Η ανατροπή του φορτηγού με χαλίκι στον αυτοκινητόδρομο Λευκωσίας–Λεμεσού, που παρέλυσε την κυκλοφορία για πολλές ώρες, άνοιξε για ακόμη μία φορά τη συζήτηση γύρω από τη διαχείριση σοβαρών τροχαίων συμβάντων στους αυτοκινητοδρόμους. Το περιστατικό προκάλεσε ταλαιπωρία σε χιλιάδες οδηγούς, ενώ πληθαίνουν τα ερωτήματα για τα πρωτόκολλα που ακολουθούν οι Αρχές σε τέτοια συμβάντα. 

Η πραγματικότητα είναι ότι σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες η ανατροπή ενός βαρέος φορτηγού θεωρείται ένα από τα πιο απαιτητικά περιστατικά για τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Ωστόσο, οι περισσότερες χώρες έχουν αναπτύξει συγκεκριμένα επιχειρησιακά πρωτόκολλα, με βασικό στόχο να αποκατασταθεί η κυκλοφορία όσο το δυνατόν γρηγορότερα, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η ασφάλεια των πολιτών.

Διαβάστε επίσης: ΒΙΝΤΕΟ: Επτά ώρες ταλαιπωρίας μετά την ανατροπή φορτηγού στον αυτοκινητόδρομο

Η πρώτη προτεραιότητα: να μη «νεκρώσει» ο αυτοκινητόδρομος

Στη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ολλανδία, την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο εφαρμόζονται σχέδια διαχείρισης συμβάντων τα οποία ενεργοποιούνται αμέσως μετά την ειδοποίηση για σοβαρό ατύχημα.

Οι πρώτες δυνάμεις που φθάνουν στο σημείο ασφαλίζουν την περιοχή, αξιολογούν τους κινδύνους και αποφασίζουν αν μπορεί να διατηρηθεί ανοικτή έστω μία λωρίδα κυκλοφορίας. Εφόσον αυτό είναι ασφαλές, η κυκλοφορία συνεχίζεται με μειωμένη ταχύτητα, ώστε να αποφεύγεται η πλήρης παράλυση του οδικού δικτύου.

Εάν αυτό δεν είναι εφικτό, ενεργοποιούνται άμεσα προκαθορισμένες εκτροπές. Τα οχήματα εξέρχονται από τον αυτοκινητόδρομο στην προηγούμενη έξοδο και επανέρχονται αργότερα μέσω εναλλακτικών διαδρομών. Παράλληλα, ηλεκτρονικές πινακίδες μεταβλητών μηνυμάτων και κέντρα διαχείρισης κυκλοφορίας ενημερώνουν τους οδηγούς αρκετά χιλιόμετρα πριν από το σημείο του ατυχήματος, ώστε να αποφευχθεί η δημιουργία τεράστιων ουρών.

Η Αστυνομία δεν διαθέτει συνήθως γερανούς

Πολλοί θεωρούν ότι η Αστυνομία διαθέτει δικά της βαρέα γερανοφόρα οχήματα για τέτοιες περιπτώσεις. Στην πραγματικότητα, αυτό συμβαίνει σπάνια.

Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες η Αστυνομία έχει διαφορετικό ρόλο: προστατεύει το σημείο του ατυχήματος, ρυθμίζει την κυκλοφορία, συντονίζει τις υπόλοιπες υπηρεσίες και διερευνά τα αίτια του δυστυχήματος.

Η απομάκρυνση του φορτηγού αναλαμβάνεται από εξειδικευμένες ιδιωτικές εταιρείες βαριάς ανάκτησης, οι οποίες βρίσκονται σε 24ωρη ετοιμότητα και συνεργάζονται με τις κρατικές αρχές ή τους διαχειριστές των αυτοκινητοδρόμων.

Οι εταιρείες αυτές διαθέτουν υπερσύγχρονο εξοπλισμό, όπως περιστροφικούς γερανούς, οχήματα ανάκτησης βαρέων φορτηγών, ειδικά συστήματα ανύψωσης και εξοπλισμό μεταφόρτωσης του φορτίου όταν αυτό χρειάζεται να αφαιρεθεί πριν ανεγερθεί το όχημα.

Ειδικές περιπολίες βοήθειας

Σε αρκετές χώρες δεν είναι μόνο η Αστυνομία που βρίσκεται στους αυτοκινητοδρόμους.

Το Ηνωμένο Βασίλειο διαθέτει τους γνωστούς Traffic Officers, οι οποίοι περιπολούν αποκλειστικά στους αυτοκινητοδρόμους και επεμβαίνουν σε κάθε περιστατικό που επηρεάζει την κυκλοφορία.

Στη Γερμανία λειτουργεί η Autobahnpolizei, ενώ σε χώρες όπως η Ολλανδία και η Γαλλία δραστηριοποιούνται και ειδικά συνεργεία των διαχειριστών των αυτοκινητοδρόμων.

Τα πληρώματα αυτά δεν περιορίζονται στη ρύθμιση της κυκλοφορίας. Βοηθούν οδηγούς που έχουν ακινητοποιηθεί λόγω μηχανικής βλάβης, μετακινούν οχήματα σε ασφαλές σημείο, απομακρύνουν αντικείμενα από το οδόστρωμα, τοποθετούν προσωρινή σήμανση και ενημερώνουν σε πραγματικό χρόνο τα κέντρα επιχειρήσεων.

Σε αρκετές περιπτώσεις φθάνουν στο σημείο ακόμη και πριν από την Αστυνομία.

Ο διάδρομος ζωής

Μία ακόμη πρακτική που εφαρμόζεται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες είναι ο λεγόμενος «διάδρομος έκτακτης ανάγκης» ή Rettungsgasse.

Μόλις δημιουργηθεί κυκλοφοριακή συμφόρηση, οι οδηγοί υποχρεούνται να μετακινηθούν προς τα άκρα των λωρίδων, δημιουργώντας έναν κενό διάδρομο στο κέντρο του δρόμου.

Από εκεί διέρχονται χωρίς καθυστέρηση ασθενοφόρα, πυροσβεστικά οχήματα, περιπολικά αλλά και οι βαριοί γερανοί που καλούνται να απομακρύνουν τα εμπλεκόμενα οχήματα.

Η μη δημιουργία του διαδρόμου επισύρει σε αρκετές χώρες ιδιαίτερα αυστηρά πρόστιμα.

Η φιλοσοφία του "Quick Clearance"

Η βασική αρχή που ακολουθούν πλέον οι περισσότερες ευρωπαϊκές υπηρεσίες ονομάζεται "Quick Clearance" — γρήγορη αποκατάσταση της κυκλοφορίας.

Η λογική είναι απλή: πρώτα προστατεύονται οι ανθρώπινες ζωές, στη συνέχεια αποκαθίσταται η κυκλοφορία το συντομότερο δυνατόν και έπειτα ολοκληρώνεται η λεπτομερής διερεύνηση του ατυχήματος, χωρίς ο αυτοκινητόδρομος να παραμένει κλειστός περισσότερο από όσο είναι απολύτως απαραίτητο.

Η εμπειρία έχει δείξει ότι οι πολύωρες διακοπές της κυκλοφορίας αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο νέων τροχαίων συγκρούσεων στις ουρές που δημιουργούνται, ενώ προκαλούν τεράστιο οικονομικό κόστος.