚΥΚ, γεγονός που, σύμφωνα με την έκθεση, αυξάνει τον κίνδυνο λαθών, παραλείψεων ή ακόμη και κατάχρησης.

Στο τραπέζι ενοποίηση υποτροφιών και φοιτητικών χορηγιών

Η Ελεγκτική Υπηρεσία θέτει επίσης ζήτημα εξορθολογισμού του συστήματος, καθώς οι κρατικές υποτροφίες και οι φοιτητικές χορηγίες διαχειρίζονται από διαφορετικούς φορείς, με ενδεχόμενες διοικητικές επικαλύψεις και πρόσθετο κόστος. Ζητήθηκε από το Υπουργείο Οικονομικών να εξετάσει το ενδεχόμενο δημιουργίας ενιαίου φορέα.

Ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου αναγνώρισε τη συνάφεια των αρμοδιοτήτων και γνωστοποίησε πρόθεση για ολοκληρωμένη μελέτη σκοπιμότητας και οργανωτικής αναδιάρθρωσης, ώστε να εξεταστεί ενδεχόμενη ενοποίηση.