Την ανησυχία του για την οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών, το στεγαστικό πρόβλημα, το συνταξιοδοτικό και τις προοπτικές των νέων εξέφρασε ο οικονομολόγος Γιάννης Τελώνης, μιλώντας στην εκπομπή «Πρωτοσέλιδο» του Σίγμα.
Σχολιάζοντας τα ευρήματα πρόσφατης έρευνας για την οικονομική ευημερία των πολιτών, ο κ.Τελώνης ανέφερε ότι «το ποτήρι είναι στη μέση», σημειώνοντας πως, παρά τη μικρή βελτίωση σε ορισμένους δείκτες, «οι μισοί λένε ότι δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα» και αυτό είναι το στοιχείο που πρέπει να κρατηθεί.
Όπως είπε, «η Κύπρος και με βάση άλλες έρευνες που έχω υπόψη μου, είμαστε λίγο πιο κάτω από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης», ενώ τόνισε ότι υπάρχουν «σοβαρές ανησυχίες» καθώς «ο κόσμος έχει άγχος», κάτι που, όπως υποστήριξε, τεκμηριώνεται και από τα αποτελέσματα της μελέτης.
Ο ίδιος επεσήμανε ότι, παρά το γεγονός πως η κατανάλωση στην Κύπρο παραμένει σε υψηλά επίπεδα, η κοινωνία παρουσιάζει έντονες ανισότητες. «Δυστυχώς, ναι. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Και δυστυχώς το κάτω άκρο μεγαλώνει αντί να μειώνεται», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η διαφορά αυτή αντανακλάται τόσο στην καθημερινότητα όσο και στο άγχος των πολιτών.
Αναφερόμενος στις κοινωνικές εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών, ο οικονομολόγος υπογράμμισε ότι έχει αλλάξει σημαντικά ο τρόπος ζωής και οι ανάγκες των νοικοκυριών. Παράλληλα, σημείωσε πως η πίεση που δέχεται η μεσαία τάξη δεν αποτελεί μόνο κυπριακό φαινόμενο αλλά καταγράφεται σε ολόκληρη την Ευρώπη.
«Έχει σπάσει αυτό το κοινωνικό συμβόλαιο των δυτικών δημοκρατιών. Εκεί που έλεγε ότι κάθε γενιά θα περνά καλύτερα από την προηγούμενη. Προσδοκώ ότι τα παιδιά μου θα περάσουν καλύτερα από μένα. Δεν ισχύει αυτό», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον οικονομολόγο, η μεγάλη ανησυχία είναι ότι πολλοί γονείς δεν θεωρούν πλέον δεδομένο πως τα παιδιά τους θα μπορέσουν να αποκτήσουν κατοικία, να εξασφαλίσουν ποιοτική εκπαίδευση ή να βρουν μια καλή θέση εργασίας. «Αυτή είναι η πραγματικότητα», ανέφερε.
Προειδοποίηση για το συνταξιοδοτικό
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο συνταξιοδοτικό σύστημα, υποστηρίζοντας ότι μεγάλο μέρος της κοινωνίας δεν έχει αντιληφθεί το μέγεθος της πρόκλησης που έρχεται.
«Η πλειονότητα των Κυπρίων ακόμα δεν έχει συνειδητοποιήσει το μέγεθος του προβλήματος που έρχεται στο συνταξιοδοτικό. Ότι στη σύνταξη δεν θα περνάς ούτε καν το μισό από ό,τι έχεις τώρα», είπε.
Κατά τον ίδιο, η κατάσταση συνδέεται άμεσα με τον «οικονομικό αναλφαβητισμό», ο οποίος, όπως ανέφερε, αναδεικνύεται έντονα μέσα από την έρευνα. Υποστήριξε ακόμη ότι απαιτούνται τολμηρές αποφάσεις, όπως η αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης και των εισφορών, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του συστήματος.
«Αν δεν υπάρξουν επιπλέον λεφτά στο Ταμείο Συνταξιοδότησης ή στην Επικουρική Σύνταξη ή στην Ιδιωτική Σύνταξη, δεν υπάρχουν αρκετά λεφτά εκεί πέρα για να περνούμε σαν συνταξιούχοι μια τίμια ζωή», τόνισε.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι «δεν μπορούμε να φορτώσουμε στην επόμενη γενιά τα δικά μας βάρη», καλώντας σε ειλικρινή δημόσιο διάλογο για τις αλλαγές που απαιτούνται.
Ενέργεια και ακρίβεια
Ο Τελώνης συνέδεσε την οικονομική πίεση που βιώνουν τα νοικοκυριά με το αυξημένο κόστος της καθημερινότητας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο ενεργειακό ζήτημα.
«Στην Κύπρο ειδικά με το πρόβλημα της ενέργειας που έχουμε, εκεί είναι το βασικό κομμάτι. Ας μην κοροϊδευόμαστε. Εκεί είναι που στηρίζεται το μεγάλο κομμάτι της ακρίβειας», ανέφερε.
Όπως είπε, η χώρα θα πρέπει να προχωρήσει πιο γρήγορα στην πράσινη μετάβαση και στην ηλεκτροκίνηση, υποστηρίζοντας ότι απαιτούνται «γενναίες αποφάσεις» και όχι προσωρινές λύσεις.
Το στεγαστικό και οι κενές κατοικίες
Αναφερόμενος στο στεγαστικό πρόβλημα, ο Τελώνης εκτίμησε ότι υπάρχουν τρόποι να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά, εφόσον αξιοποιηθούν οι υφιστάμενοι πόροι της αγοράς.
Όπως είπε, υπάρχουν χιλιάδες κενές οικιστικές μονάδες σε Λευκωσία και Λεμεσό που θα μπορούσαν να συμβάλουν ουσιαστικά στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών.
«Απλά δεν έχουμε ούτε κίνητρα ούτε κυρώσεις. Δώσ’ του και κίνητρο να το ενοικιάσει ή να το χρησιμοποιήσει ή να το βάλει στην αγορά ή δώσ’ του την κύρωση», δήλωσε, υποστηρίζοντας ότι η αξιοποίηση των κενών ακινήτων θα μπορούσε να συμβάλει σημαντικά στην αποκλιμάκωση του στεγαστικού προβλήματος.
Κλείνοντας, ο οικονομολόγος υπογράμμισε την ανάγκη για πιο στρατηγικό σχεδιασμό και μακροπρόθεσμες πολιτικές, σημειώνοντας ότι η κοινωνία καλείται να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα το στεγαστικό, το ενεργειακό και τις προκλήσεις της καθημερινότητας. «Πρέπει να αρχίσουμε να σοβαρευόμαστε», κατέληξε.
Διαβάστε επίσης: Δημόσια Υπηρεσία: Σε 24ωρη απεργία το ωρομίσθιο κυβερνητικό προσωπικό
