Την απόφαση για επέκταση των δραστηριοτήτων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανάπτυξης και Ανασυγκρότησης (EBRD) στην Κύπρο, έλαβε σήμερα η Γενική Συνέλευση της Τράπεζας που διεξήχθη στη Βαρσοβία.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Οικονομικών, πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική απόφαση που διανοίγει προοπτικές για χρηματοδοτικά προγράμματα προς τον ιδιωτικό τομέα, αλλά και επενδύσεις σε σημαντικούς τομείς της οικονομίας, καθώς και στο τραπεζικό σύστημα.

Μετά την επίσημη απόφαση της Γενικής Συνέλευσης της Τράπεζας, η ΕΒRD αναμένεται να λειτουργήσει γραφείο στην Κύπρο και να αρχίσει ο σχεδιασμός και η υλοποίηση των δραστηριοτήτων της το συντομότερο δυνατό. Η σχετική συμφωνία για λειτουργία του γραφείου στην Κύπρο αναμένεται να υπογραφεί αργότερα σήμερα, από τον Υπουργό Οικονομικών Χάρη Γεωργιάδη και τον Πρόεδρο της EBRD Sir Suma Chakrabarti.  

Παράλληλα, η  Γενική Συνέλευση της ΕΒRD εξέλεξε τον Υπουργό Οικονομικών της Κύπρου Χάρη Γεωργιάδη, ως Πρόεδρο του Συμβουλίου των Διοικητών της Τράπεζας για την περίοδο 2014-2015.

Ο Χάρης Γεωργιάδης χαρακτήρισε την απόφαση της EBRD για δραστηριοποίηση στην Κύπρο ως «θετική και σημαντική».

Οι στόχοι της Τράπεζας

Σε ανακοίνωση ανακοίνωση που εξέδωσε η Τράπεζα μετά την απόφαση της για έναρξη δραστηριοτήτων στην Κύπρο, αναφέρεται ότι οι κύριοι στόχοι της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης ( EBRD), είναι  η ενίσχυση του χρηματοπιστωτικού τομέα, η υποστήριξη του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων της Κυβέρνησης και η αναδιάρθρωση και η στήριξη των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων"

Στο Συμβούλιο των Διοικητών της EBRD που συνέρχεται την Πέμπτη και την Παρασκευή στη Βαρσοβία εκπροσωπούνται οι 66 χώρες - μέτοχοι της, μεταξύ των οποίων και η Κύπρος. «Τα έργα της EBRD στην Κύπρο έχουν ως στόχο την ενίσχυση του χρηματοπιστωτικού τομέα, καθιστώντας τον πιο ισχυρό σε μελλοντικούς κλυδωνισμούς και στη βελτίωση της διακυβέρνησης του», αναφέρεται στην ανακοίνωση.

«Η Τράπεζα θα υποστηρίξει επίσης το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων και θα βοηθήσει στην αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων, ενώ θα παρέχει επίσης χρηματοδότηση για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, προς στήριξη των στόχων του προγράμματος της Τρόικας», προστίθεται.

Η EBRD, αναφέρει ότι θα ξεκινήσει να επενδύει στην Κύπρο, πιθανότατα για περιορισμένο χρονικό διάστημα, ώστε να βοηθήσει τη χώρα να ξεπεράσει τις προκλήσεις της μεταβατικής περιόδου μετά την σοβαρή οικονομική κρίση που έπληξε τη χώρα.

Όπως αναφέρεται, η Τράπεζα ανταποκρίθηκε σε αίτημα των κυπριακών αρχών, σύμφωνα με το οποίο όπως αναφέρεται, μια προσωρινή εμπλοκή της EBRD «θα αποτελούσε θετική συμβολή στις προσπάθειες για τη μεταρρύθμιση και την αναδιάρθρωση της κυπριακής οικονομίας».

Η συμφωνία σχετικά με την προσωρινή αλλαγή του καθεστώτος της Κύπρου σε «λήπτρια χώρα», η οποία ισχύει για το σύνολο του νησιού, προϋποθέτει ότι η Τράπεζα δεν θα συμμετάσχει σε νέες πράξεις στην Κύπρο μετά το τέλος του 2020.

Οι δραστηριότητες της EBRD στη Κύπρο θα διεξαχθούν στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης που εφαρμόζεται από την Τρόικα στο νησί.
Σημειώνεται επίσης ότι οι δραστηριότητες της Τράπεζας θα συμπληρώνουν εκείνες των άλλων διεθνών οργανισμών και των διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που δραστηριοποιούνται στο νησί.

Η EBRD προτίθεται να δημιουργήσει τοπικό γραφείο στην Κύπρο, με μόνιμο προσωπικό.

Αναφερόμενη στις κυριότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Κύπρος, η Τράπεζα αναφέρει ότι η ιδιωτικοποίηση και ο εκσυγχρονισμός των δημοσίων υπηρεσιών και των υποδομών βρίσκονται σε μεγάλο βαθμό σε στασιμότητα. Επίσης, αναφέρει ότι η διακυβέρνηση και η εποπτεία στον τραπεζικό τομέα χρειάζονται σημαντικές βελτιώσεις.

Παρόλο που όπως αναφέρει, οι επιδόσεις στο πλαίσιο του προγράμματος της Τρόικας είναι καλές, οι βραχυπρόθεσμες μακροοικονομικές προοπτικές παραμένουν ακόμα πρόκληση για την Κύπρο. Προστίθεται ότι η οικονομία αναμένεται να συρρικνωθεί περαιτέρω το 2014, ενώ το 2015 αναμένεται να υπάρξει μέτρια ανάπτυξη της οικονομίας, με τους κινδύνους εκτροπής να παραμένουν σημαντικοί. Η ανεργία, σημειώνει η Τράπεζα, είναι πιθανό να συνεχίσει να αυξάνεται για κάποιο χρονικό διάστημα.

Ποιά είναι η EBRD

1.    ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ EBRD
 
Η EBRD ιδρύθηκε το 1991 για να βοηθήσει τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων και των χωρών-μελών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, στο να μετατρέψουν τις μέχρι τότε κεντρικά κατευθυνόμενες οικονομίες τους σε οικονομίες της αγοράς και να ενθαρρύνουν την ιδιωτική πρωτοβουλία, εφαρμόζοντας ταυτόχρονα δημοκρατικά συστήματα δυτικού τύπου βασισμένα στον πολυκομματισμό και την πολυφωνία. Χρηματοδοτεί κυρίως τον ιδιωτικό τομέα όπου οι χρηματοδοτικές ανάγκες δεν μπορούν να καλυφτούν από την αγορά και όπου υπάρχουν ψηλότεροι κίνδυνοι τους οποίους αναλαμβάνει η EBRD λόγω της αποστολής της.
 
2.  ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΑΙ ΜΕΛΗ
 
Η EBRD έχει 66 μέλη (64 χώρες συν την Ευρωπαϊκή ΄Ενωση και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων).  Πέραν του 57% του κεφαλαίου της Τράπεζας το κατέχουν οι χώρες-μέλη της Ε.Ε. (επιπρόσθετα από 3,04% κατέχουν η ΕΕ και η ΕΤΕπ). Η χώρα με τη μεγαλύτερη συνεισφορά είναι οι ΗΠΑ (10,15%).  Από τις χώρες-μέλη οι 34 είναι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, στις οποίες δραστηριοποιείται η Τράπεζα (countries of operation). Το 2006 προστέθηκε και η Μογγολία ως χώρα δραστηριότητας (country of operation).  Το Νοέμβριο του 2008 έγινε χώρα δραστηριότητας και η Τουρκία και το 2012 οι Αίγυπτος, Ιορδανία, Μαρόκο και Τυνησία.  Πρόσφατα και ο Λίβανος με επιστολή του Υπουργού Οικονομικών έχει ζητήσει να γίνει χώρα δραστηριότητας.
 
Η Κύπρος είναι ιδρυτικό μέλος και  συμμετέχει στο μετοχικό κεφάλαιο της EBRD με ποσοστό ύψους 0,1%, δηλ. 30 εκατομμύρια Eυρώ, από τα οποία τα 5,250 εκ. Ευρώ έχουν καταβληθεί.

3.   ΟΡΓΑΝΩΣΗ
 
Οι εξουσίες της EBRD συγκεντρώνονται στο Διοικητικό Συμβούλιο (Board of Governors) όπου η κάθε χώρα-μέλος διορίζει έναν Διοικητή (Governor) και έναν αναπληρωτή Διοικητή (Alternate Governor), προερχόμενους συνήθως από τα Υπουργεία Οικονομικών και σε μικρότερο βαθμό, από κρατικούς τραπεζικούς οργανισμούς. Η Κύπρος διορίζει στις θέσεις αυτές τον εκάστοτε Υπουργό Οικονομικών ως Διοικητή και τον εκάστοτε Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Οικονομικών ως Αναπληρωτή Διοικητή.  Κατά τη διάρκεια του έτους το Διοικητικό Συμβούλιο εκχωρεί εξουσίες στο Εκτελεστικό Συμβούλιο (Executive Council) που αποτελείται από 23 μέλη (Executive Directors), τα οποία εκλέγονται από τους διοικητές για θητεία τριών χρόνων και διαμένουν στο Λονδίνο κατά τη διάρκεια της θητείας τους (resident board).
 
4.  ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ EBRD ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ
 
Η EBRD μέχρι σήμερα δεν μπορούσε να χρηματοδοτήσει έργα στην Κύπρο.
 
Μετά από επίσημη επίσκεψη του Πρόεδρου της EBRD Sir Suma Chakrabarti στην Κύπρο στις 16 Δεκεμβρίου, 2013 και συναντήσεις που είχε με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον Υπουργό Οικονομικών, άρχισαν στην ουσία οι διαδικασίες για αλλαγή status της Κύπρου σε χώρα δραστηριότητας, ώστε η συγκεκριμένη Τράπεζα να αρχίσει δραστηριότητες στην Κύπρο. Στις 6 Φεβρουαρίου, 2014 με επιστολή του Υπουργού Οικονομικών υποβλήθηκε επίσημη αίτηση της Κύπρου για να γίνει λήπτρια χώρα της EBRD. Tο Εκτελεστικό Συμβούλιο στις 8 Απριλίου, 2014 παρέπεμψε στο Διοικητικό Συμβούλιο την τελική απόφαση στα πλαίσια της Ετήσιας Γενικής Συνέλευσης της EBRD που πραγματοποιήθηκε στη Βαρσοβία στις 14 και 15 Μαΐου, 2014. Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε ομόφωνα να εγκρίνει την έναρξη δραστηριοτήτων της EBRD στην Κύπρο.