Στα σχόλια των επικριτών του, μέσω συνέντευξης του στο Sigmalive, απαντά o Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, Πανίκος Δημητριάδης, τονίζοντας ότι σε καμία ομιλία του δεν έχει στοχοποιήσει τις τράπεζες. Στρέφει τα πυρά του εναντίον τραπεζιτών «που με τις λανθασμένες αποφάσεις τους οδήγησαν τις τράπεζες στη σημερινή δεινή κατάσταση», τονίζοντας την ανάγκη διαχωρισμού των τραπεζών από τους τραπεζίτες. Εκφράζει παράλληλα τη λύπη του διότι «κάποιοι, στην προσπάθεια τους να απαλλαγούν των δικών τους ευθυνών, προσπαθούν να αποδώσουν πολιτικά κίνητρα στις αποφάσεις της ΚΤ», απαντώντας ουσιαστικά στα σχόλια περί κομματικοποίησης του. Σε ένα άλλο επίπεδο, επισημαίνει ότι γίνονται προσπάθειες ώστε η αίτηση της Κύπρου για ένταξη στο μηχανισμό, να αντιμετωπιστεί με ιδιαιτερότητα από την Τρόικα. Αναφορικά με το αν ο Πρόεδρος Χριστόφιας, ορθώς συνυπέγραψε στο κούρεμα του ελληνικού χρέους, κάτι για το οποίο κατηγορείται, ο κ. Δημητριάδης απάντησε ότι υπό τις περιστάσεις δεν υπήρχε άλλη επιλογή. Παρόλα αυτά, πρόσθεσε ο Διοικητής, στην πορεία διαφάνηκε ότι η ευρωπαϊκή εκείνη απόφαση, η οποία οδήγησε στην απομείωση του ελληνικού χρέους, προκάλεσε μεγάλες ζημιές για τις κυπριακές τράπεζες.

Ο Διοικητής απαντά στους επικριτές του με το… «γάντι», επιδιώκοντας, προφανώς, να αποφύγει τις έριδες, αφήνοντας, ωστόσο, σαφείς αιχμές.

Σημειώνεται ότι ο Διοικητής κλήθηκε να απαντήσει και στις επικρίσεις του τέως διοικητή, στα περί «συντρόφων», προτίμησε όμως να μην εμπλακεί σε προσωπικά σχόλια και χαρακτηρισμούς, όπως ανέφερε. Προτεραιότητα του, ξεκαθαρίζει, αποτελεί η προστασία της ανεξαρτησίας του θεσμού της Κεντρικής Τράπεζας.

• Σημαντική η διάκριση μεταξύ τραπεζών και τραπεζιτών
• Το πρόβλημα του κράτους προέκυψε από την ανάγκη στήριξης των τραπεζών
• Η αίτηση για ένταξη στο μηχανισμό πρέπει να αντιμετωπιστεί με ιδιαιτερότητα από την Τρόικα
• Κανένα πόρισμα έρευνας δεν έχει προκαθοριστεί
• Προϊόν πλάνης ή άγνοιας τα περί «προκατάληψης», στην έρευνα για τα αξιόγραφα
• Αναμένουμε εξηγήσεις από τις τράπεζες, σχετικά με τα αξιόγραφα
• Η πολιτική της «ήπιας εποπτείας» ή του «αυτόματου πιλότου» συνετέλεσε στη δημιουργία του προβλήματος
• Κάποιοι προσπαθούν να μας φορτώσουν τις ευθύνες τους
• Το δημόσιο χρέος της Κύπρου συνεχίζει να μην ξεπερνά τον μέσο όρο της Ευρωζώνης

                           
ΕΡ:Σε ομιλίες σας στοχοποιείτε τις τράπεζες ενώ φαίνεται να αφήνετε στο απυρόβλητο την κακή κατάσταση των δημοσίων οικονομικών. Πώς σχολιάζετε;

Σε καμία ομιλία μου δεν έχω στοχοποιήσει τις τράπεζες, έχω όμως σίγουρα αναφερθεί σε υποτίμηση διάφορων τραπεζικών κινδύνων και ως εκ τούτου λανθασμένων αποφάσεων τραπεζιτών (δηλαδή ανώτερων αξιωματούχων και μελών ΔΣ τραπεζών), οι οποίες επιβαρύνουν σήμερα ποικιλοτρόπως το τραπεζικό μας σύστημα. 

Η διάκριση μεταξύ τραπεζών και τραπεζιτών είναι σημαντική και δεν μπορεί παρά να υπερτονισθεί.  Σήμερα στην Κύπρο διασώζουμε τις τράπεζες επειδή είναι σημαντικές για την οικονομία μας και αξίζει να τις διασώσουμε,  όχι, όμως, τους τραπεζίτες οι οποίοι με τις λανθασμένες αποφάσεις τους τις οδήγησαν στη σημερινή δύσκολη θέση που βρίσκονται.  Αυτή είναι συνήθως και η τακτική που ακολουθείται σε μια τραπεζική κρίση και τέτοια παραδείγματα υπάρχουν στις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιρλανδία και Ισλανδία. Μάλιστα, στο Ηνωμένο Βασίλειο υπήρχε περίπτωση που αφαιρέθηκε ακόμη και ο τίτλος του «Sir» από τον Ανώτερο Εκτελεστικό Διευθυντή της RBS (Sir) Fred Goodwin λόγω κακοδιαχείρισης. 

Οι ζημιές που έχουν υποστεί οι κυπριακές τράπεζες, λόγω των συνεπακόλουθων αναγκών για νέα κεφάλαια, οδήγησαν τις δύο μεγάλες τράπεζες να ζητήσουν κρατική στήριξη.  Παρόλο που το ακριβές ποσό που θα χρειασθεί το τραπεζικό μας σύστημα δεν είναι ακόμη γνωστό, είναι βέβαιο ότι το κράτος δεν είναι σε θέση να το παρέχει χωρίς επιπρόσθετη δανειοδότηση από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης (EFSF/ESM).

Είναι γεγονός, επίσης, ότι ενώ κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2012 το δημόσιο χρέος της Κύπρου ανήλθε στο 83.3% του ΑΕΠ, συνεχίζει να μην ξεπερνά τον μέσο όρο της Ευρωζώνης που ανέρχεται σε 90% του ΑΕΠ κατά την ίδια περίοδο.  

Το κυριότερο πρόβλημα του κράτους, σήμερα, αφορά τη δυνατότητα αναχρηματοδότησης του δημόσιου χρέους λόγω των διαδοχικών υποβαθμίσεων από τους οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης. Οι υποβαθμίσεις, όπως είναι γνωστό, προήλθαν πρωτίστως από την ενδεχόμενη υποχρέωση του κράτους να στηρίξει ένα τόσο μεγάλο τραπεζικό σύστημα, ιδιαίτερα λόγω της μεγάλης έκθεσης του στην ελληνική οικονομία που ανέρχεται σε περίπου 140% του ΑΕΠ της Κύπρου.  Το ενδεχόμενο αυτό κρινόταν από τους οίκους αξιολόγησης ως όλο και πιο πιθανό, λόγω της συνεχούς επιδείνωσης της κατάστασης της ελληνικής οικονομίας.  

Φυσικά, για να μπορεί το κράτος να εξυπηρετεί τόσο το υφιστάμενο όσο και το νέο χρέος που θα αναλάβει για τη στήριξη του τραπεζικού συστήματος επιβάλλεται, περισσότερο από ποτέ, όχι μόνο η εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος αλλά και η δημοσιονομική εξυγίανση.  Η τελευταία θα πρέπει να σχεδιάζεται με τρόπο φιλικό προς την ανάπτυξη. Βέβαια, το θέμα αυτό αποτελεί αρμοδιότητα του Υπουργείου Οικονομικών.

ΕΡ:Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ορθώς συνυπέγραψε στο κούρεμα του ελληνικού χρέους, που σύμφωνα με οικονομολόγους αλλά και τον τέως διοικητή, οδήγησε στα σημερινά αδιέξοδα την κυπριακή οικονομία; Υπήρχαν εναλλακτικές λύσεις; Ποιες θα έπρεπε να ήταν τότε οι ενέργειες του τέως διοικητή και πώς θα συμβουλεύατε τότε εσείς τον Πρόεδρο;

Τότε υπήρχε ομόφωνη απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για στήριξη της Ελλάδας έτσι ώστε η χώρα να μπορέσει να επιστρέψει σε πορεία διαχειρίσιμου χρέους. Τη συγκεκριμένη στιγμή, θεωρώ ότι δεν υπήρχε άλλη επιλογή.  Στην πορεία διαφάνηκε ότι η ευρωπαϊκή εκείνη απόφαση, η οποία οδήγησε στην απομείωση του ελληνικού χρέους, προκάλεσε μεγάλες ζημιές για τις κυπριακές τράπεζες.

Γι’ αυτό και εμείς τώρα υποστηρίζουμε ότι η αίτηση της Κύπρου για ένταξη στο μηχανισμό στήριξης θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με ιδιαιτερότητα από την Τρόικα και να προωθηθεί η απευθείας ανακεφαλαιοποίηση των κυπριακών τραπεζών ακριβώς επειδή υπέστησαν μεγάλες ζημιές από το «κούρεμα» στην Ελλάδα.

Αναφορικά με το ποιες έπρεπε να ήταν οι τότε ενέργειες του προκατόχου μου και πως θα συμβούλευα τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας αν ήμουν τότε Διοικητής της ΚΤΚ, να μου επιτρέψετε να μην απαντήσω στην υποθετική αυτή ερώτηση.
 
ΕΡ:Έχετε καταλήξει/διαπιστώσει ποια είναι τελικά η συνολική ζημιά στον τραπεζικό τομέα; Πόσα, δηλαδή, χρήματα χρειάζονται;

Επιτρέψετε μου να μην προβώ σε αξιολόγηση του κόστους ανακεφαλαιοποίησης των κυπριακών τραπεζών πριν ολοκληρωθεί ο διαγνωστικός έλεγχος στον οποίο προβαίνει η εταιρεία Pimco. Υπενθυμίζω ότι η διεξαγωγή ανεξάρτητου διαγνωστικού ελέγχου του τραπεζικού συστήματος γίνεται μετά από απαίτηση της Τρόικα.

Ο έλεγχος περιλαμβάνει αξιολόγηση της ποιότητας των στοιχείων ενεργητικού και τη διεξαγωγή άσκησης προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων μέσω της οποίας θα καθοριστούν οι κεφαλαιακές ανάγκες του κάθε τραπεζικού ιδρύματος που θα υποβληθεί σε έλεγχο.

ΕΡ:Πολύ πρόσφατα έγινε σχόλιο για τις προβλέψεις της ΚΤΚ σχετικά με το δημοσιονομικό έλλειμμα, στην ουσία αμφισβητήθηκε η πρόβλεψη του 4,8% για το 2012.

Αρχικά να διευκρινίσω ότι η ΚΤΚ δεν έχει δημοσιοποιήσει ακόμα προβλέψεις για το 2012. Η πρόβλεψη για το 4,8%, στην οποία αναφέρεστε, αφορά τις φθινοπωρινές προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

ΕΡ: Πρόσφατα η Κεντρική Τράπεζα ολοκλήρωσε έρευνα για τα αξιόγραφα ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη και άλλες έρευνες. Υπήρξε κριτική. Πώς σχολιάζετε;

Η ΚΤΚ έχει αναθέσει ανεξάρτητη έρευνα στον οίκο Alvarez & Marsal για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες η Λαϊκή Τράπεζα και η Τράπεζα Κύπρου ζήτησαν κρατική στήριξη. Θα διερευνηθούν οι διαδικασίες που έχουν ακολουθηθεί για την επέκταση των τραπεζών αυτών στο εξωτερικό με τη μορφή δικτύου καταστημάτων ή θυγατρικών εταιρειών και μέσω της εξαγοράς τραπεζών καθώς και οι συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε η αγορά ελληνικών ομολόγων.

Επιπρόσθετα, είναι σε διαδικασία η διεξαγωγή ανεξάρτητου διαγνωστικού ελέγχου από την εταιρεία Pimco, όπως έχω αναφέρει και πιο πάνω, σε συνεργασία με τον ελεγκτικό οίκο Deloitte για το μέρος του ελέγχου που απαιτεί ελεγκτική εξειδίκευση. Ο έλεγχος θα συντονίζεται και θα επιβλέπεται από Συντονιστική Επιτροπή η οποία απαρτίζεται από αντιπροσώπους των κυπριακών Αρχών και των διεθνών οργανισμών που εμπλέκονται στο πρόγραμμα οικονομικής βοήθειας προς την Κύπρο, δηλαδή την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, της Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών.

Επίσης, έχει ολοκληρωθεί εσωτερική έρευνα με θέμα τα αξιόγραφα.

Σας διαβεβαιώνω ότι κανένα πόρισμα δεν έχει προκαθοριστεί και όλες οι έρευνες γίνονται με γνώμονα τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας και αξιοπιστίας τους. Λίγη υπομονή ακόμα και το αποτέλεσμα τους θα κριθεί και αξιολογηθεί.

ΕΡ: Θα επιμείνω για το πόρισμα της έρευνας που διεξήγαγε η Κεντρική Τράπεζα για προώθηση της διάθεσης των αξιογράφων κεφαλαίου που είχαν εκδώσει η Τράπεζα Κύπρου και η Λαϊκή Τράπεζα και έχει γίνει γνωστό. Ακούστηκαν, κάποιες φωνές ότι περιέχει το στοιχείο της «προκατάληψης».

Το πόρισμα της έρευνας της Κεντρικής Τράπεζας για τα αξιόγραφα έχει κατατεθεί στη Βουλή των Αντιπροσώπων αφού προηγουμένως στάληκε στις δύο τράπεζες από τις οποίες αναμένουμε τις εξηγήσεις και απαντήσεις τους, σύμφωνα με τις αρχές του διοικητικού δικαίου. Συνεπώς δεν μπορώ να αναφερθώ ή να σχολιάσω το περιεχόμενο του πριν ολοκληρωθεί η όλη διαδικασία.

Αναφορικά με τη μεμονωμένη αναφορά ότι η προσέγγιση της Κεντρικής Τράπεζας περιείχε το στοιχείο της «προκατάληψης», πιστεύω ότι αυτό αποτελεί προϊόν πλάνης ή άγνοιας ή έστω παρεξήγησης. Από τον ερευνόντα λειτουργό είχε ζητηθεί ν’ αναφέρει κατά πόσον από τα στοιχεία και έγγραφα που εξέτασε στις δύο τράπεζες προκύπτουν ηθικοί αυτουργοί και καθοδηγητές μεταξύ των Ανωτάτων ή Ανώτερων Εκτελεστικών Διευθυντών των δύο τραπεζών προς τα κατώτερα στελέχη τους.

Το εσωτερικό σημείωμα που απαντούσε το πιο πάνω ερώτημα ζητήθηκε από την αρμόδια Κοινοβουλευτική Επιτροπή, στο πλαίσιο της πλήρους ενημέρωσης της για το θέμα των αξιογράφων και οι εκπρόσωποι της Κεντρικής Τράπεζας το παρέδωσαν σύμφωνα με το Νόμο. Συνεπώς, όχι μόνο καμία προκατάληψη δεν επιδείχθηκε από πλευράς της Κεντρικής Τράπεζας, τουναντίον η Κεντρική Τράπεζα απέδειξε ότι επιτελεί το έργο της με επαγγελματισμό και αντικειμενικότητα όπως αρμόζει σε μια ανεξάρτητη αρχή για εντοπισμό και καταγραφή όλων των γεγονότων που αφορούν την προώθηση των αξιογράφων.

ΕΡ: Ποιές οι σχέσεις σας με τον Υπουργό Οικονομικών; Υπάρχει ταύτιση απόψεων ως προς τη διαδικασία για εξυγίανση των οικονομικών;

Οι σχέσεις μας είναι εξαίρετες και υπάρχει στενή συνεργασία ακριβώς επειδή οι στόχοι μας είναι κοινοί με γνώμονα την εξυγίανση του δημόσιου και χρηματοπιστωτικού τομέα. Εργαζόμαστε για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα στη δύσκολη αυτή περίοδο που διανύουμε. 
 
ΕΡ: Η Κυβέρνηση κατηγορεί τον τέως διοικητή για ελλιπή εποπτεία των τραπεζών. Τι ακριβώς εμπερικλείει ο όρος «εποπτεία»;

Ο όρος «εποπτεία» εμπερικλείει τη συνεχή και στενή παρακολούθηση των δραστηριοτήτων των εποπτευόμενων τραπεζών, μέσω της υποβολής διαφόρων στατιστικών, οικονομικών και άλλων στοιχείων στην ΚΤΚ, την ανάλυση των πιο πάνω στοιχείων από το αρμόδιο τμήμα, με στόχο τον έγκαιρο εντοπισμό των διαφόρων κινδύνων που αντιμετωπίζουν οι εποπτευόμενες τράπεζες λόγω της φύσης των εργασιών τους, τη διεξαγωγή συνηθισμένων ή εκτάκτων επιτόπιων επιθεωρήσεων στις εποπτευόμενες τράπεζες με στόχο την αξιολόγηση της ποιότητας των στοιχείων ενεργητικού των τραπεζών και τη διαπίστωση κατά πόσον οι εποπτευόμενες εφαρμόζουν πιστά τις οδηγίες, εγκυκλίους, κατευθυντήριες γραμμές και συστάσεις της ΚΤΚ και γενικά ότι δεν παραβιάζουν τις πρόνοιες του περί Τραπεζικών Εργασιών Νόμου.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η εφαρμογή βέλτιστων πρακτικών στον τομέα της εταιρικής διακυβέρνησης τόσο στο επίπεδο των Εκτελεστικών Διευθυντών με τα μέλη των Διοικητικών Συμβουλίων να εξασκούν μια αποτελεσματική εποπτεία στις ενέργειες και αποφάσεις των Εκτελεστικών Διευθυντών.

Για να επιτευχθεί το πιο πάνω εξαρτάται πλήρως από τη ανεξαρτησία, ικανότητα και καταλληλότητα των μελών ενός Διοικητικού Συμβουλίου αλλά και από την ικανότητα και καταλληλότητα των Εκτελεστικών Διευθυντών, κριτήρια και προϋποθέσεις που πρέπει να αξιολογεί και να παρακολουθεί συνεχώς η ΚΤΚ και να επεμβαίνει όποτε κρίνεται απαραίτητο σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Τραπεζικών Εργασιών Νόμου.

Με απλά λόγια, η πρώτη γραμμή άμυνας για χρηστή και αποτελεσματική διοίκηση μιας εποπτευόμενης τράπεζας είναι το Διοικητικό Συμβούλιο της, το οποίο εάν για οποιουσδήποτε λόγους δεν επιτελεί σωστά και αποτελεσματικά το έργο του, τότε ελέγχεται από την εποπτική αρχή ως δεύτερη γραμμή άμυνας σύμφωνα με τις πολλαπλές και ρητές εξουσίες που της παρέχει ο Νόμος.

Πιστεύω στην επεμβατική, σύμφωνα με το Νόμο, εποπτεία για μετριασμό ή/και εξάλειψη των κινδύνων που αντιμετωπίζει ο τραπεζικός τομέας, πολιτική που, κατά τη γνώμη μου, διασφαλίζει όχι μόνο τα συμφέροντα των ιδίων των μετόχων, καταθετών και πελατών των τραπεζών αλλά και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα γενικά του τραπεζικού συστήματος. Η παγκόσμια χρηματοοικονομική κρίση έχει, μεταξύ άλλων, καταδείξει ότι η πολιτική της «ήπιας εποπτείας» ή του «αυτόματου πιλότου» έχει συντελέσει τα μέγιστα στη δημιουργία του όλου προβλήματος.

Σε σχέση με το πρώτο μέρος της ερώτησης σας, δεν θεωρώ ορθό να σχολιάζω τις ενέργειες του προκατόχου μου.

ΕΡ:Πέραν των όσων σχολιάζονται για πολιτικοποίηση του θεσμού της ΚΤΚ, εσάς ποια είναι η θέση σας;

Ο κάθε Διοικητής της ΚΤΚ έχει ως πρωταρχικό στόχο τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας του θεσμού. Στο πλαίσιο της ομαλής εφαρμογής των υποχρεώσεων του, οφείλει να διατηρεί σχέσεις καλής συνεργασίας με όλους για το καλώς νοούμενο συμφέρον του τομέα που είναι η επίτευξη της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

Είναι λυπηρό ότι κάποιοι, στην προσπάθεια τους να απαλλαγούν των δικών τους ευθυνών για την κατάσταση στην οποία αφέθηκε να περιέλθει το τραπεζικό μας σύστημα, προσπαθούν να αποδώσουν πολιτικά κίνητρα στις αποφάσεις μας, οι οποίες στοχεύουν αποκλειστικά στην εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος και στην ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

Μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι θα συνεχίσουμε ακούραστα αυτή την προσπάθεια και θα αφήσουμε την Κεντρική Τράπεζα μακριά από πολιτικές αντιπαραθέσεις.