Κακές πρακτικές σε επίπεδο τραπεζών, αναποτελεσματική εποπτεία και καθυστέρηση στη λήψη πολιτικών αποφάσεων, αποτελούν την εξίσωση που οδήγησε στην κατάρρευση της κυπριακής οικονομίας, δήλωσε σε συνέντευξη του στο Sigmalive ο Υπουργός Οικονομικών Χάρης Γεωργιάδης, τονίζοντας παράλληλα ότι «η κυπριακή οικονομία εξακολουθεί να βρίσκεται σε δύσκολη θέση όμως είμαστε στο σωστό δρόμο». Έστειλε ταυτόχρονα το μήνυμα ότι «δεν θέλουμε να είμαστε εστία προβλημάτων για την Ευρωζώνη».

Πρόσθεσε ότι «τρέχουμε με ταχύτατους ρυθμούς», σε σχέση με την υλοποίηση του μνημονίου και διαβεβαίωσε ότι χωρίς μνημόνιο, η λιτότητα θα ήταν αυστηρότερη.
    
Ερωτηθείς αν βρίσκεται στα σκαριά έκδοση και νέου ομολόγου, ο ΥΠΟΙΚ προτίμησε να κρατήσει κλειστά τα χαρτιά του και αρκέστηκε στη δήλωση ότι «θα ήταν ευχής έργο και θα αποτελούσε θετικότατη εξέλιξη». Σε ό,τι αφορά στην έκδοση του κυπριακού ομολόγου, για το οποίο η κυβέρνηση δέχθηκε σωρεία επικρίσεων, ο κ. Γεωργιάδης απάντησε ότι είναι στρατηγικής σημασίας, η αντικατάσταση του εσωτερικού δανεισμού με εξωτερικό, επειδή, όπως είπε, αυτό ισοδυναμεί με ένεση ρευστότητας.

Ο Χάρης Γεωργιάδης έστρεψε επιπλέον τα πυρά του εναντίον τραπεζιτών που παραχώρησαν δάνεια στο παρελθόν τα οποία «ευθύς εξαρχής, η εξέλιξη τους ήταν προδιαγεγραμμένη σε μη εξυπηρετούμενα».

Επεσήμανε εξάλλου ότι ο τραπεζικός τομέας στην Κύπρο έχει γυρίσει σελίδα απότομα, σε βαθμό που δημιουργεί πρόβλημα.

Αναφορικά με την προστασία της πρώτης κατοικίας, ο ΥΠΟΙΚ τόνισε ότι δεν υπάρχουν γενικευμένες ρυθμίσεις, ούτε καν την πρώτη κατοικία «Αν υπάρχει πρόσκαιρη δυσκολία, θα γίνεται αναδιάρθρωση και μάλιστα δια νόμου», σημείωσε.

Ξεκαθάρισε δε ότι δεν έγινε καμιά συζήτηση με την τρόικα σε σχέση με τον διαχωρισμό της Τράπεζας Κύπρου σε «καλή» και «κακή».

Ερωτηθείς αν η κυπριακή οικονομία είναι συστημική, τόνισε ότι «δεν είναι ούτε συστημική οικονομία, ούτε κίνδυνος για την Ευρωζώνη».

Διαβάστε πιο κάτω το μεγαλύτερο μέρος της συνέντευξης-Περισσότερα στο βίντεο

Καταρχήν, πού βρίσκεται σήμερα η Κύπρος, σε σχέση με τις οικονομικές της υποχρεώσεις;

Η κυπριακή οικονομία εξακολουθεί να βρίσκεται σε δύσκολη θέση. Παραμένει σε αρνητικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Η ανεργία παραμένει σε ψηλό επίπεδο και αυτό δεν είναι ένα πρόβλημα που προέκυψε έτσι ξαφνικά ή εμφανίστηκε πριν από ένα χρόνο. Τα τελευταία 3-4 χρόνια τουλάχιστον, η κυπριακή οικονομία ακολουθεί μια πτωτική πορεία. Μιλώντας για την ανεργία, που πρόκειται για την οδυνηρότερη από τις συνέπειες που αντιμετωπίζουμε, είχε ανέβει από το 3% στο 15% πριν καν αρχίσει η εφαρμογή του μνημονίου. Συνεπώς, ήδη η κυπριακή οικονομία ακολουθούσε μια πορεία διολίσθησης με μια σειρά από συνέπειες, μεταξύ των οποίων και η απώλεια της πρόσβασης στις διεθνείς αγορές, απώλεια αναπτυξιακής δυναμικής, από το 2011 είμαστε σε αρνητικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Συνεπώς και σήμερα δεν είναι σε καλή κατάσταση η οικονομία, όμως ένα χρόνο μετά την έναρξη της προσπάθειας για διόρθωση αυτής της κατάστασης θεωρώ πως είμαστε σε καλό δρόμο και αυτό δεν αποτελεί δική μου εκτίμηση μόνο. Εξακολουθούμε να βρισκόμαστε σε δύσκολη θέση, είμαστε όμως στο σωστό δρόμο.

Ποιες θυσίες πρέπει να κάνουν οι πολίτες;

Οι θυσίες έχουν γίνει με πιο βασική την ανεργία. Οι μηχανές της κυπριακής οικονομίας αφέθηκαν και έσβησαν εδώ και καιρό. Οι συνέπειες μιας τέτοιας εξέλιξης είναι πολύ οδυνηρές. Το κόστος το πληρώσαμε και το πληρώναμε των λαθών, τν παραλήψεων, της καθυστέρησης λήψης μέτρων και όταν αναφέρομαι σε προβλήματα, ήταν ασφαλώς πολλαπλά. Σε ότι αφορά στον τραπεζικό τομέα, ήταν ο αλόγιστος δανεισμός, ο υπερδανεισμός που προσέφερε το τραπεζικό σύστημα σε συνδυασμό με κάποιες καταστροφικές πολιτικές αποφάσεις, όπως εκείνη για το κούρεμα του ελληνικού χρέους, που αποτέλεσε το καταστροφικότερο πλήγμα στο τραπεζικό σύστημα. Δεχτήκαμε το ελληνικό κούρεμα χωρίς κάποιος να σηκώσει το χέρι του γύρω από το τραπέζι λήψεως της αποφάσεως και να πει πως «καταστρέφεται το τραπεζικό σύστημα της χώρας μου, χρειάζομαι στήριξη». Τότε έπρεπε να μπαίναμε σε ένα πρόγραμμα στήριξης. Το πληρώνουμε το κόστος όλων αυτών των λαθών. δεν θα διορθωθούν όλα από τη μια μέρα στην άλλη. Η προσπάθεια θα είναι δύσκολη όμως θεωρώ ότι έχουμε καταφέρει να ελέγξουμε την κατάσταση και να βάλουμε την κυπριακή οικονομία σε μια πορεία διόρθωσης. Δεν τέλειωσε η προσπάθεια. Θα είμαι ο τελευταίος που θα ισχυριστώ πρόωρα ότι ξεπεράσαμε τα προβλήματα μας και μπορούμε να επαναπαυτούμε. Αυτή η προσπάθεια είναι η μόνη που μπορεί να οδηγήσει την Κύπρο μπροστά. Ούτε τα συνθήματα, ούτε οι λαϊκισμοί.

Έχει γυρίσει σελίδα ο τραπεζικός τομέας στην Κύπρο; Έχουν σταματήσει οι επικίνδυνες πρακτικές των προηγούμενων χρόνων;

Δυστυχώς έχει γυρίσει σελίδα και μάλιστα απότομα σε βαθμό που δημιουργεί πρόβλημα. Οδηγηθήκαμε από το ένα άκρο στο άλλο και είναι και αυτό ένα πρόβλημα που προέκυψε λόγω της καθυστέρησης. Είναι ένα πρόβλημα που σχετίζεται με την κατάρρευσης μιας συστημικής τράπεζας, της απώλειας εμπιστοσύνης που προκλήθηκε. Πήγαμε από την κατάσταση του υπερδανεισμού, της αλόγιστης πιστωτικής επέκτασης που κράτησε την τελευταία δεκαετία.

Ποιος οφείλεται αυτό;

Κακές πρακτικές σε επίπεδο τραπεζών και αναποτελεσματική εποπτεία. Χωρίς αμφιβολία. Ένα από τα βασικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε είναι η έλλειψη ρευστότητας. Είναι αποτέλεσμα αυτής της πολύ απότομης βίαιης διόρθωσης που προέκυψε λόγω της καθυστέρησης πολύ πιο έγκαιρων αντιδράσεων.

Ο Αβέρωφ Νεοφύτου είχε δηλώσει στην εκπομπή του ΣΙΓΜΑ Ώρα Κάλπης ότι η Κύπρος θα βγει από το μνημόνιο ένα χρόνο πριν τον προκαθορισμένο χρόνο. Συμφωνείτε με αυτή τη θέση;

Θα περιοριστώ στη ξεκάθαρη πεποίθηση μου. θα εξέλθουμε από το μνημόνιο μόνο εάν με συνέπεια και αποτελεσματικότητα το εφαρμόσουμε.

Αν με συνέπεια και αποτελεσματικότητα το εφαρμόσουμε, πότε θα εξέλθουμε από το μνημόνιο;

Κοιτάξτε, στο χέρι μας είναι. Με ρωτάτε πότε θα υλοποιήσουμε ένα απαιτητικό πρόγραμμα εξυγίανσης και οικονομικής μεταρρύθμισης. Εμείς θέλουμε το συντομότερο δυνατό. Τρέχουμε με ταχύτατους ρυθμούς. Προσπαθούμε σε μια περίοδο προκαθορισμένη να υλοποιήσουμε μεταρρυθμίσεις για τις οποίες για χρόνια μιλούσαμε αλλά ποτέ δεν επιχειρούσαμε.

Μνημόνιο σημαίνει, μεταξύ άλλων, να δομήσουμε ένα τραπεζικό σύστημα με πολύ καλύτερη εποπτεία, με πολύ πιο αυστηρούς κανόνες λειτουργίας και εταιρικής διακυβέρνησης και ελέγχου ώστε να μην επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος. Λένε κάποιοι πως μνημόνιο σημαίνει λιτότητα. Θέλω να υποδείξω ότι παρά την προσπάθεια εξυγίανσης, περιορισμού των δαπανών, εξακολουθούμε να τρέχουμε με ελλειμματικούς προϋπολογισμούς. Σας διαβεβαιώνω ότι χωρίς μνημόνιο, η λιτότητα θα ήταν αυστηρότερη διότι δεν θα είχαμε τη χρηματοδότηση.

Αφού είστε πεπεισμένος ότι δεν υπάρχει άλλος δρόμος πλην του μνημονίου, γιατί στείλατε το Σαρρή στη Ρωσία;

Επειδή επιβεβαιώθηκε πως δεν υπάρχουν άλλες επιλογές και πρέπει με σοβαρότητα να προχωρήσουμε.

Η κυβέρνηση επικρίθηκε έντονα για την απόφαση έκδοσης κρατικού ομολόγου. Μάλιστα, ο νομπελίστας οικονομολόγος Χριστόφορος Πισσαρίδης είχε τότε δηλώσει στο Sigmalive ότι το επιτόκιο του 6,5% είναι πράγματι ψηλό. Ξεκαθαρίστε μας τι συμβαίνει.

Είναι ψηλό σε σχέση με το επιτόκιο της δανειακής σύμβασης. Όμως η δανεική σύμβαση δεν καλύπτει όλο το δημόσιο χρέος μας αλλά μόνο ένα μέρος.

Άρα χρειαζόσασταν χρήματα.

Ναι. Ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια της τελευταίας χρονιάς έγιναν 75 πράξεις επειδή συνεχώς υπάρχει ανάγκη αναχρηματοδότησης υφιστάμενου χρέους. Δεν είναι καινούρια ανάγκη. Υπάρχουν μερικά δις που δεν καλύπτονται από τη δανεική σύμβαση.

Εάν το κράτος συνεχίζει να δανείζεται από το εσωτερικό, αποστερείς πολύτιμη ρευστότητα από μια οικονομία που την έχει ανάγκη. Συνεπώς είναι στρατηγικής σημασία, αυτό τον εσωτερικό δανεισμό να τον αντικαταστήσουμε με εξωτερικό δανεισμό επειδή αυτό ισοδυναμεί με ένεση ρευστότητας σε μια οικονομία που έχει ανάγκη. Συνεπώς η σύγκριση δεν πρέπει να γίνεται μεταξύ του επιτοκίου αυτού και της δανειακής σύμβασης. Τη δανειακή σύμβαση θα την εξαντλήσουμε. Η τρόικα καλύπτει άλλες ανάγκες.
 
Σας επιβεβαιώνει η απόφαση σας για έκδοση ομολόγου;

Αυτό θα φανεί στην πορεία. Είμαι συγκρατημένα αισιόδοξος.

Ποιος είναι τελικά ο επενδυτής;

Η νομοθεσία τους κράτους μας, που πέρασε επί προηγούμενης διακυβέρνησης, απαγορεύει την δημοσιοποίηση των ιδιωτών επενδυτών.

Θα εκδοθεί νέο ομόλογο;

Θα ήταν ευχής έργο. Αυτό θα αποτελούσε θετικότατη εξέλιξη, πέρα από ψήφος εμπιστοσύνης στην κυπριακή οικονομία. Θα βοηθούσε στη ρευστότητα της εσωτερικής αγοράς. Αμέσως μετά την ολοκλήρωση του μνημονίου θα πρέπει να ξεπληρώσουμε 3 δις. δεν πρέπει να περιμένουμε να βρούμε μπροστά μας τις λήξεις χρέους

Θα επιδιώξει η κυβέρνηση τη μετατροπή του ΕΛΑ σε μακροπρόθεσμο χρέος όπως επεδίωξε και έτυχε η κυβέρνηση της Ιρλανδίας;

Είναι ένα ζήτημα που αφορά κυρίως την Κεντρική Τράπεζα Κύπρου και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Μια διαφορετική ρύθμιση αυτής της ρευστοτικής ενίσχυσης θα βοηθούσε.

Σε ποιο σημείο βρισκόμαστε σε σχέση με το μεγάλο πρόβλημα των μη εξυπηρετούμενων και ειδικά με τους περιβόητους BIG 20 της Τράπεζας Κύπρου;

Οι BIG 20 δεν είναι της Τράπεζας Κύπρου. Οι ίδιοι περίπου εντοπίζονται στη λίστα των μεγάλων δανειοληπτών των πλείστων τραπεζών. Η τράπεζα Κύπρου δεν είναι σε δυσμενέστερη θέση. Τα μη εξυπηρετούμενα είναι ένα συστημένο πρόβλημα του τραπεζικού συστήματος. Υπάρχουν περιπτώσεις μη εξυπηρετούμενων που ευθύς εξαρχής αποτελούσαν παραδείγματα κακού δανεισμού, πολύ κακών αποφάσεων από πλευράς τραπεζών επειδή προφανώς, όταν δίνονταν τα δάνεια ήταν προδιαγεγραμμένη η εξέλιξη τους σε μη εξυπηρετούμενα. Το πρόβλημα των μη εξυπηρετούμενων είναι στην κορύφωση του σήμερα και εκ των πραγμάτων θα αρχίσει να βελτιώνεται. Ήδη έχουν αρχίσει οι αναδιαρθρώσεις. Η Τράπεζα Κύπρου έχει ανακοινώσει ότι το ¼ του δανεικού χαρτοφυλακίου της έχει υποστεί αναδιάρθρωση. Πρέπει αυτή η προσπάθεια να συνεχιστεί και να εντατικοποιηθεί.

Προετοιμάζεται νομοθετικό πλαίσιο για τις αναδιαρθρώσεις. Πρέπει να δώσουμε ενισχυμένες δυνατότητες, όπλα στις τράπεζες για να κινηθούν εναντίον συγκεκριμένων περιπτώσεων που είναι μη συνεργάσιμοι ή οριστικά μη βιώσιμοι ή που οριστικά δεν μπορούν να ανταποκριθούν στα δάνεια. Δεν γίνεται να βλέπουμε τέτοιες μεγάλες περιπτώσεις που δεν εξυπηρετούν να μην πληρώνουν και να μην δίνουμε τα εργαλεία στις τράπεζες να κινηθούν εναντίον τέτοιων περιπτώσεων.

Από την άλλη, υπάρχουν περιπτώσεις δανειζομένων που ήταν και είναι συνεργάσιμοι, αλλά δεν μπορούν αυτή τη στιγμή να ανταποκριθούν. Αυτός που παραμένει συνεργάσιμος και απλώς αντιμετωπίζει πρόσκαιρη δυσκολία θα πρέπει να διευκολυνθεί και να λάβει αναδιάρθρωση και τελικά προστασία και αυτό είναι που προσπαθούμε να διασφαλίσουμε. Θέλω να είμαι ξεκάθαρος. Δεν υπάρχουν γενικευμένες ρυθμίσεις, ούτε καν την πρώτη κατοικία δεν πρέπει και δεν θα υπάρξουν γενικευμένες ρυθμίσεις τύπου «όποιος χρωστάει σε οικιστικό δάνειο, μπορεί έτσι απλά να σταματήσει να το εξυπηρετεί». Θα ήταν καταστροφικό. Θα κατέρρεε το τραπεζικό σύστημα. Αν υπάρχει πρόσκαιρη δυσκολία, θα γίνεται αναδιάρθρωση και μάλιστα δια νόμου.

Σε σχέση με το διαχωρισμό σε καλή και κακή τράπεζα. Έγιναν συζητήσεις με τρόικα;

Δεν συζητήθηκε κάτι τέτοιο με την τρόικα. Δεν είναι πολιτικό ζήτημα. Είναι ένα εργαλείο που έχει χρησιμοποιηθεί εν εκτάσει σε όλη την Ευρώπη, ένας τέτοιος διαχωρισμός τράπεζας. Καθόλου δεν το αποκλείω. Αντιθέτως, υπό κάποιες προϋποθέσεις θα μπορούσε να βοηθήσει και το κυπριακό τραπεζικό σύστημα αλλά δεν είναι απόφαση πολιτική αλλά επιχειρησιακή των τραπεζών.

Η Κύπρος αποτελεί συστημικό κίνδυνο για την Ευρωπαϊκή Ένωση;

Δεν είναι ούτε συστημική οικονομία, ούτε κίνδυνος για την Ευρωζώνη. Η Κύπρος όμως αποκαθιστά την εμπιστοσύνη της και είναι ένα αξιόπιστο κράτος μέλος της ΕΕ  και της Ευρωζώνης. Δεν θέλουμε να είμαστε εστία προβλημάτων αλλά να είμαστε μια σταθερή οικονομία.

Follow me on Twitter AthanasiouTh