Για δεκαετίες αποτέλεσε ένα από τα πιο ζωντανά σημεία της Λευκωσίας. Έναν χώρο όπου χιλιάδες οικογένειες έδιναν κάθε χρόνο ραντεβού, παιδιά έκαναν τις πρώτες τους βόλτες στα λούνα παρκ, νέες τεχνολογίες παρουσιάζονταν στο κοινό και επιχειρήσεις από την Κύπρο και το εξωτερικό έδιναν το παρών τους. Ο λόγος για την Κρατική Έκθεση στη Λευκωσία, η οποία δεν αποτελούσε απλώς έναν εκθεσιακό χώρο, αλλά ήταν κομμάτι της συλλογικής μνήμης των Κυπρίων.
Σήμερα, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. Τα περισσότερα περίπτερα έχουν ερημώσει, οι δρόμοι που άλλοτε έσφυζαν από ζωή παραμένουν άδειοι και η φύση έχει αρχίσει να ανακτά τον χώρο που για δεκαετίες φιλοξενούσε χιλιάδες επισκέπτες. Εκεί όπου άλλοτε ακούγονταν μουσικές, παιδικές φωνές και ανακοινώσεις από τα μεγάφωνα, επικρατεί πλέον η σιωπή.
Ωστόσο, το κεφάλαιο της Κρατικής Έκθεσης δεν φαίνεται να κλείνει. Αντίθετα, ανοίγει ένα νέο, καθώς στόχος είναι να μετατραπεί σε Μητροπολιτικό Πάρκο Δυτικής Λευκωσίας, ένα από τα σημαντικότερα έργα αστικής ανάπλασης της πρωτεύουσας.
Τελετή εγκαινίων της Ένατης Διεθνούς Κρατικής Έκθεσης Κύπρου 1962
Οι χρυσές δεκαετίες
Η Κρατική Έκθεση αποτέλεσε για πολλές δεκαετίες θεσμό για την κυπριακή κοινωνία. Κάθε χρόνο συγκέντρωνε δεκάδες χιλιάδες επισκέπτες, οι οποίοι περιηγούνταν στα περίπτερα εταιρειών, κρατικών υπηρεσιών και οργανισμών, γνωρίζοντας από κοντά νέα προϊόντα, τεχνολογικές εξελίξεις και καινοτομίες.
Παράλληλα, η έκθεση λειτουργούσε ως χώρος ψυχαγωγίας. Οι συναυλίες, οι πολιτιστικές εκδηλώσεις, τα θεματικά περίπτερα, τα παιχνίδια, τα εστιατόρια και το λούνα παρκ δημιουργούσαν μια ξεχωριστή ατμόσφαιρα που δύσκολα μπορεί να περιγραφεί στις νεότερες γενιές.
Για πολλούς Κυπρίους, η επίσκεψη στην Κρατική Έκθεση αποτελούσε οικογενειακή παράδοση. Οι φωτογραφίες μπροστά από τα χαρακτηριστικά περίπτερα, οι βόλτες στους διαδρόμους και οι αναμνήσεις από τις καλοκαιρινές εκθέσεις παραμένουν μέχρι σήμερα ζωντανές.
Εικόνες εγκατάληψης
Με την πάροδο των χρόνων και τη μεταφορά της εκθεσιακής δραστηριότητας σε σύγχρονες εγκαταστάσεις, ο χώρος της Κρατικής Έκθεσης άρχισε να χάνει σταδιακά τον ρόλο του.
Η άλλοτε πολυσύχναστη περιοχή εγκαταλείφθηκε, ενώ αρκετά από τα κτίρια παρέμειναν αναξιοποίητα για χρόνια.
Τα σημάδια του χρόνου είναι πλέον εμφανή σχεδόν σε κάθε γωνιά. Φθαρμένες κατασκευές, άδειοι εκθεσιακοί χώροι και εγκαταστάσεις που θυμίζουν περισσότερο μια ξεχασμένη εποχή παρά έναν χώρο που κάποτε αποτελούσε σημείο αναφοράς για ολόκληρη την Κύπρο.
Παρά την εικόνα εγκατάλειψης, αρκετά από τα ιστορικά κτίρια θεωρούνται σημαντικά δείγματα της μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής και προβλέπεται να διατηρηθούν, ώστε να αποτελέσουν μέρος της νέας ταυτότητας της περιοχής.
Τα τελευταία χρόνια, μέρος των εγκαταστάσεων της Κρατικής Έκθεσης αξιοποιήθηκε ως εμβολιαστικό κέντρο κατά την περίοδο της πανδημίας, ενώ ορισμένα περίπτερα εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται περιστασιακά για τη φιλοξενία εκθέσεων και άλλων εκδηλώσεων.
Από τις αναμνήσεις στη νέα εποχή
Το μέλλον της Κρατικής Έκθεσης συνδέεται πλέον με τη δημιουργία του Μητροπολιτικού Πάρκου Δυτικής Λευκωσίας, ενός έργου που φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον χαρακτήρα της περιοχής.
Σύμφωνα με τα σχέδια που έχουν παρουσιαστεί, ο χώρος θα μετατραπεί σε έναν μεγάλο πνεύμονα πρασίνου, με εκτεταμένους χώρους αναψυχής, πεζοδρόμους, ποδηλατόδρομους, πολιτιστικές χρήσεις και εγκαταστάσεις που θα είναι προσβάσιμες στο κοινό καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου. Παράλληλα, προβλέπεται η διατήρηση εμβληματικών κτιρίων της έκθεσης, τα οποία θα αποκτήσουν νέες χρήσεις, ενώ εξετάζεται και η δημιουργία Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης.
Ο Δήμος Λευκωσίας χαρακτηρίζει την ανάπλαση ως ένα από τα μεγαλύτερα αναπτυξιακά έργα της πρωτεύουσας, εκτιμώντας ότι θα αναβαθμίσει συνολικά τη δυτική πλευρά της πόλης και θα δημιουργήσει έναν χώρο συνάντησης για όλες τις ηλικίες.
