Ο Οργανισμός καλείται να καλύψει, αν προκύψουν, ζημιές του Ταμείου Συντάξεων

Η αξία της κάθε επένδυσης δεν μπορεί να υπερβαίνει το 10% της συνολικής αξίας του χαρτοφυλακίου του Ταμείου

· Οι πρώτες εκτιμήσεις φέρουν την αξία του Οργανισμού στα €800 εκατ.

· Στο μικροσκόπιο οι υπερεπενδύσεις σε ακίνητα

· Ξεσκονίζουν τις συμφωνίες για τα ακίνητα που αποκτήθηκαν ή τις χρηματοδοτήσεις έργων

· Η νέα αναλογιστική μελέτη θα αποδείξει κατά πόσον οι επενδύσεις που έγιναν σε ακίνητα ήταν προς το συμφέρον των μελών του Ταμείου.

Γερό «ξεσκόνισμα» επιχειρείται για την περιουσία της Cyta, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσής της, ώστε να γίνει μια συνολική αποτίμηση των περιουσιακών της στοιχείων, που εκτιμάται στα €800 εκατ., προτού προχωρήσει η διαδικασία της αποκρατικοποίησης.

Προς το σκοπό αυτό, όχι μόνο καταγράφεται η περιουσία και εκτιμάται η αξία της αλλά και διενεργείται αναλογιστική μελέτη για την οικονομική κατάσταση του Ταμείου Συντάξεων, καθώς και προσπάθειες για υλοποίηση των συμφωνιών στις περιπτώσεις που αγοράστηκαν ακίνητα αλλά δεν ολοκληρώθηκαν ή παραχωρήθηκαν χρηματοδοτήσεις χωρίς να ανακτηθούν τα ποσά που δόθηκαν. Δεν αποκλείεται να ληφθούν σημαντικές αποφάσεις για ξεκαθάρισμα αυτών των περιπτώσεων και προσπάθειες να μην χαθούν χρήματα του Ταμείου Συντάξεων του προσωπικού.

Πληροφορίες μας αναφέρουν ότι μια από τις κύριες προτεραιότητες που έχει θέσει το Διοικητικό Συμβούλιο του Οργανισμού, και η μεγαλύτερη πρόκληση για τον Πρόεδρο του Χρίστο Πατσαλίδη, είναι να καταγραφεί η περιουσία της Cyta και η κατάσταση του Ταμείου Συντάξεων και να ληφθούν τέτοιες αποφάσεις ώστε η αξία του Οργανισμού να είναι όσο το δυνατόν ψηλότερη. Ο Πρόεδρος της Cyta έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι ο οργανισμός δεν θα πωληθεί όσα - όσα γιατί είναι περιουσία του κύπριου φορολογούμενου. Οι όποιες ζημιές ή τα ελλείμματα του Ταμείου επηρεάζουν αρνητικά την οικονομική κατάσταση του Οργανισμού καθώς σύμφωνα με τη νομοθεσία, η Cyta είναι υποχρεωμένη να καλύψει τα ελλείμματα που δημιουργούνται με εγγυήσεις από το Υπουργείο Οικονομικών.

Συνετή διαχείριση

ΣΥΜΦΩΝΑ με τη νομοθεσία, οι επενδύσεις του Σχεδίου Συντάξεων θα πρέπει να γίνονται στη βάση της συνετής διαχείρισης, για να εξυπηρετούνται με τον καλύτερο τρόπο τα συμφέροντα των μελών και των δικαιούχων. Τα στοιχεία του ενεργητικού επενδύονται κατά τρόπο που να διασφαλίζεται η ασφάλεια, η ποιότητα, η ρευστότητα και η κερδοφορία του χαρτοφυλακίου. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζονται και τα συμφέροντα της Αρχής καθώς εάν στο Σχέδιο Συντάξεων διαπιστωθούν ελλείμματα θα πρέπει να καλύπτονται από την Αρχή και οποιαδήποτε αρνητική εξέλιξη έχει άμεσες επιπτώσεις στον Οργανισμό. Η διαχείριση του χαρτοφυλακίου του Ταμείου θα πρέπει να γίνεται με χρηστή διοίκηση διαφάνεια μετά από διαβούλευση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.

Μια από τις σημαντικότερες «τρύπες» του Ταμείου, που εντοπίζεται και καταγράφεται και στην Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για το 2012, είναι ότι «παραχωρήθηκαν δάνεια σε διάφορες εταιρείες από τα οποία ενδεχομένως να προκύψουν ζημιές, καθώς οι εν λόγω εταιρείες έχουν υποστεί ζημιές από την αναδιάρθρωση του χρηματοπιστωτικού τομέα μετά τη σχετική απόφαση του Eurogroup».

Ο Οργανισμός εκτός από τα δίκτυα τηλεπικοινωνιών κατέχει και Ταμείο Συντάξεων των εργαζομένων. Επιπλέον, σαν ημικρατικός οργανισμός, η CYTA είχε δανείσει στο κράτος €340 εκατ. και αυτά τα χρήματα θα πρέπει να επιστραφούν όπως ζητούν οι εργαζόμενοι της επιχείρησης.

Να σημειωθεί ότι στο πλαίσιο της επενδυτικής πολιτικής, ένα ποσοστό των αποθεμάτων του Σχεδίου επενδύθηκαν σε ακίνητα, οι αξίες των οποίων, λόγω της οικονομικής κρίσης, μειώθηκαν. Σε πολλές περιπτώσεις εκτός από τις «παραφουσκωμένες» τιμές στις οποίες αγοράστηκαν, υπάρχουν σοβαρές καταγγελίες για κακοδιαχείριση. Οι επενδύσεις του Ταμείου Συντάξεων αφορούν επενδύσεις σε ακίνητη περιουσία ή επενδύσεις σε χρηματοδότηση έργων.

Επενδύσεις και χρηματοδότηση

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας σχετικά με καταγγελίες που αφορούν απαλλοτριώσεις και αγοραπωλησίες τουρκοκυπριακών περιουσιών στις ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία περιοχές, οι επενδύσεις του Ταμείου Συντάξεων που σχετίζονται με ακίνητη περιουσία αφορούν απευθείας επενδύσεις σε ακίνητα και σε χρηματοδότηση έργων.

Όπως επισημαίνεται, εκτός από την αγορά οικοπέδων στη Λεωφόρο Λεμεσού (Λευκωσία) που έγινε το 2004, οι επενδύσεις σε κτηριακά έργα έγιναν σε 5 άλλες περιπτώσεις κατά την περίοδο 2009 - 2011:

1. Κτήριο CyView στα Λατσιά
2. Κτήριο Εσπερίδες
3. Kτήριο Zavos Makarios Avenue
4. Ακίνητο Αθηαινίτη
5. AERO Centre

Το σύνολο των συμβατικών υποχρεώσεων του Ταμείου για τα 6 ακίνητα παρουσιάζεται ως €93.491.417 και σύμφωνα με την έκθεση της Διερευνητικής Επιτροπής για τη Cyta, το συνολικό ποσό που πληρώθηκε μέχρι τις 13.8.2013 ανέρχεται στα €79.534.298. Η σημερινή αξία τους με βάση τις οικονομικές καταστάσεις ημερομηνίας 30.6.2013, σύμφωνα με εκτιμήσεις από εκτιμητές ακινήτων, είναι €66,914.850.

Το σύνολο της αξίας των επενδύσεων του Ταμείου στα ακίνητα έχει υποστεί μείωση, και η μεγαλύτερη μείωση, παρουσιάζεται στο έργο AERO Centre στη Δρομολαξιά.

Οι επενδύσεις σε χρηματοδότηση έργων

Οι επενδύσεις σε χρηματοδότηση έργων έγιναν σε 5 περιπτώσεις κατά την περίοδο 2011 - 2012:

1. Chaps Property Developers
2. Marina Residences - Ergomakers Ltd/Πανδώρα Επενδύσεις (Δημόσια) Λτδ
3. Ακίνητο Ομίλου Παρασκευαΐδη - NEMIKA
4. Athienitis Mall
5. UCLAN University Cyprus

Σύμφωνα με την έκθεση, το σύνολο των συμβατικών υποχρεώσεων του Ταμείου για τις περιπτώσεις χρηματοδότησης παρουσιάζεται ως €132.700.000, το συνολικό ποσό που πληρώθηκε μέχρι τις 13.8.2013 είναι €96.028.525. Η σημερινή οικονομική τους αξία με βάση τις οικονομικές καταστάσεις ημερομηνίας 30.6.2013, είναι €87,762.359.

Σε έκθεση των συμβούλων του Ταμείου PCM Advisers Ltd, ημερομηνίας 31.5.2013, αξιολογείται η οικονομική κατάσταση των έργων χρηματοδότησης κατά την 31.12.2012, στη βάση εκτιμήσεων από ανεξάρτητους εκτιμητές όσον αφορά τις εμπράγματες εξασφαλίσεις που είχε το Ταμείο.

Αξιολόγηση και απομείωση

ΣΤΗΝ έκθεση αξιολογείται το κάθε έργο ξεχωριστά και η απομείωση την οποία υπέστη. Όπως αναφέρεται επίσης στην έκθεση, οι σύμβουλοι επισύρουν την προσοχή των Διαχειριστών ότι οι αξίες των έργων, όταν ολοκληρωθούν, δυνατόν να είναι σημαντικά διαφοροποιημένες από αυτές που είχαν αρχικά προβλεφθεί, λόγω των οικονομικών συνθηκών και των αλλαγών στις προδιαγραφές από αυτές που είχαν συμφωνηθεί. Προτρέπουν τους Διαχειριστές να επιβάλλουν σε κάθε στάδιο επαρκείς εξασφαλίσεις για τα ποσά που χρηματοδοτούν.

Αγορά ακινήτων

Κτήριο Εσπερίδες: Η αρχική συμφωνία αγοράς ήταν €23,5 εκ., στη συνέχεια αποφασίστηκαν από το Ταμείο να γίνουν σημαντικές κατασκευαστικές αλλαγές (προσθήκη 3ου υπογείου και 5ου ορόφου) έτσι που η αύξηση της δαπάνης στα €28.200.000 πλέον €800.000 για τα μεταβιβαστικά.

Ακυρώθηκε η αρχική συμφωνία που είχε συναφθεί και υπογράφτηκαν δύο νέες συμφωνίες, η μία για την αγορά της γης για €10.000.000 και η δεύτερη για την κατασκευή του κτηρίου έναντι του ποσού των €18.200.000 πλέον Φ.Π.Α. Οι εισηγήσεις των Νομικών Υπηρεσιών για περίληψη συγκεκριμένων όρων στο κείμενο της νέας συμφωνίας που αφορούσαν τις αλλαγές στο έργο δεν λήφθηκαν υπόψη από τους Διαχειριστές.

Έργο Zavos Makarios Avenue: Το Έργο Zavos Makarios Avenue αποκτήθηκε μέσω της εξαγοράς από το Ταμείο της ιδιοκτήτριας εταιρείας του οικοπέδου, εταιρείας Ravico Development Ltd, έναντι ποσού €3 εκ. και της ανάθεσης της κατασκευής του κτηρίου σε άλλη εταιρεία του ιδίου ομίλου εταιρειών που ανήκε η Ravico, του Ομίλου Εταιρειών Δ. Ζαβός, έναντι του ποσού των €5 εκ. πλέον €750.000 Φ.Π.Α., αποβλέποντας σε εξοικονόμηση ποσού €240.000 σε μεταβιβαστικά.

Περί τον Δεκέμβριο του 2011, διαπιστώθηκε εκ των υστέρων, κατά την ετοιμασία, από τον ελεγκτικό οίκο του Ταμείου KPMG, των οικονομικών καταστάσεων της εταιρείας Ravico, ότι υπήρχαν υποχρεώσεις της εταιρείας που ανέρχονταν σε περίπου €1.500.000 προς τους παλιούς μετόχους, οι οποίες υπόκεινται μεταξύ άλλων σε αμυντική εισφορά.

Χρηματοδοτήσεις Chaps Property Developers

Το Ταμείο υπέγραψε τον Φεβρουάριο 2011 συμφωνία για χρηματοδότηση με ποσό €15.000.000 ενός κτιριακού συγκροτήματος της εταιρείας Chaps Property Developers, υπολογιζόμενης αξίας €25.000.000. Μέχρι τώρα έχει καταβληθεί προς την εταιρεία το ποσό των €9.500.000. Σύμφωνα με τα στοιχεία που κατατέθηκαν στην Επιτροπή, μέχρι σήμερα το έργο δεν φαίνεται να έχει προχωρήσει αλλά βρίσκεται στα αρχικά στάδια.

Οι κατασκευαστικές εργασίες σταμάτησαν από το τέλος Απριλίου 2013. Κατά τη μελέτη της αρχικής πρότασης της εταιρείας για χρηματοδότηση, διενεργήθηκε έλεγχος εκ μέρους του Ταμείου για τη φερεγγυότητα της εταιρείας. Παρά τις δεσμεύσεις που φαίνονταν ότι είχε η εταιρεία σε πάγιες και κυμαινόμενες επιβαρύνσεις, εντούτοις αυτό δεν λήφθηκε υπόψη ή προκάλεσε ανησυχία. Επιστολές της εταιρείας προς το Ταμείο αναφέρουν ότι η εταιρεία αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα.

Απόδοση στα κεφάλαια 5% - 10%

Σύμφωνα με τον οίκο Aon Hewitt, η διαστρωμάτωση των επενδύσεων σε Ταμεία, θα πρέπει να είναι 10% σε εγχώριες μετοχές, 15% σε μετοχές διεθνών εταιρειών, 10% σε ακίνητη περιουσία, 55% σε ομόλογα, 5% σε καταθέσεις και 5% σε εναλλακτικές επενδύσεις. Η βιωσιμότητα του Ταμείου Συντάξεων της Cyta καθορίζεται από την απόδοση πάνω στα κεφάλαιά του, που υπολογίζεται ότι θα έπρεπε να είναι μεταξύ 5%-10%.

Η νέα αναλογιστική μελέτη θα λάβει υπόψη τις τρέχουσες τιμές των ακινήτων και τις δυνατότητες να υπάρξουν έσοδα στο Ταμείο αλλά και να αποδείξει κατά πόσον οι επενδύσεις που έγιναν σε ακίνητα ήταν προς το συμφέρον των μελών του Ταμείου ή όχι. Σύμφωνα με σχετική οδηγία που αφορά ευρύτερα τα Ταμεία Επαγγελματικών Συνταξιοδοτικών Παροχών, η αξία της κάθε επένδυσης, για παράδειγμα των ακινήτων, δεν μπορεί να υπερβαίνει το 10% της συνολικής αξίας του χαρτοφυλακίου του Ταμείου.

Οι συνολικές επενδύσεις σε μη ρυθμιζόμενες αγορές, όπως είναι τα ακίνητα, δεν μπορεί να υπερβαίνουν το 40% της συνολικής αξίας του χαρτοφυλακίου. Στην περίπτωση του Ταμείου Συντάξεων της Cyta, επειδή δεν εφαρμόστηκε η επενδυτική πολιτική που προτεινόταν από τους συμβούλους και δεν υπήρχε δέσμευση και υποχρέωση από εγγραφή του στο Mητρώο του Εφόρου Ταμείων Επαγγελματικών Συνταξιοδοτικών Παροχών, οι υπερεπενδύσεις σε ακίνητα φθάνουν σε ένα ποσοστό που κυμαίνεται γύρω στο 35%.