Την πρώτη επίσημη παρουσίαση της μετατροπής της Αναθεωρημένης Εθνικής Στρατηγικής και του Σχεδίου Δράσης για την Αναπηρία 2024-2028 σε μορφή «Κείμενο για Όλους» (Easy to Read) πραγματοποίησαν την Παρασκευή, σε δημοσιογραφική διάσκεψη, το Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες και η Επιτροπή Προστασίας Ατόμων με Νοητική Αναπηρία (ΕΠΑΝΑ), με την Υφυπουργό Κοινωνικής Πρόνοιας, Κλέα Χατζηστεφάνου Παπαέλληνα, να εκφράζει την προσδοκία ότι η πρωτοβουλία θα αποτελέσει την αφετηρία για την ευρύτερη ενσωμάτωση της μορφής αυτής σε δημόσια έγγραφα, πολιτικές και υπηρεσίες του κράτους.

Στον χαιρετισμό της, η Υφυπουργός ανέφερε ότι η μετατροπή της Στρατηγικής σε μορφή Easy to Read αποτελεί μια σημαντική πρωτοβουλία του Υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας, μέσω του Τμήματος Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες. Όπως είπε, το έργο υλοποιήθηκε από το Τμήμα σε συνεργασία με την Επιτροπή Προστασίας Ατόμων με Νοητική Αναπηρία (ΕΠΑΝΑ) και τον εξειδικευμένο οργανισμό Noesi.gr, με στόχο να καταστεί το περιεχόμενο της Στρατηγικής προσβάσιμο και κατανοητό σε άτομα με νοητική αναπηρία, αλλά και σε κάθε πολίτη που αντιμετωπίζει γλωσσικούς ή γνωστικούς φραγμούς.

Όπως είπε, η Αναθεωρημένη Εθνική Στρατηγική και το Σχέδιο Δράσης για την Αναπηρία αποτελούν το βασικό πλαίσιο πολιτικής της Κυπριακής Δημοκρατίας για την προώθηση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία κατά την περίοδο 2024-2028, καθορίζοντας τις προτεραιότητες και τις δράσεις του κράτους σε τομείς όπως η εκπαίδευση, η απασχόληση, η ανεξάρτητη διαβίωση, η προσβασιμότητα, η υγεία και η κοινωνική συμμετοχή.

Η κ. Χατζηστεφάνου Παπαέλληνα επεσήμανε ότι η προσβασιμότητα δεν περιορίζεται μόνο στις υποδομές και στην άρση των φυσικών εμποδίων.

«Συχνά, όταν μιλάμε για προσβασιμότητα, επικεντρωνόμαστε στις υποδομές και στην άρση των φυσικών εμποδίων. Η προσβασιμότητα, όμως, έχει και μια εξίσου σημαντική διάσταση: την πρόσβαση στην πληροφορία. Χωρίς κατανοητή και προσβάσιμη πληροφόρηση, δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική συμμετοχή στην πολιτική και δημόσια ζωή», ανέφερε.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συμμετοχή των ίδιων των ατόμων με αναπηρία στη διαμόρφωση του τελικού κειμένου, σημειώνοντας ότι 54 άτομα με νοητική αναπηρία και άτομα στο φάσμα του αυτισμού συμμετείχαν στην αξιολόγηση και την πιλοτική δοκιμή του.

«Η προσέγγιση αυτή αποδεικνύει στην πράξη την αρχή "Τίποτα για εμάς χωρίς εμάς", η οποία αποτελεί παγκόσμιο σύνθημα του αναπηρικού κινήματος και ανταποκρίνεται στις αρχές της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες», είπε.

Παράλληλα, συμπλήρωσε ότι η έκδοση δεν απευθύνεται αποκλειστικά σε άτομα με νοητική αναπηρία, αλλά και σε άτομα με μαθησιακές δυσκολίες, καθώς και σε κάθε πολίτη που επιθυμεί να έχει πρόσβαση σε απλή και κατανοητή πληροφόρηση.

«Η σημερινή παρουσίαση δεν σηματοδοτεί το τέλος μιας προσπάθειας, αλλά την αρχή μιας νέας πορείας. Μιας πορείας που φιλοδοξούμε να οδηγήσει στην ευρύτερη ενσωμάτωση της μορφής "Κείμενο για Όλους" σε δημόσια έγγραφα, πολιτικές, ενημερωτικό υλικό και υπηρεσίες του κράτους», πρόσθεσε.

Στη συνέχεια, η Υφυπουργός συνεχάρη όλους τους φορείς, τους επαγγελματίες και κυρίως, τα ίδια τα άτομα με αναπηρία που συνέβαλαν στην υλοποίηση του έργου, διαβεβαιώνοντας ότι η Κυβέρνηση παραμένει προσηλωμένη «στην οικοδόμηση μιας κοινωνίας χωρίς αποκλεισμούς, όπου η πληροφορία, η γνώση και τα δικαιώματα είναι προσβάσιμα σε όλους, χωρίς εξαιρέσεις».

Από την πλευρά της, η Πρόεδρος της ΕΠΑΝΑ και Ανώτερη Λειτουργός του Τμήματος Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες, Βασιλική Φραγκάκη, χαρακτήρισε την πρόσβαση στην πληροφορία θεμελιώδη προϋπόθεση για την άσκηση των δικαιωμάτων των ατόμων με νοητική αναπηρία.

Όπως ανέφερε, η Εθνική Στρατηγική για την Αναπηρία αποτελεί τον βασικό «οδικό χάρτη» της Κυπριακής Δημοκρατίας για την προώθηση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία και γι' αυτό η προσβασιμότητά της έχει ιδιαίτερη σημασία.

«Η ολοκλήρωση του έργου αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της προσβάσιμης πληροφόρησης για τα άτομα με νοητική αναπηρία, αλλά και για κάθε πολίτη που αντιμετωπίζει γνωστικές δυσκολίες», είπε.

Η κ. Φραγκάκη σημείωσε ακόμη ότι η ΕΠΑΝΑ εργάζεται εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία για την προώθηση της προσβάσιμης πληροφόρησης, ενώ η εμπειρία της πανδημίας του COVID-19 ανέδειξε ακόμη περισσότερο τη σημασία της έγκυρης και κατανοητής ενημέρωσης.

«Η πρόσβαση στην πληροφορία δεν είναι προνόμιο. Είναι δικαίωμα. Και όταν η πληροφορία γίνεται πραγματικά προσβάσιμη, τα άτομα με νοητική αναπηρία μπορούν να συμμετέχουν ισότιμα, να λαμβάνουν αποφάσεις για τη ζωή τους και να διεκδικούν τα δικαιώματά τους ως ενεργοί πολίτες», ανέφερε.

Τη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε παρουσίασε η λειτουργός της ΕΠΑΝΑ, Μαρία Γεωργίου, εξηγώντας ότι η μετατροπή του αρχικού κειμένου της Εθνικής Στρατηγικής και του Σχεδίου Δράσης για την Αναπηρία, που ξεπερνούσε τις 60 σελίδες, διήρκεσε τέσσερις έως πέντε μήνες και αναπτύχθηκε σε επτά στάδια.

Όπως διευκρίνισε, αρχικά συντάχθηκε σύνοψη του πρωτότυπου κειμένου, στη συνέχεια καταρτίστηκε προσχέδιο σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα του Inclusion Europe και της Υπηρεσίας Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ δημιουργήθηκαν και 95 πρωτότυπες εικόνες που λειτουργούν ως παράλληλος οπτικός οδηγός ανάγνωσης.

Η κ. Γεωργίου ανέφερε ότι το σημαντικότερο στάδιο ήταν η πιλοτική εφαρμογή, κατά την οποία 54 άτομα με νοητική αναπηρία και άτομα στο φάσμα του αυτισμού από δομές στην Κύπρο και την Ελλάδα αξιολόγησαν το κείμενο, προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσο ήταν πραγματικά κατανοητό.

Παράλληλα, παρουσιάζοντας παραδείγματα, εξήγησε ότι σύνθετες διατυπώσεις της Στρατηγικής αποδόθηκαν με απλό και άμεσα κατανοητό τρόπο.

Πρόσθεσε δε, ότι πέρα από την ανάπτυξη του τελικού κειμένου, αποκτήθηκε πολύτιμη τεχνογνωσία και δημιουργήθηκε αρχείο προσβάσιμων εικόνων, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί και σε μελλοντικά έργα, ενώ ενσωματώθηκε και εναλλακτικό κείμενο σε όλες τις εικόνες, ώστε το έγγραφο να είναι προσβάσιμο και σε άτομα με προβλήματα όρασης που χρησιμοποιούν λογισμικό ανάγνωσης οθόνης.

Στο πλαίσιο της παρουσίασης μίλησαν επίσης δύο άτομα με αναπηρία που συμμετείχαν στο πιλοτικό πρόγραμμα, μεταφέροντας την εμπειρία τους από τη διαδικασία αξιολόγησης του κειμένου.

Κατά τη συζήτηση που ακολούθησε, ο εκπρόσωπος του Παγκύπριου Συνδέσμου Γονέων Ατόμων με Νοητική Αναπηρία, Σταύρος Βρόντης, έθεσε το ζήτημα ανάπτυξης της σχετικής τεχνογνωσίας στην Κύπρο, ώστε στο μέλλον να μην απαιτείται αγορά υπηρεσιών από το εξωτερικό.

Απαντώντας, η κ. Φραγκάκη ανέφερε ότι η Επιτροπή ήδη συνεργάζεται με πανεπιστήμια στην Κύπρο και ότι έχουν πραγματοποιηθεί εκπαιδεύσεις γύρω από το Easy to Read, προσθέτοντας πως η περαιτέρω ανάπτυξη του τομέα αποτελεί έναν από τους επόμενους στόχους της ΕΠΑΝΑ, χωρίς να αποκλείεται η αξιοποίηση τεχνογνωσίας από το εξωτερικό.

Την ίδια ώρα, εκπρόσωπος του χώρου της βαριάς αναπηρίας ζήτησε η προσπάθεια αυτή να επεκταθεί και σε άτομα με πολύ περιορισμένες γλωσσικές δυνατότητες, τα οποία επικοινωνούν κυρίως μέσω εικόνων.

Κλείνοντας τη διάσκεψη, η Υφυπουργός χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη εκδήλωση διαφορετική από τις συνήθεις δημοσιογραφικές διασκέψεις, επισημαίνοντας ότι «είναι εδώ οι πρωταγωνιστές, οι άνθρωποι που είναι διαμορφωτές του αποτελέσματος που μας έχετε παρουσιάσει». «Εσείς όλοι είστε οι πρεσβευτές και οι άνθρωποι που θα προωθήσετε όλο αυτό το εγχείρημα προς τα έξω», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι οι εισηγήσεις που κατατέθηκαν θα αξιοποιηθούν στη συνέχεια της προσπάθειας.

Διαβάστε επίσης: Υπόθεση Στυλιανού: «Πράσινο φως» για εξ ακοής μαρτυρία την Τρίτη από νηπιαγωγό

Πηγή: ΚΥΠΕ