Μια τραγωδία δεν ήταν αρκετή για τον κυπριακό Ιούλη. Πραξικόπημα, Εισβολή, Μαρί, δυστύχημα Ευάγγελου Φλωράκη.

Ο δεύτερος μήνας του καλοκαιριού είναι για το σύνολο του Κυπριακού Ελληνισμού σημαδεμένος και φορτισμένος. Είτε λόγω της φονικής έκρηξης στο Μαρί που στοίχισε τη ζωή σε 13 ανθρώπους, είτε λόγω του προδοτικού πραξικοπήματος και της εισβολής που ξερίζωσε οικογένειες, ρήμαξε ζωές και σπίτια.

Η πιο πρόσφατη τραγωδία του τόπου, αυτή της φονικής έκρηξης στη ναυτική βάση Ευάγγελος Φλωράκης ήταν αυτή που δυστυχώς έμελλε να συγκριθεί με την εισβολή του 1974. Ωστόσο, παρά την σαφή αναφορά στο πόρισμα του Πόλυ Πολυβίου, ότι η φονική έκρηξη ήταν αποτέλεσμα αυτοανάφλεξης που οφείλεται σε σειρά άλλων παραγόντων, κάποιοι επιλέγουν 15 χρόνια μετά την τραγωδία να επαναφέρουν το σενάριο της δολιοφθοράς. Μαζί με το αφήγημα αυτό επαναφέρουν και τους σπόρους της διχόνοιας και της καψυποψίας που μόνο ζημιά μπορεί να επιφέρει. 

Αιτία, η Άννυ Αλεξούι η οποία, υιοθετώντας το ουσιαστικά το αφηγημα του ΑΚΕΛ (που ισχυρίζεται ότι δεν θέλει να δικαιώσει) εδώ και 15 περίπου μέρες προαναγγέλλει στο Facebook της ότι θα δημοσιοποιήσει «αποκαλυπτικό» βίντεο – «ανατρεπτικό» για τα όσα γνωρίζαμε για τη φονική έκρηξη. Το βίντεο όντως ανέβηκε το βράδυ της 19ης Ιουλίου και λίγα λεπτά αργότερα αφαιρέθηκε λόγω παραβίασης των όρων της κοινότητας του Facebook.

Περί δολιοφθοράς τυρβάζουν

Από το βράδυ της 19ης Ιουλίου αρκετοί μέσω Facebook, μεταξύ των οποίων η Χαραυγή του ΑΚΕΛ και στελέχη του Κόμματος, έκαναν λόγο για υποκεινούμενο «κατέβασμα» του βίντεο από το Facebook γιατί όπως ισχυρίστηκαν αποκαλύπτει αλήθειες που ενοχλούν.



Το εν λόγω βίντεο, το οποίο να σημειωθεί είναι ανεβασμένο εδώ και 14 χρόνια (!) στο Youtube από τον λογαριασμό της εφημερίδας Γνώμη που είναι φιλικά προσκείμενη στο ΑΚΕΛ, έχει διάρκεια 1 λεπτό και 1 δευτερόλεπτο και καταγράφει κατά τα λεγόμενα αυτών που ακούγονται να ομιλούν, την έκρηξη των εμπορευματοκιβωτίων.


Η ίδια η Άννυ Αλεξούι αναφερεται στον γνωστό δημοσιογράφο Μιχάλη Μιχαήλ του ΑΚΕΛ ο οποίος ακολούθησε με ανάρτηση στήριξης.


Άγνωστο παραμένει όμως γιατί δεν κατέβηκε το εν λόγω βίντεο από το Youtube εδώ και 14 χρόνια.

Υπενθυμίζεται ότι τα υπονοούμενα περί δολιοφθοράς και ξένου δάκτυλου ειπώθηκαν αρχικά από τον ίδιο τον μακαρίτη τον Δημήτρη Χριστόφια στο Omega και στην Αιμιλία Κενεβέζου πριν από 10 χρόνια.  

Ωστόσο τα ίδια σενάρια επανήλθαν στον δημόσιο διάλογο εδώ και 1 περίπου μήνα από τον Άντρο Κυπριανού ο οποίος σε Podcast της Cyprus Times μίλησε ξεκάθαρα για δολιοφθορά.

Συγκεκριμένα σε απόσπασμα από τη Cyprus Times και σε ερώτηση εάν θεωρεί πως επρόκειτο για δολιοφθορά ο Άντρος Κυπριανού απάντησε πως δεν μπορεί να πει κάτι τέτοιο χωρίς τεκμηρίωση, ωστόσο επικαλέστηκε εκτιμήσεις και διαπιστώσεις ειδικών ότι «τα εμπορευματοκιβώτια δεν μπορούσαν από μόνα τους να εκραγούν».

«Δεν είμαι ειδικός επιστήμονας για να εκφράσω άποψη, αλλά άκουσα πολλούς ειδικούς την περίοδο εκείνη να λένε ότι από μόνα τους δεν μπορούσαν να εκραγούν και αυτό που προκαλεί πολλά ερωτηματικά είναι ότι εξερράγησαν ξημερώματα, προτού βγει ο ήλιος. Άρα δεν ήταν από τη ζέστη που εξερράγησαν», δηλώνει.

Σημείο - 28:15


Τι λέει το Πόρισμα του Πόλυβίου πολυβίου για τα σενάρια δολιοφθοράς 

Πόρισμα Πόλυ Πολυβίου σελίδα 597, Κεφάλαιο 12

1.      Η έκρηξη/καταστροφή δεν προκλήθηκε από δολιοφθορά, αλλά από αυτοανάφλεξη που με τη σειρά της οφείλεται στον τρόπο φύλαξης του φορτίου, και ιδιαίτερα στο ότι τα εμπορευματοκιβώτια είχαν αφεθεί εκτεθειμένα σε υπαίθρια στοιβάδα χωρίς καμιά προφύλαξη, για σημαντική χρονική περίοδο.

2.      Ο τρόπος φύλαξης των εμπορευματοκιβωτίων, που περιείχαν εκρηκτικά/πυρομαχικά/πυρίτιδα και άλλα συναφή αντικείμενα, ήταν αντίθετος προς κάθε κανόνα φύλαξης πυρομαχικών και/ή εκρηκτικών.  Ο τρόπος φύλαξης ήταν παντελώς ανεύθυνος.

3.      Τα εμπορευματοκιβώτια και το περιεχόμενο τους είχαν απλώς τοποθετηθεί στη Ναυτική Βάση στο Μαρί.  Ήταν εκτός κάθε συστήματος επιθεώρησης ή ελέγχου. Ουδέποτε τα περιεχόμενα τους υπεβλήθησαν σε χημικές αναλύσεις για να διαπιστωθεί η ακριβής σύνθεσή τους, ουδέποτε επιθεωρήθηκαν και ουδέποτε λήφθηκε οποιοδήποτε μέτρο ασφάλειας σε σχέση με τη συνεχιζόμενη παραμονή τους στη Ναυτική Βάση.

4.      Φαίνεται ότι η αρχική τοποθέτηση των εμπορευματοκιβωτίων στη Ναυτική Βάση οφειλόταν στην εντύπωση ότι ο χώρος εκείνος ήταν ο πιο κατάλληλος για να αποτραπεί οποιαδήποτε δολιοφθορά και/ή κλοπή σε σχέση με το φορτίο, πρώτιστα από τη θάλασσα.  Ουδέποτε λήφθηκε υπόψη είτε η γειτνίαση με τον Ηλεκτροπαραγωγό Σταθμό της ΑΗΚ είτε το -  -. ότι ο χώρος και ο τρόπος τοποθέτησης τους ενδεχόμενα παρουσίαζαν σοβαρό κίνδυνο για το προσωπικό της Ναυτικής Βάσης ή για τα πρόσωπα που φρουρούσαν το φορτίο.

5.      Η απόφαση για κατακράτηση, εκφόρτωση και αποθήκευση του φορτίου στην Κύπρο λήφθηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.  Η διατήρηση του φορτίου στην Κύπρο πέρα από μια μεταβατική/προσωρινή περίοδο οφείλεται σε απόφαση/αποφάσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας.  Η απόφαση για τοποθέτηση του φορτίου στη Ναυτική Βάση λήφθηκε ή τουλάχιστον εγκρίθηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, μετά από εισήγηση του Υπουργού Άμυνας ο οποίος ενήργησε με βάση τη σύσταση των προσώπων που είχαν επιθεωρήσει τρία στρατόπεδα (προτού να καταλήξουν στη Ναυτική Βάση στο Μαρί).  Έστω και εάν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν υπέγραψε έγγραφο με το οποίο να επιλέγεται το Μαρί, και έστω και εάν η υπηρεσιακή πρωτοβουλία για επιλογή του Μαρί ανήκει στο ΓΕΕΦ ή/και στον Υπουργό Άμυνας, η τελική απόφαση για εναπόθεση στη Ναυτική Βάση στο Μαρί αποδίδεται στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

6.      Η κατάσχεση του φορτίου από την Κυπριακή Δημοκρατία έγινε σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.  Πολιτικά, κρίνεται ως ορθή απόφαση. 

7.      Ο χειρισμός του φορτίου μετά την εκφόρτωση και την κατάσχεση του συνιστά μια θλιβερή ιστορία ανικανότητας, ολιγωρίας, αμέλειας, παραγνώρισης σαφών και προβλεπτών κινδύνων, ανευθυνότητας.  Το φορτίο αποτελούσε από την αρχή μια εν δυνάμει ωρολογιακή βόμβα που είχε τοποθετηθεί σε ένα από τα πιο ακατάλληλα σημεία της Κύπρου, εντός στρατοπέδου της Εθνικής Φρουράς και δίπλα από τον Ηλεκτροπαραγωγό Σταθμό της ΑΗΚ στο Βασιλικό.  Αυτά ήταν γνωστά ή θα έπρεπε να ήταν γνωστά όχι μόνο στους Υπουργούς Άμυνας και Εξωτερικών αλλά και στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

8.      Η επικινδυνότητα του φορτίου ήταν επαρκώς γνωστή από την αρχή σε όλους τους εμπλεκομένους, συμπεριλαμβανομένων των Υπουργών Άμυνας και Εξωτερικών και του Προέδρου της Δημοκρατίας (στην τελευταία περίπτωση, τόσο μέσω των συνεργατών του όσο και από άμεση προσωπική εμπλοκή).  Η σταδιακή αλλοίωση της πυρίτιδας και οι συναφείς με αυτή κίνδυνοι κατέστησαν γνωστοί (στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας) το αργότερο το Σεπτέμβριο του 2010.  Από το Φεβρουάριο του 2011 το αργότερο, έπρεπε να είναι κατανοητό πλέον σε όλους ότι είχε αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση και ότι θα λάμβανε χώρα συμβάν απροβλέπτων διαστάσεων, εκτός αν αποφασίζονταν και υλοποιούνταν χωρίς καθυστέρηση τα ενδεδειγμένα μέτρα (με τη βοήθεια ξένων εμπειρογνωμόνων ή της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής Κυρώσεων των Ηνωμένων Εθνών, η οποία όχι μόνο δεν ενθαρρύνθηκε αλλά ουσιαστικά εμποδίστηκε από τον Υπουργό Εξωτερικών να επισκεφθεί την Κύπρο και να επιθεωρήσει το φορτίο).  

9.      Υπήρχαν προσφορές για βοήθεια και αρωγή από τρίτες χώρες καθώς και από την Ευρωπαϊκή Ένωση.  Η Κυβέρνηση ουδόλως εκμεταλλεύτηκε αυτές τις προσφορές.

10. Το ΓΕΕΦ και το Υπουργείο Άμυνας εξέφρασαν ανησυχίες για την αυξανόμενη επικινδυνότητα του φορτίου.  Ο Υπουργός Εξωτερικών, ενεργώντας στο πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής του κράτους, επικαλέστηκε κατ’ επανάληψη «πολιτικούς λόγους» με σκοπό τη συνέχιση της υφισταμένης κατάστασης, κάτι που αναπόφευκτα ερμηνεύθηκε από το ΓΕΕΦ και το Υπουργείο Άμυνας ως εντολή/οδηγία για παραμονή του φορτίου εκεί όπου και όπως είχε τοποθετηθεί, δηλαδή στη Ναυτική Βάση στο Μαρί.

11. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έδωσε «διαβεβαιώσεις» στον Πρόεδρο Assad της Συρίας ότι το φορτίο θα παρέμενε στην Κύπρο, μέχρις ότου καταστεί εφικτή η επιστροφή του  στη Συρία ή το Ιράν.  Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν είχε πρόθεση να στείλει το φορτίο πίσω στη Συρία ή το Ιράν, στόχευε όμως στην επίτευξη «πολιτικών ισορροπιών» μεταξύ των «εμπλεκομένων χωρών και δυνάμεων», που σήμαινε την παραμονή του φορτίου στην Κύπρο χωρίς αυτό να εκποιείται ή/και να καταστρέφεται εκτός μετά την εξασφάλιση της συναίνεσης της Συρίας και του Ιράν.  Η πολιτική προσέγγιση του Προέδρου και της Κυβέρνησης  στο όλο θέμα (δηλαδή η θέση ότι δεν έπρεπε «να δυσαρεστηθεί» η Συρία και το Ιράν, ιδιαίτερα η Συρία) συνέτεινε στην αδικαιολόγητα μακρά παραμονή του φορτίου στην Κύπρο.

12. Ο πολιτικός χειρισμός του όλου θέματος, συμπεριλαμβανομένων κατάσχεσης, εκφόρτωσης και τοποθέτησης στη Ναυτική Βάση στο Μαρί, ανήκει στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τόσο λόγω της πραγματικής εμπλοκής του στο θέμα από την αρχή όσο και θεσμικά (υπό την έννοια ότι ο ίδιος έλαβε ή θεωρείται ότι έλαβε όλες τις βασικές αποφάσεις, εφόσον ουδεμία απόφαση λήφθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο).  

13. Οι υπεύθυνοι αξιωματικοί της Ναυτικής Βάσης στο Μαρί ουδέποτε ενημερώθηκαν επαρκώς για το περιεχόμενο και την επικινδυνότητα του φορτίου.  Σίγουρα, γνώριζαν ότι επρόκειτο για ένα ιδιάζον φορτίο μεγάλης «εθνικής και πολιτικής σημασίας» το οποίο εξ ανάγκης είχε τοποθετηθεί στη Ναυτική Βάση.  Δεν ανήκε ούτε στον εξοπλισμό ούτε στα πυρομαχικά της Βάσης.  Δεν είχαν πρόσβαση στο περιεχόμενό του, αλλά τους ανατέθηκε μόνο η φρούρηση του.  Δεν γνώριζαν πώς ακριβώς έπρεπε να αντιμετωπισθεί οποιοδήποτε πρόβλημα το οποίο ενδεχόμενα να παρουσιαζόταν στο φορτίο, όπως π.χ. ανάφλεξη ή έκρηξη αυτού. 

14. Κατά τη σύσκεψη του Φεβρουαρίου του 2011 έπρεπε να ληφθούν πολύ σοβαρά οι ανησυχίες για ενδεχόμενη έκρηξη.  Το αποτέλεσμα της οποιασδήποτε σύσκεψης έπρεπε να είναι σαφής οδηγία για καταστροφή του φορτίου, ενδεχομένως με τη βοήθεια ξένων εμπειρογνωμόνων.  Κάτι τέτοιο δεν έγινε, με αποτέλεσμα να παρατηρηθεί περαιτέρω καθυστέρηση πέντε μηνών.

15. Η επιστημονική ανάλυση και εξέταση του περιεχομένου των εμπορευματοκιβωτίων μπορούσε και έπρεπε να γίνει από το Κρατικό Χημείο της Κύπρου, που διαθέτει την αναγκαία εμπειρογνωμοσύνη.  

16. Όταν διαπιστώθηκε η διόγκωση και η ανάφλεξη/έκρηξη ενός εμπορευματοκιβωτίου στις 4.7.2011 έπρεπε να δοθεί αμέσως εντολή για εκκένωση της περιοχής (συμπεριλαμβανομένης της Ναυτικής Βάσης και του Ηλεκτροπαραγωγού Σταθμού της ΑΗΚ).  Επεκράτησε χάος και σύγχυση, με αποτέλεσμα το μοιραίο να μην αποφευχθεί.  

17. Ιδιαίτερα ελλιπής ήταν η «ανταπόκριση» της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας.  Η Υπηρεσία αυτή δεν έτυχε της κατάλληλης πληροφόρησης και αναγκαίας ενημέρωσης πριν την 6.7.2011. Μεσολάβησαν 4 ημέρες μεταξύ της επιτόπιας επιθεώρησης και της έκρηξης.  Η Πυροσβεστική Υπηρεσία αμέλησε να λάβει τα αναγκαία μέτρα είτε για αντιμετώπιση κάποιου συμβάντος μέσω της εκπόνησης ειδικού σχεδίου δράσης είτε για να εφοδιάσει τα στελέχη της με την απαραίτητη πληροφόρηση για το πώς έπρεπε να αντιμετωπισθεί ενδεχόμενη ανάφλεξη και/ή πυρκαγιά και/ή έκρηξη των συγκεκριμένων εμπορευματοκιβωτίων.

18. Μεταξύ 4.7.2011 και 11.7.2011, υπήρχε επαρκής χρόνος για να γίνουν τα δέοντα, δηλαδή προσπάθεια για απομάκρυνση του διογκωμένου εμπορευματοκιβωτίου, εκκένωση της Ναυτικής Βάσης και εκκένωση και διακοπή της λειτουργίας του Ηλεκτροπαραγωγού Σταθμού.  Οι αρμόδιοι, σε όλα τα επίπεδα, παρέλειψαν να πράξουν το οφειλόμενο καθήκον τους.  

Τα πιο πάνω αποτελούν αυτούσια αποσπάσματα από το πόρισμα της μονομελούς επιτροπής που όρισε ο ίδιος ο τότε Πρόεδρος Χριστόφιας.

Δείτε ΕΔΩ αυτούσιο το πόρισμα