Η ίδρυση της Κρατικής Εταιρείας Παροχής Υπηρεσιών Αεροναυτιλίας Κύπρου (CyANS) αποτελεί στρατηγική αναγκαιότητα για την Κύπρο και το ευρύτερο ευρωπαϊκό αεροπορικό δίκτυο, αναφέρει σε επιστολή προς τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη, καθώς και τους Υπουργούς Μεταφορών και Οικονομικών, η ευρωπαϊκή συντεχνία ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας ATCEUC. Η καθυστέρηση φέρει τα δικά της κόστη και κινδύνους, σημειώνει στην επιστολή η οποία απεστάλη την Παρασκευή, σύμφωνα με την Παγκύπρια Συντεχνία Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας (ΠΑΣΕΕΚ).

Η ATCEUC, σημειώνοντας ότι η Κύπρος έχει σημειώσει «αξιοσημείωτη πρόοδο» στην προετοιμασία για την ίδρυση της CyANS και ότι τα οφέλη για την Κύπρο από πλευράς λειτουργικής απόδοσης, κανονιστικής συμμόρφωσης, ασφάλειας πτήσεων, οικονομικής ανταγωνιστικότητας, δημοσιονομικής επίπτωσης και γεωπολιτικής διάστασης, «είναι ουσιαστικά και καλά τεκμηριωμένα» ενθαρρύνει την Κυβέρνηση της Κύπρου «να αδράξει αυτήν την ευκαιρία και να προχωρήσει με σιγουριά».

Το εγχείρημα αυτό, σημειώνει στην επιστολή, το οποίο βρίσκεται υπό προετοιμασία από το 2013 «με την ανεκτίμητη τεχνογνωσία του EUROCONTROL, αποτελεί σημαντική ευκαιρία αλλά και αναγκαιότητα για την ενίσχυση του αεροπορικού τομέα της Κύπρου και τη στήριξη του ρόλου της στο ευρωπαϊκό αεροπορικό δίκτυο».

«Η ίδρυση της CyANS δεν αποτελεί απλώς διοικητική μεταρρύθμιση, αλλά στρατηγική αναγκαιότητα για την Κύπρο και το ευρύτερο ευρωπαϊκό αεροπορικό δίκτυο» σημειώνεται.

Σύμφωνα με την ATCEUC, μεταξύ 2013 και 2019, η Περιοχή Πληροφοριών Πτήσεων (FIR) Λευκωσίας «ήταν σταθερά μεταξύ των υψηλότερων πηγών καθυστερήσεων Διαχείρισης Ροής Εναέριας Κυκλοφορίας (ATFM) στην Ευρώπη». Μόνο το 2019, σημειώνεται, η Κύπρος κατέγραψε περίπου μισό εκατομμύριο λεπτά καθυστερήσεων, που αντιστοιχούν σε πρόσθετο κόστος άνω των 50 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως για τις αεροπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον κυπριακό εναέριο χώρο.

«Κατά τις περιόδους αιχμής, η Κύπρος κατατασσόταν ακόμη και στην πρώτη θέση για καθυστερήσεις διαδρομής μεταξύ των ευρωπαίων παρόχων υπηρεσιών αεροναυτιλίας», προστίθεται.

Σημειώνεται ότι, ενώ τα τελευταία χρόνια παρατηρήθηκε βελτιωμένη απόδοση λόγω μειωμένων όγκων κυκλοφορίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 και των περιφερειακών συγκρούσεων, οι προβλέψεις του EUROCONTROL «υποδεικνύουν ότι η κυκλοφορία στο FIR Λευκωσίας αναμένεται να ξεπεράσει τα επίπεδα του 2019 μεταξύ 2027 και 2030». «Χωρίς τη λειτουργική ευελιξία, την ικανότητα εκσυγχρονισμού και τις δυνατότητες πρόσληψης που μπορεί να παράσχει μια εταιρική οντότητα, υπάρχει σημαντικός κίνδυνος η Κύπρος να γίνει και πάλι σημαντική πηγή καθυστερήσεων του δικτύου», αναφέρεται.

Η ίδρυση της CyANS, σημειώνεται, με τη σχεδιαζόμενη αύξηση του προσωπικού από τα υφιστάμενα επίπεδα σε 144 ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Λευκωσίας, την εφαρμογή βελτιωμένου προγράμματος εργασίας και την υιοθέτηση σύγχρονων τεχνολογιών, «προβλέπεται να επιτύχει και να διατηρήσει μηδενικές καθυστερήσεις μέχρι το τέλος της Περιόδου Αναφοράς 4 (2029)». Αυτό θα αντιπροσώπευε ετήσιες εξοικονομήσεις περίπου 55 εκατομμυρίων ευρώ για τις αεροπορικές εταιρείες—ποσό που υπερβαίνει σημαντικά οποιαδήποτε αύξηση στις χρεώσεις υπηρεσιών, προστίθεται.

Σημειώνεται ακόμη ότι, η νομοθεσία του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού (SES), «την οποία η Κύπρος υποχρεούται να εφαρμόσει ως κράτος μέλος της ΕΕ», τονίζει τον διαχωρισμό των ρυθμιστικών λειτουργιών από την παροχή υπηρεσιών, τη βάσει επιδόσεων ρύθμιση και τη σύσταση λειτουργικά ανεξάρτητων παρόχων υπηρεσιών αεροναυτιλίας. Επί του παρόντος, αναφέρεται, η Κύπρος είναι ένας από τους μόλις τρεις υπολειπόμενους οργανισμούς ANS στην περιοχή του EUROCONTROL που δεν έχουν προβεί στον διαχωρισμό αυτό, «γεγονός που την τοποθετεί σε όλο και πιο δυσχερή θέση».

Σημειώνεται ακόμη ότι, η οικονομία της Κύπρου «εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διασύνδεση της αεροπορικής κυκλοφορίας, με τον τουρισμό να αντιπροσωπεύει ζωτικό τομέα» και ότι τα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου εξυπηρετούν μαζί περίπου 12 εκατομμύρια επιβάτες ετησίως. «Η αξιόπιστη και αποδοτική διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας είναι απαραίτητη όχι μόνο για τη διατήρηση της τρέχουσας συνδεσιμότητας αλλά και για την εξυπηρέτηση της προβλεπόμενης ανάπτυξης», σημειώνεται.

Όπως αναφέρεται, οι αεροπορικές εταιρείες λαμβάνουν στρατηγικές αποφάσεις σχετικά με δρομολόγια, συχνότητες και κατανομή χωρητικότητας βάσει πολυάριθμων παραγόντων, και οι χρόνιες καθυστερήσεις «μπορούν να οδηγήσουν σε αναπροσαρμογές δρομολογίων, μειωμένες συχνότητες ή διακοπή δρομολογίων».

Επιπλέον, σημειώνεται ότι η ίδρυση της CyANS θα δημιουργήσει ευκαιρίες απασχόλησης υψηλής εξειδίκευσης για Κύπριους πολίτες, με την εταιρεία να προβλέπεται να απασχολήσει μεταξύ 300 και 360 εξειδικευμένους επαγγελματίες κατά τα πρώτα πέντε χρόνια λειτουργίας της.

Η ATCEUC σημειώνει ακόμη ότι η γεωπολιτική κατάσταση που επηρεάζει τη διαχείριση του εναέριου χώρου της Κύπρου δεν μπορεί να παραβλεφθεί. «Γειτονική χώρα έχει πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας και ασκεί πιέσεις σχετικά με τη διαχείριση του εναέριου χώρου στην περιοχή», αναφέρει, σημειώνοντας ότι ένας νέος κρατικός οργανισμός με λειτουργική αυτονομία, πρόσβαση σε σύγχρονες τεχνολογίες και ικανότητα προσέλκυσης και διατήρησης υψηλά εξειδικευμένου προσωπικού «αντιπροσωπεύει την καλύτερη άμυνα της Κύπρου έναντι των προκλήσεων στην κρατική κυριαρχία και στη διαχείριση του εναέριου χώρου της».

Σημειώνεται ότι η δημοσιονομική ανάλυση που διενεργήθηκε από τον EUROCONTROL και την KPMG «αποδεικνύει ότι η ίδρυση της CyANS δεν θα επιβάλει δημοσιονομική επιβάρυνση στην Κυβέρνηση της Κύπρου». Αντίθετα, αναφέρεται, το κράτος θα πραγματοποιήσει καθαρές θετικές δημοσιονομικές επιπτώσεις μέσω αυξημένων φορολογικών εσόδων από τους μισθούς των υπαλλήλων, του ΦΠΑ και του εταιρικού φόρου, που εκτιμώνται σε περίπου 12,5-26 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, ανάλογα με το αν οι τερματικές χρεώσεις μεταφερθούν στους χρήστες ή συνεχίσουν να καλύπτονται από το κράτος.

Επισημαίνοντας ότι, «η καθυστέρηση φέρει τα δικά της κόστη και κινδύνους», η ATCEUC «ενθαρρύνει» την Κυβέρνηση της Κύπρου να προχωρήσει με την επίσημη ίδρυση της CyANS βάσει του υφιστάμενου νομικού πλαισίου που ψηφίστηκε το 2019, διορίζοντας το Διοικητικό Συμβούλιο και ξεκινώντας τη διαδικασία μετάβασης και να υποβάλει το αναθεωρημένο Σχέδιο Επιδόσεων στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για ανασκόπηση και έγκριση των προτεινόμενων χρεώσεων μονάδων για την Περίοδο Αναφοράς 4.

Την καλεί επίσης, μεταξύ άλλων, να καθιερώσει σαφές χρονοδιάγραμμα για τη μετάβαση, με στόχο η CyANS να είναι λειτουργική εντός του 2027, «όπως επί του παρόντος προγραμματίζεται».

Η ATCEUC δηλώνει ότι είναι έτοιμη να παράσχει οποιαδήποτε τεχνική βοήθεια ή καθοδήγηση που μπορεί να είναι χρήσιμη καθώς η Κύπρος προχωρά με αυτήν την πρωτοβουλία.

Κλείνοντας, σημειώνει ότι η επιτυχία του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού εξαρτάται από τις συλλογικές προσπάθειες όλων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η συμμετοχή της Κύπρου ως σύγχρονου, αποδοτικού παρόχου υπηρεσιών αεροναυτιλίας θα ενισχύσει ολόκληρο το ευρωπαϊκό αεροπορικό δίκτυο.

Επιστολή ΠΑΣΕΕΚ

Για το ίδιο θέμα, η Παγκύπρια Συντεχνία Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας (ΠΑΣΕΕΚ) έστειλε τον Απρίλιο επιστολή στους Υπουργούς και Γενικούς Διευθυντές Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων και Οικονομικών, στην οποία εκφράζει «έντονη ανησυχία» «για την παρατεταμένη καθυστέρηση» που παρατηρείται στην ολοκλήρωση της διαδικασίας για δημιουργία και λειτουργία της κρατικής εταιρείας αεροναυτιλίας.

Σημειώνοντας ότι το θέμα «ακόμα εκκρεμεί» για άγνωστους σε αυτούς λόγους, η ΠΑΣΕΕΚ σημειώνει ότι έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα για διάφορα συσσωρευμένα προβλήματα τα οποία «προκαλούν ζητήματα ασφάλειας πτήσεων και καθυστερήσεων και μπορούν να επιλυθούν οριστικά και αποτελεσματικά μόνο με τη λειτουργία της κρατικής εταιρείας, η οποία επιβάλλεται και για πολλούς άλλους λόγους, όπως διεξοδικά έχει επισημάνει το EUROCONTROL με υπομνήματα τα τελευταία χρόνια σε εσάς και τους προκατόχους σας».

«Οι δυναμικές συνθήκες της εναέριας κυκλοφορίας και η γεωπολιτική αστάθεια στην περιοχή μας καθιστούν την επιτυχή ολοκλήρωση της προσπάθειας επιτακτικότερη από ποτέ», αναφέρει μεταξύ άλλων.

Πηγή: ΚΥΠΕ