Η Παγκύπρια Συντεχνία ΙΣΟΤΗΤΑ απαντά με ανοικτή επιστολή στις πρόσφατες δημόσιες τοποθετήσεις του Υπουργού Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως Κώστα Φυτιρή για τις Κεντρικές Φυλακές, κατηγορώντας τον για πλήρη αποσύνδεση από την πραγματικότητα που βιώνουν καθημερινά οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι.

Η συντεχνία επικαλείται δικαστικές αποφάσεις, ευρωπαϊκές εκθέσεις και τις ίδιες τις δηλώσεις του Υπουργού για να τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς της περί υπερπληθυσμού, υποστελέχωσης και σοβαρών κινδύνων για την ασφάλεια προσωπικού και κρατουμένων, καλώντας παράλληλα την πολιτεία σε ουσιαστικό διάλογο και άμεση λήψη μέτρων.

Αυτούσια η επιστολή:

ΑΝΟΙΚΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΤΑΞΕΩΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΦΥΛΑΚΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΣΩΦΡΟΝΙΣΤΙΚΟΥΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΥΣ

Έντιμε κύριε Υπουργέ,

Με αφορμή τις επανειλημμένες δημόσιες τοποθετήσεις σας αναφορικά με τη λειτουργία των Κεντρικών Φυλακών και με τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους — με πλέον πρόσφατες τις δηλώσεις σας της 16ης Ιουνίου 2026 στην τηλεοπτική εκπομπή «Μεσημέρι και Κάτι» — το Κλαδικό Συμβούλιο Δεσμοφυλάκων της Παγκύπριας Συντεχνίας ΙΣΟΤΗΤΑ οφείλει να σας απαντήσει δημόσια και τεκμηριωμένα. Το πράττουμε με τη νηφαλιότητα που επιβάλλει η σοβαρότητα του ζητήματος, αλλά και με την ευθύτητα που απαιτεί η αλήθεια.

Η απόσταση που χωρίζει τα λεγόμενά σας από την καθημερινή και επικίνδυνη πραγματικότητα την οποία βιώνουμε εντός των πτερύγων είναι τόσο μεγάλη, ώστε καθιστά επιβεβλημένη την αντίκρουση των ισχυρισμών σας, σημείο προς σημείο και με στοιχεία.

Επιτρέψτε μας να ξεκινήσουμε από το πλέον αποκαλυπτικό σημείο. Στην ίδια συνέντευξη στην οποία απευθύνατε την προειδοποίηση ότι «ο καθένας θα παίρνει αυτό που του αξίζει», παραδεχθήκατε δημοσίως ότι «οι φυλακές αυτή τη στιγμή είναι γεμάτες» και ότι το πρόβλημα είναι πλέον «πού θα τους τοποθετήσουμε και πώς θα αντιμετωπίσουμε το ζήτημα της χωρητικότητας». Με τη δήλωσή σας αυτή επικυρώνετε, με τον πιο επίσημο τρόπο, ακριβώς εκείνο που η Συντεχνία μας καταγγέλλει εδώ και μήνες — και για το οποίο εκπρόσωποί μας αντιμετωπίζουν πειθαρχικές διώξεις: τον δραματικό υπερπληθυσμό των Κεντρικών Φυλακών.

Και δεν είστε ο μόνος που τον επιβεβαιώνει. Όσα αναδείξαμε δημόσια δεν αποτελούν αυθαίρετους ισχυρισμούς· έχουν επικυρωθεί τόσο από τη δικαστική εξουσία της Δημοκρατίας όσο και από διεθνή ελεγκτικά σώματα. Το Μόνιμο Κακουργιοδικείο Λευκωσίας, με την απόφασή του στην ποινική υπόθεση αρ. 19600/2022 (ημερομηνίας 29.7.2025), διαπίστωσε με ρητά ευρήματα τη συστηματική χρήση και εμπορία ναρκωτικών εντός των πτερύγων. Παράλληλα, η Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων (CPT/Inf (2025) 39, Δεκεμβρίου 2025) διαπίστωσε δραματικό υπερπληθυσμό και εξευτελιστικές συνθήκες κράτησης, αποδίδοντας ρητά τα υψηλά επίπεδα ενδοσωφρονιστικής βίας στη χρόνια έλλειψη προσωπικού πρώτης γραμμής και καλώντας επειγόντως στην πρόσληψη και εκπαίδευση περισσότερων σωφρονιστικών υπαλλήλων. Η αλήθεια, επομένως, την οποία εσείς αποκαλείτε «περιρρέουσα ατμόσφαιρα», είναι τριπλά τεκμηριωμένη: από τα δικαστήρια, από το Συμβούλιο της Ευρώπης και, πλέον, από τον ίδιο τον Υπουργό.

Υπό αυτές τις συνθήκες — ομολογημένες πλέον και από εσάς — η απαίτηση να «τηρούν την τάξη» δύο σωφρονιστικοί υπάλληλοι έναντι εκατό κρατουμένων, και ένας υπάλληλος έναντι εκατόν είκοσι κατά τη διάρκεια της νύχτας, και μάλιστα να αφαιρούν οι ίδιοι τα ναρκωτικά

από τους κρατουμένους, είναι αποκομμένη από κάθε επιχειρησιακή λογική. Όταν ανοίγει ένα κελί και ξεχύνονται ταυτόχρονα στους διαδρόμους τριάντα και σαράντα άτομα, η τάξη δεν είναι ζήτημα βούλησης· είναι ζήτημα αναλογίας δυνάμεων και ασφάλειας.

Σας απευθύνουμε, ως εκ τούτου, μια ειλικρινή πρόσκληση: εσείς, ένας άνθρωπος με μακρά επιχειρησιακή θητεία, φορέστε τη στολή του δεσμοφύλακα και σταθείτε — έστω για μία βάρδια — ένας απέναντι σε εκατόν είκοσι. Δείξτε μας στην πράξη πώς, ως όργανο της τάξης, θα αφαιρέσετε μόνος τα ναρκωτικά χωρίς να διακινδυνεύσετε τη σωματική σας ακεραιότητα. Είμαστε βέβαιοι ότι η εμπειρία αυτή θα σας πείσει για όσα δεν φαίνεται να πείθουν τα έγγραφα.

Ως προς δε τον συνάδελφο που κατήγγειλε δημόσια ότι καθίσταται παθητικός καπνιστής εντός των πτερύγων: ο άνθρωπος αυτός δεν «παραπονείται». Είναι θύμα ενός τεκμηριωμένου κινδύνου για την υγεία του — της αναγκαστικής εισπνοής των ίδιων ναρκωτικών ουσιών που το Κακουργιοδικείο διαπίστωσε ότι καπνίζονται καθημερινά στα κελιά — κινδύνου τον οποίο το κράτος έχει την υποχρέωση, και όχι την ευχέρεια, να αντιμετωπίσει.

Στην ίδια συνέντευξη δηλώσατε, ορθώς, ότι η παροχή αστυνομικής φρουράς σε αξιωματούχους θα κριθεί βάσει «εκτίμησης κινδύνου». Σας καλούμε να εφαρμόσετε την ίδια ακριβώς εκτίμηση κινδύνου και για τους δικούς σας υπαλλήλους πρώτης γραμμής, οι οποίοι καθημερινά στέκονται ένας έναντι εκατόν είκοσι μέσα σε χώρους που, κατά τη δική σας ομολογία, είναι «γεμάτοι με μέλη εγκληματικών οργανώσεων». Αν εφαρμοστεί με συνέπεια, η εκτίμηση κινδύνου θα δείξει με σαφήνεια ποιος πραγματικά χρειάζεται προστασία.

Απαιτείτε από τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους να λειτουργούν ταυτοχρόνως ως διωκτική αρχή — διενεργώντας έρευνες για ναρκωτικά και ερχόμενοι σε ευθεία ρήξη με τους κρατουμένους — και ως παιδαγωγοί που οικοδομούν σχέσεις εμπιστοσύνης για τον σωφρονισμό. Οι δύο αυτοί ρόλοι είναι, εκ φύσεως, ασυμβίβαστοι. Η θέση μας είναι σαφής: οι έρευνες για ναρκωτικά και παράνομα αντικείμενα δεν νοείται να διεξάγονται από τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους. Πρέπει να συσταθεί ανεξάρτητο σώμα, με αποκλειστική αρμοδιότητα να εισέρχεται αιφνιδιαστικά στις φυλακές και να διενεργεί ελέγχους όποτε το κρίνει αναγκαίο. Αποφασίστε, επιτέλους, τι θέλετε: ένα Σωφρονιστικό Κατάστημα, όπως επιτάσσει η Ευρώπη, ή ένα Αστυνομικό Παράρτημα. Η διαιώνιση αυτής της αντίφασης διαλύει κάθε έννοια σωφρονισμού και θέτει σε καθημερινό κίνδυνο το προσωπικό.

Δηλώσατε, περαιτέρω, ότι ορισμένοι «κρύβονται πίσω από συνδικαλιστικές διεκδικήσεις». Σας απαντούμε ευθέως: οι διεκδικήσεις μας δεν είναι συνδικαλιστικά τερτίπια ούτε άλλοθι. Είναι η αυτονόητη απαίτηση για ανθρώπινες συνθήκες εργασίας και για την προστασία της ίδιας μας της ζωής. Και επιτρέψτε μας να επισημάνουμε την αντίφαση: εκείνο που εσείς αποκαλείτε «κρύψιμο πίσω από τον συνδικαλισμό» είναι, στην πραγματικότητα, η συνταγματικά και διεθνώς κατοχυρωμένη συνδικαλιστική φωνή που υπερασπίζεται την επαγγελματική ασφάλεια και υγεία — ο σκληρός πυρήνας της συνδικαλιστικής ελευθερίας. Εμείς δεν κρυβόμαστε πίσω από τίποτε· στεκόμαστε, άοπλοι, μπροστά σε εκείνους τους οποίους εσείς ο ίδιος περιγράφετε ως μέλη εγκληματικών οργανώσεων.

Υποστηρίξατε ότι οφείλουμε να «εμπιστευόμαστε τους θεσμούς» και να μη λειτουργούμε υπό την πίεση της περιρρέουσας ατμόσφαιρας. Συμφωνούμε απολύτως. Οφείλουμε, όμως, να σας υπενθυμίσουμε ότι η ορθή λειτουργία των θεσμών — όπως επιβάλλουν τόσο η εθνική νομοθεσία όσο και το Ενωσιακό Δίκαιο — προϋποθέτει ουσιαστικό διάλογο και διαβούλευση με τους εκπροσώπους των εργαζομένων πρώτης γραμμής, πριν από τη λήψη οποιουδήποτε μέτρου. Δεν είναι θεσμικά συνεπές να επικαλείστε τους θεσμούς ενώ παρακάμπτετε τον

θεμελιωδέστερο εξ αυτών: τον θεσμό του κοινωνικού διαλόγου. Οποιοδήποτε πρωτόκολλο ή μέτρο δεν αποτελεί προϊόν θεσμικής διαβούλευσης είναι, εξ ορισμού, ανυπόστατο και πρακτικά ανεφάρμοστο.

Αναλάβατε τα καθήκοντά σας στις 5 Δεκεμβρίου 2025· έχουν παρέλθει ήδη πλέον των έξι μηνών. Ουσιαστική αποσυμφόρηση των φυλακών: καμία. Ενίσχυση της ασφάλειας και βελτίωση των υποδομών: καμία. Πλήρωση των κενών οργανικών θέσεων που ζητεί ρητά η Έκθεση CPT: καμία. Η ασφάλεια των Κεντρικών Φυλακών δεν επιτυγχάνεται με τηλεοπτικές ατάκες και με επιθέσεις προς τους εργαζομένους· επιτυγχάνεται με ειλικρινή αναγνώριση των ευθυνών του κράτους, με σεβασμό προς τον σωφρονιστικό υπάλληλο και με άμεσες, ρεαλιστικές λύσεις.

Επιστρέφοντας στη φράση σας ότι «ο καθένας θα παίρνει αυτό που του αξίζει», σας δηλώνουμε με σεβασμό, αλλά και με αποφασιστικότητα: σε ένα κράτος δικαίου, αυτό που «αξίζει» σε κάθε εργαζόμενο το ορίζει ο νόμος και όχι η δυσαρέσκεια της εκάστοτε ηγεσίας. Και αυτό που πραγματικά αξίζει στον σωφρονιστικό υπάλληλο της Κύπρου είναι ασφαλείς συνθήκες εργασίας, επαρκής στελέχωση, μέσα ατομικής προστασίας και ο στοιχειώδης σεβασμός της Πολιτείας — όχι απειλές.

Δεν επιδιώκουμε τη σύγκρουση· επιδιώκουμε την προστασία της ζωής και της αξιοπρέπειας — της δικής μας και των ίδιων των κρατουμένων. Θα συνεχίσουμε να λέμε την αλήθεια, όσο άβολη κι αν είναι, διότι έχει επικυρωθεί από τα δικαστήρια, από το Συμβούλιο της Ευρώπης και, πλέον, από τα ίδια σας τα λόγια. Αναμένουμε την άμεση αλλαγή στάσης και την έναρξη ενός ουσιαστικού, θεσμικού διαλόγου.

Διαβάστε επίσης: Απόπειρα φόνου έξω από νυχτερινό κέντρο στην Αγία Νάπα – Συνελήφθη 21χρονος