Με τη μεγάλη συμβολή και σκληρή εργασία των γυναικών βουλευτών όλων των κομμάτων που συμμετέχουν στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ), των γυναικών των Γραφείων των δύο Επιτρόπων Διοικήσεως και Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, των γυναικών στελεχών μη κυβερνητικών οργανώσεων, αλλά και των γυναικών λειτουργών αρμόδιων κυβερνητικών τμημάτων στο Υπουργείο Εσωτερικών (γραμματεία της Πολυθεματικής Συντονιστικής Ομάδας κατά της Εμπορίας Προσώπων) και στην Αστυνομία (Γραφείο της Αστυνομίας για Καταπολέμηση της Εμπορίας Προσώπων), ψηφίστηκε στην ολομέλεια της Βουλής την περασμένη Πέμπτη 10.4.2014, ο νόμος που ρυθμίζει το θέμα της εμπορίας και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης ανθρώπων, με σημαντικότερη πρόνοια, την ποινικοποίηση του πελάτη και την επιβολή αυστηρότερων ποινών.

Η καλή εισήγηση ενός άντρα

Ο νέος νόμος, ενσωματώνει στην κυπριακή νομοθεσία την ευρωπαϊκή Οδηγία για την εμπορία ανθρώπων και αφορά τη σεξουαλική εκμετάλλευση, τη δουλεία, την παράνομη απασχόληση, την εμπορία στην εργασία και την εμπορία ανθρώπινων οργάνων. Ο νόμος πέρασε με την ομοφωνία όλων των κομμάτων και με την υιοθέτηση των συστάσεων των δύο Επιτρόπων, Ελίζας Σαββίδου και Λήδας Κουρσουμπά για την προστασία των θυμάτων, κυρίως γυναικών και παιδιών.
Στο Άρθρο του νόμου που αφορά την ποινικοποίηση του πελάτη στις περιπτώσεις σεξουαλικής εκμετάλλευσης, αναφέρεται κατά λέξη: «Όποιος εύλογα μπορούσε να υποθέσει ότι χρησιμοποιεί την εργασία ή οποιεσδήποτε υπηρεσίες θύματος που αποτελούν αντικείμενο των αδικημάτων που προβλέπονται στο παρόν μέρος, είναι ένοχος αδικήματος και σε περίπτωση καταδίκης του υπόκειται σε ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα τρία έτη ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις δεκαπέντε χιλιάδες ευρώ ή και στις δύο ποινές».
Η πρόνοια αυτή πέρασε μετά από εισήγηση του βουλευτή του ΔΗΣΥ και έγκριτου νομικού Ρίκκου Μαππουρίδη και έτσι, όπως μας είπε ο ίδιιος, εξασφαλίστηκε στον νόμο, η καλύτερη προστασία των γυναικών θυμάτων σεξουαλικής εκμετάλλευσης, αφού μπορεί ευκολότερα να αποδειχθεί το αδίκημα σε βάρος τους. Ο Ρίκκος Μαππουρίδης σχολίασε στο Sigmalive, ότι θεωρεί ότι με το νόμο αυτό, υπάρχει πλήρης εναρμόνιση με τη σχετική ευρωπαϊκή Οδηγία. Πρόσθεσε ότι παραμένει για ψήφιση, σε 2-3 εβδομάδες, η ενσωμάτωση σε ξεχωριστό νόμο, της Οδηγίας για εκμετάλλευση ανηλίκων, που αφορά κυρίως σωματεμπορία παιδιών και παιδική πορνογραφία.

Μια ανθρωποκεντρική νομοθεσία

Να σημειώσουμε ότι ο νόμος ψηφίστηκε, παρά τις επί μέρους διαφωνίες της Νομικής Υπηρεσίας και του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης. Διαμορφώθηκε με τρόπο που να  είναι διακριτός ο ρόλος της προστασίας των θυμάτων σεξουαλικής εκμετάλλευσης και της άσκησης μεταναστευτικού ελέγχου. Με τη νέα νομοθεσία, ενισχύονται οι ανθρωποκεντρικές διαδικασίες σε σχέση με τον επαναπατρισμό, με τρόπο που αυτός να είναι επωφελής για την ασφάλεια των θυμάτων, ώστε οι γυναίκες θύματα, να μη ξαναμπούν στα κυκλώματα του sex trafficking.
Όπως ανέφερε στο Sigmalive η βουλευτής του ΔΗΣΥ Στέλλα Κυριακίδου, «με τη νέα νομοθεσία, που έτσι κι αλλιώς καθυστερήσαμε να τη ψηφίσουμε, θα αντιμετωπισθεί αποτελεσματικά η εμπορία προσώπων στον τόπο μας. Είναι μια εξαιρετικά καλή και ανθρωποκεντρική νομοθεσία, συνάδει σχεδόν πλήρως με την ευρωπαϊκή Οδηγία που αφορά την εμπορία και σεξουαλική εκμετάλλευση προσώπων, προστατεύει τα θύμα και μάλιστα πέρασε ομόφωνα από την κοινοβουλευτική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων».

Σημαντικό εργαλείο και όπλο…

Η βουλευτής του ΑΚΕΛ Σκεύη Κουκουμά, εκ μέρους και του Γυναικείου Κινήματος της ΠΟΓΟ, ανακοίνωσε ότι χαιρετίζει την υπερψήφιση του νομοσχεδίου που αφορά την εμπορία και εκμετάλλευση προσώπων. Προσθέτει τα εξής: «Εκτιμούμε ότι η νέα νομοθεσία αποτελεί σημαντικό εργαλείο και όπλο στον αγώνα της κυπριακής πολιτείας ενάντια στη σωματεμπορία. Το νέο στοιχείο στη νομοθεσία, είναι η τιμωρία όσων αγοράζουν σεξουαλικές ή άλλες υπηρεσίες, εφόσον γνωρίζουν ή μπορούν εύλογα να υποθέσουν ότι πρόκειται για θύματα εμπορίας προσώπων. Σημαντικό στοιχείο είναι ο τακτικός έλεγχος της εφαρμογής του νόμου, τόσο από τις μη κυβερνητικές οργανώσεις, όσο και από την Βουλή. Αυτό θα είναι ένας μοχλός για να εξαλειφθούν σταδιακά όλα τα προβλήματα που οδηγούσαν σε χαμηλό αριθμό καταγγελιών, αλλά και καταδικαστικών αποφάσεων.
Χαιρετίζοντας τη ψήφιση του νομοσχεδίου, εκφράζουμε και την εκτίμηση μας προς την Επίτροπο Διοικήσεως και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και την Επίτροπο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, που με τη στάση και τις θέσεις τους συνέβαλαν καθοριστικά στο θετικό αποτέλεσμα.
Από την άλλη δεν μπορούμε να μην σημειώσουμε ότι υπήρξαν προσκόμματα και δυσκολίες από μέρους του Υπουργείου Εσωτερικών κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου. Εκφράζουμε την απογοήτευση μας για την  απαξίωση των θεσμών του Επιτρόπου Διοικήσεως και του Επιτρόπου για το Παιδί,   από μέρους του Υπουργού Εσωτερικών και τις τοποθετήσεις του για τις Εκθέσεις που υποβάλλουν σχετικά με τις καταγγελίες που φτάνουν κοντά τους. Αυτό βέβαια έρχεται σε αντίθεση με τη θέση του Πρόεδρου, που προκειμένου να παύσει τον Αρχηγό της Αστυνομίας, επικαλέστηκε την απουσία σεβασμού προς τις υποδείξεις της Επιτρόπου Διοικήσεως. Ο Υπουργός, το υπουργείο Εσωτερικών και οι υπηρεσίες του, πρέπει να αναθεωρήσουν ριζικά τη στάση και τη λογική τους σε σχέση με τα ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η Κυπριακή Δημοκρατία εκτίθεται όταν δεν αντιμετωπίζει τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Όχι όταν αναδεικνύονται οι παραβιάσεις».

Ένα επίτευγμα των βουλευτίνων

«Ο νόμος για την εμπορία προσώπων, είναι πολύ καλός σε σχέση με το τι υπήρχε στην Κύπρο, αφού, πέραν των αυστηρότερων ποινών, στις περιπτώσεις σεξουαλικής εκμετάλλευσης, ποινικοποιείται ο πελάτης, προστατεύονται από απέλαση τα θύματα, ενώ τα ανήλικα θύματα δικαιούνται δωρεάν νομική συμβουλή και αρωγή από το κράτος», σχολίασε στο Sigmalive η βουλευτής του ΔΗΚΟ Αθηνά Κυριακίδου και συνέχισε: «Εμείς τα μέλη της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, κάναμε πολλή προσπάθεια ώστε να ξεχωρίσει σε δύο νόμους το αρχικό “νομοσχέδιο-κουλλουμάκκα” που έφερε στη Βουλή η Νομική Υπηρεσία και που αφορούσε την εμπορία προσώπων και τη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών, που είναι διαφορετικά πράγματα. Εμείς οι βουλευτές όλων των κομμάτων της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, καταφέραμε να τα διαχωρίσουμε σε δύο ξεχωριστούς νόμους. Ευτυχώς  ή δυστυχώς, αυτό είναι επίτευγμα των βουλευτίνων της Επιτροπής κι αυτό δεν το γνωρίζει ο κόσμος. Βλέπετε, οι κυρίες της Επιτροπής, δεν κάνουμε πολύ μάρκετιγκ της δουλειάς μας»...

Βγαίνουμε από τη μαύρη λίστα

Δήλωσε τα εξής η βουλευτής της ΕΔΕΚ και Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Γυναικείας Κίνησης, Ρούλα Μαυρονικόλα: «Χαιρετίζουμε την ψήφιση από τη Βουλή, του νόμου που ρυθμίζει το θέμα της σωματεμπορίας, ένα ζήτημα τεραστίων διαστάσεων που αποτελεί μίασμα για την Κύπρο.
Η Κύπρος έχει βρεθεί πολλές φορές στο στόχαστρο διεθνών οργανισμών, έχει τοποθετηθεί στη μαύρη λίστα ως κέντρο ανάπτυξης και διακίνησης της σωματεμπορίας.  Μέτρα κατά καιρούς έχουν ληφθεί, αλλά το φαινόμενο δεν εξαλείφεται. Η νέα νομοθεσία κινείται προς την ορθή κατεύθυνση, γι’ αυτό καλούμε την κυβέρνηση και το αρμόδιο Υπουργείο, όπως οι πολιτικές και τα μέτρα που υιοθετούνται μέσω αυτής της Νομοθεσίας να εφαρμοστούν πλήρως στη χώρα μας. Χαιρετίζουμε με ικανοποίηση την πρόνοια για ποινικοποίηση του πελάτη και όχι της παροχής υπηρεσιών, παρόλο που η Νομοθεσία σε αυτό το σημείο, δεν είναι απολύτως ξεκάθαρη».

Για την Αστυνομία αρχίζουν τα δύσκολα

«Με τη ψήφιση του νέου νόμου, ο οποίος σίγουρα είναι πολύ καλός, για την Αστυνομία αρχίζουν τα δύσκολα», σχολίασε στο Sigmalive η Υπαστυνόμος Ρίτα Σούπερμαν, επικεφαλής του Γραφείου της Αστυνομίας για Καταπολέμηση της Εμπορίας Προσώπων. Πρόσθεσε ότι «οι επιπρόσθετες πρόνοιες στον νέο νόμο, είναι πάρα πολλές και για να τις υλοποιήσουμε ως Αστυνομία, χρειάζεται να κάνουμε πολλή δουλειά. Μελετούμε τον νόμο και θα κάνουμε κάποιες εισηγήσεις προς τον Αρχηγό, όχι μόνο για να τον εφαρμόσουμε, αλλά και για το ζήτημα της στοιχειοθέτησης των αδικημάτων στο δικαστήριο. Μέρος αυτού, είναι η αξιολόγηση κινδύνου σε όλα τα στάδια της διαδικασίας, που σχετίζεται με το θύμα και που προϋποθέτει συνεχή έρευνα».