Το νέο σύστημα αξιολόγησης της αναπηρίας και λειτουργικότητας που εφαρμόζεται στο πρώτο Κέντρο Αξιολόγησης Αναπηρίας, που λειτούργησε στη Λευκωσία το Δεκέμβριο του 2013 και εγκαινιάστηκε πρόσφατα από την Υπουργό Εργασίας, παρουσιάστηκε σήμερα από την Υπουργό Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Ζέτα Αιμιλιανίδου.
 

Το νέο σύστημα δεν είναι μόνο μια νέα διοικητική πολιτική, αλλά ένα επιστημονικό εργαλείο που θα αξιολογεί την αναπηρία με στόχο να μπορεί το κράτος να προσφέρει αυτά που πραγματικά χρειάζονται αυτές οι ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, είπε η Υπουργός, στη διάρκεια γεύματος που παρέθεσε, σε ξενοδοχείο της πρωτεύουσας.

Η Υπουργός διαβεβαίωσε ότι το νέο σύστημα είναι “αντικειμενικό”.

 

“Θεωρούμε ότι ως κράτος έχουμε υποχρέωση και ευθύνη να δώσουμε όσα περισσότερα μπορούμε” είπε, προσθέτοντας ότι “σημασία για την κυβέρνηση έχει η υλοποίηση αυτών των νέων δομών και συστημάτων που θα επιφέρουν τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση, οι οποίες θα προσφέρουν στον πολίτη εκείνα που πραγματικά έχει ανάγκη.
 

Το νέο σύστημα, είπε η κ. Αιμιλιανίδου, είναι ένα από τα πρώτα βήματα με τα οποία υλοποιείται η πολιτική της Κυβέρνησης, για αλλαγή στην εφαρμογή του κράτους πρόνοιας.

 

Σήμερα, ανέφερε, είμαστε πολύ περήφανοι που υλοποιείται μια ιδέα για την οποία οι προσπάθειες εφαρμογής άρχισαν από το 2007.

Στο γεύμα εργασίας παρακάθισαν, μεταξύ άλλων, οι Υπουργοί Οικονομικών, Υγείας και Παιδείας και οι πρόεδροι των Κοινοβουλευτικών Επιτροπών Εργασίας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
 

Σε παρέμβασή του ο Υπουργός Οικονομικών Χάρης Γεωργιάδης μίλησε για μια “χειροπιαστή μεταρρύθμιση”, ενώ ο Υπουργός Παιδείας Κώστας Καδής έκανε λόγο για “καινοτομία” που περιορίζει, όπως είπε, τις έξωθεν παρεμβάσεις στο έργο των εμπειρογνωμόνων.

 

Βάσει της νέας διαδικασίας αξιολόγησης αναπηρίας και λειτουργικότητας που ακολουθείται στο πρώτο Κέντρο Αξιολόγησης Αναπηρίας, η αξιολόγηση αναπηρίας γίνεται από διμελή ή τριμελή ομάδα αξιολογητών ιατρών, ενώ η αξιολόγηση λειτουργικότητας από αξιολογητές επαγγελματίες αποκατάστασης είναι προαιρετική, λόγω επιφυλάξεων που διατυπώθηκαν από το αναπηρικό κίνημα, αφού πρόκειται για κάτι εντελώς καινούριο. Ακολούθως εκδίδεται ολοκληρωμένο πόρισμα αξιολόγησης, έκθεση δηλαδή που πιστοποιεί την αναπηρία και την έκτασή της και περιγράφει αναλυτικά ποιες είναι οι αναγκαίες παρεμβάσεις από το κράτος για να μειωθούν στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό οι περιορισμοί που αντιμετωπίζει το άτομο με αναπηρίες. Στη συνέχεια εκδίδεται γνωμάτευση των ειδικών για το κατά πόσον το άτομο είναι δικαιούχος, με βάση την αναπηρία που έχει, κοινωνικών παροχών και υπηρεσιών που προσφέρει το κράτος. Η τελική απόφαση της έγκρισης ενός ατόμου για να λάβει αυτές τις παροχές και υπηρεσίες, λαμβάνεται από τις αρμόδιες υπηρεσίες που εφαρμόζουν τη σχετική νομοθεσία και τα σχέδια.
 

Τα οφέλη για τους πολίτες με αναπηρίες από το νέο σύστημα, όπως τα ανέλυσε η Διευθύντρια του Τμήματος Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες Χριστίνα Φλουρέντζου, είναι η αύξηση της συχνότητας των αξιολογήσεων και η μείωση του χρόνου αναμονής, η δυνατότητα μίας αξιολόγησης για διαφορετικές παροχές και υπηρεσίες, η διενέργεια αξιολογήσεων από πολυθεματικές ομάδες ειδικών στη βάση εξατομικευμένων αναγκών και δεδομένων, η έκδοση ολοκληρωμένου πορίσματος αξιολόγησης αναπηρίας και κάρτας αναπηρίας, που θα είναι γενικώς αποδεχτά και η βελτίωση της πληροφόρησης των πολιτών με αναπηρίες για τα τεχνολογικά βοηθήματα, την προσβασιμότητα, τις υπηρεσίες φροντίδας, τις θεραπευτικές υπηρεσίες, τις δυνατότητες κατάρτισης και απασχόλησης.

 

Τα οφέλη από την εφαρμογή του νέου συστήματος θα είναι πολλαπλά και για το κράτος, αφού, όπως είπε η κ. Φλουρέντζου, θα υπάρξει εκσυγχρονισμός και αναβάθμιση της επιστημονικής βάσης αξιολόγησης, τίθενται ασφαλιστικές δικλείδες για αντικειμενικότητα, ακεραιότητα και αξιοπιστία, θα δημιουργηθεί σταδιακά το Εθνικό Μητρώο Αναπηρίας και θα αυξηθεί η συνεργασία μεταξύ δημοσίου και ιδιωτικού τομέα και η συλλογική επιστημονική γνώση, για την αναπηρία στην Κύπρο.

Σήμερα, ανέφερε η κ. Φλουρέντζου, οι πολίτες με αναπηρίες ταλαιπωρούνται από πολλαπλές και χρονοβόρες διαδικασίες για την αξιολόγησή τους, υπόκεινται σε διαφορετικές αξιολογήσεις για διαφορετικές παροχές και υπηρεσίες, παρατηρείται έλλειψη πολυθεματικής αξιολόγησης και εξατομικευμένης προσέγγισης, δεν υπάρχει κρατική κάρτα αναπηρίας, ενώ παρατηρείται σε αρκετές περιπτώσεις άγνοια από πλευράς των πολιτών με αναπηρίες σε ό,τι αφορά τις δυνατότητες που προσφέρονται για τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής τους.

 

Το νέο σύστημα αφορά τις παροχές που καταβάλλονται από το Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες, όπως επίδομα βαριάς κινητικής αναπηρίας, επίδομα φροντίδας παραπληγίας ή τετραπληγίας, χορηγία τυφλών, επίδομα διακίνησης, οικονομική βοήθεια για αγορά τροχοκαθισμάτων, τεχνικών μέσων, αναπηρικού αυτοκινήτου, κάρτες στάθμευσης και τα σχέδια επαγγελματικής αποκατάστασης που εφαρμόζονται. Αφορά επίσης το αναπηρικό δημόσιο βοήθημα, που παρέχουν οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, ενώ εξετάζεται και η συμπερίληψη των συντάξεων ανικανότητας που καταβάλλονται από τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

Σημειώνεται ότι η επιστημονική βάση του νέου συστήματος αξιολόγησης είναι το εγχειρίδιο για τη Διεθνή Ταξινόμηση λειτουργικότητας, αναπηρίας και υγείας (ICF), του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, το οποίο ανέπτυξε σε ομιλία του ο καθηγητής ψυχιατρικής Βένος Μαυρέας, αντιπρόσωπος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για το ICF στην Ελλάδα.