Καθώς το Ισραήλ γιορτάζει την Ημέρα της Ανεξαρτησίας (Yom Ha’atzmaut), το Μουσείο Μνήμης του Ολοκαυτώματος Yad Vashem φέρνει στο φως ένα μικρό, αλλά συγκλονιστικό αντικείμενο που αφηγείται την ιστορία της βρετανικής καταστολής και της ακλόνητης εβραϊκής ελπίδας για επιστροφή στην πατρίδα.Πρόκειται για ένα μελανοδοχείο σκαλισμένο από ασβεστόλιθο, σε σχήμα ανοιχτού βιβλίου.

 Στο κέντρο του ανοιχτού βιβλίου, ένα πλοίο αποπλέει από την Κύπρο προς την την τότεΠαλαιστίνη. Το αντικείμενο δημιουργήθηκε στα στρατόπεδα κράτησης της Κύπρου, όπου οι βρετανικές αρχές κρατούσαν χιλιάδες Εβραίους μετανάστες μεταξύ 1946 και 1948, μετά την απέλασή τους από την Παλαιστίνη.

Οι κρατούμενοι, πολλοί από τους οποίους ήταν επιζώντες του Ολοκαυτώματος, μετέτρεψαν την πέτρα σε έργα τέχνης γεμάτα συμβολισμούς. Στα περισσότερα γλυπτά εμφανίζεται το ίδιο μοτίβο: ένα πλοίο μετανάστευσης μπροστά σε ανοιχτό ή κλειστό βιβλίο.

Το κλειστό βιβλίο συμβόλιζε την περίφημη «Λευκή Βίβλο» των Βρετανών (White Paper του 1939), η οποία περιόριζε δραστικά την εβραϊκή μετανάστευση στην Παλαιστίνη. Το ανοιχτό βιβλίο, όπως σε αυτό το μελανοδοχείο, εξέφραζε την αισιόδοξη πεποίθηση ότι κάποια στιγμή οι πύλες της χώρας θα άνοιγαν και το όνειρο της επιστροφής θα πραγματοποιούνταν.

Το συγκεκριμένο μελανοδοχείο ανήκε στη συλλογή του επιζώντα του Ολοκαυτώματος Μενάχεμ Κατς, ο οποίος και ο ίδιος κρατήθηκε στα στρατόπεδα της Κύπρου πριν καταφέρει τελικά να φτάσει στην Ερέτζ Ισραέλ.

Με την ίδρυση του Κράτους του Ισραήλ τον Μάιο του 1948, οι κρατούμενοι της Κύπρου απελευθερώθηκαν και πολλοί από αυτούς συνέβαλαν στην οικοδόμηση του νέου κράτους. Το μικρό αυτό λιθόξυλο αντικείμενο, που σήμερα φυλάσσεται στο Yad Vashem, δεν είναι απλώς ένα έργο τέχνης. Είναι η απτή απόδειξη ότι ακόμα και μέσα στα στρατόπεδα, κάτω από την καταπίεση, η ελπίδα για ελευθερία και ανεξαρτησία δεν έσβησε ποτέ.