Την ώρα που Κυβέρνηση και Βουλή, είτε από κοινού είτε ξεχωριστά, αναζητούν τρόπους για προστασία της κύριας κατοικίας από ενδεχόμενες εκποιήσεις που αναμένεται να αρχίσουν στα μέσα του 2017, στο Κτηματολόγιο βρίσκονται πέραν των 3,6 χιλιάδων αιτήσεων για εκποίηση περιουσιών. Η πλειοψηφία αυτών, σύμφωνα με τον Αναπληρωτή Διευθυντή του Τμήματος Βάσο Πετρίδη, είναι παλαιές, ενώ υπάρχει και αριθμός αιτήσεων οι οποίες κατατέθηκαν τα τελευταία δύο έτη. Σε δηλώσεις του στο κρατικό ραδιόφωνο, ο κ. Πετρίδης τόνισε πως δεν υπάρχει μαζική κατάθεση αιτήσεων για εκποιήσεις ακινήτων, υπογραμμίζοντας ότι όλες οι υποθέσεις αφορούν τη συνήθη διεργασία. Δηλαδή, εξετάζονται με βάση την υφιστάμενη νομοθεσία, η οποία προνοεί χρονοβόρες διαδικασίες.

Οι αιτήσεις
Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε ο Αναπληρωτής Διευθυντής του Κτηματολογίου, οι αιτήσεις που βρίσκονται σήμερα ενώπιον του Κτηματολογίου ανέρχονται στις 3.639 και η συντριπτική τους πλειοψηφία προέρχεται από εμπορικές τράπεζες. Οι περισσότερες αιτήσεις από αυτές, διευκρίνισε, είναι παλαιές, υπάρχει όμως και ένας αριθμός που έχει κατατεθεί το 2013 και 2014. Ο κ. Πετρίδης δεν ήταν επίσης σε θέση να διευκρινίσει πόσες από τις αιτήσεις βρίσκονται στη διαδικασία άμεσης εκποίησης ή αναμένεται η κατάθεση στο Κτηματολόγιο επιπρόσθετων στοιχείων από τον αιτητή, ώστε να καθοριστεί η αγοραία αξία του ακινήτου. «Δεν υπάρχει κάτι που να μπορώ να πω ότι υπάρχει μαζική κατάθεση αιτήσεων για εκποιήσεις από μέρους των δανειστών», είπε, απαντώντας σε όσους κάνουν λόγο για μαζικές εκποιήσεις.

Βάσει ισχύουσας νομοθεσίας
Ο κ. Πετρίδης υπενθύμισε, παράλληλα, ότι όλες οι υποθέσεις προωθούνται στη βάση του ισχύοντος νόμου, του Περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως νόμου, που, σύμφωνα με τους κανονισμούς, όταν ένα χρέος καταστεί υπερήμερο, δηλαδή ο οφειλέτης δεν πληρώνει τη δόση του, ο δανειστής (ιδιώτης ή χρηματοπιστωτικό ίδρυμα) μπορεί να αποταθεί στο Κτηματολόγιο για να ζητήσει την εκποίηση του ακινήτου σε δημόσιο πλειστηριασμό. Στην πορεία της όλης διαδικασίας, όμως, διευκρίνισε, υπάρχουν χρονικές προθεσμίες, στέλνονται συγκεκριμένες προειδοποιήσεις, ενδεχομένως να μην είναι μόνο μια υποθήκη, να υπάρχει memo ή άλλες επιβαρύνσεις στο ακίνητο.

«Όταν διευκρινιστούν όλα αυτά, τότε ανάλογα με τον χρόνο κατάθεσης της αίτησης, θα αποπληρωθούν από το ποσό που θα επιφέρει η δημοπρασία, νοουμένου ότι θα εκποιηθεί το ακίνητο. Υπάρχουν και περιπτώσεις που δεν υπάρχουν πλειοδότες και να μετατεθεί η πώληση σε άλλη ημερομηνία, οπότε και το ποσό μειώνεται σε κάποιο ποσοστό, για να τοποθετηθεί και πάλι σε δημοπρασία, ενώ ο οφειλέτης μπορεί να ζητήσει, υποβάλλοντας συγκεκριμένα δικαιολογητικά, την αναβολή της δημοπρασίας», πρόσθεσε. Ο κ. Πετρίδης διευκρίνισε, ακόμη, ότι δεν είναι εύκολο στη βάση των στοιχείων που έχουν κατατεθεί στο Κτηματολόγιο, να διαφανεί στο Κτηματολόγιο εάν οι αιτήσεις αφορούν την πρώτη κατοικία, αυτό μπορεί όμως να το γνωρίζει το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα και οι δανειακοί οργανισμοί.

Στη Νομική Υπηρεσία το νομοσχέδιο
Αναφορικά με την τροποποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας στη βάση των απαιτήσεων της Τρόικας, ο Αναπληρωτής Διευθυντής του Κτηματολογίου τόνισε πως θα εισαχθεί μια νομοθεσία στη βάση της μνημονιακής υποχρέωσης, η οποία θα προνοεί ότι τη διαδικασία πώλησης θα αναλαμβάνει το ίδιο το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα. Εξήγησε, ωστόσο, πως στο θέμα της εκτίμησης της αξίας του ακινήτου που είναι προς εκποίηση υπάρχει μια καινοτομία. «Η εκτίμηση θα γίνεται από δυο ιδιώτες εκτιμητές του ιδιωτικού τομέα και αν η διαφορά υπερβαίνει ένα ποσοστό, τότε θα επεμβαίνει το Κτηματολόγιο για να καθορίζει την τιμή», συνέχισε, αναφέροντας ακόμη πως με τη νέα νομοθεσία θα υπάρχει επίσπευση της διαδικασίας εκποίησης και πλειστηριασμού, διότι θα την αναλαμβάνει και διεκπεραιώνει ο ίδιος ο αιτητής. Η νομοθεσία που επεξεργάζεται η Κυβέρνηση, κατέληξε, βρίσκεται ενώπιον της Γενικής Εισαγγελίας.

«Βρισκόμαστε στο τελικό στάδιο», διαβεβαιώνει ο Πρόεδρος
Πάντως, σε ό,τι αφορά την τελευταία δήλωση του κ. Πετρίδη, σε επιστολή που απέστειλε στον Πρόεδρο της Βουλής ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης τονίζει πως η Κυβέρνηση βρίσκεται στο τελικό στάδιο της ετοιμασίας σειράς νομοσχεδίων, σε σχέση την αφερεγγυότητα και τον θεσμό του «ενοικίου αντί υποθήκης», με κύριο στόχο την προστασία της κύριας κατοικίας. Απευθύνει, παράλληλα, δραματική έκκληση όπως το θέμα της προστασίας της πρώτης κατοικίας επανεξεταστεί, σε συνεργασία εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας, για να μην προκύψουν, όπως τονίζει, μη αναστρέψιμα δεδομένα σε βάρος της οικονομίας.

Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, αφού σημειώνει εμφαντικά ότι «το θέμα της κύριας κατοικίας αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα και ζήτημα μέγιστης ευαισθησίας για την κυβέρνηση, αναφέρεται στις ανησυχίες που κατέθεσε η νέα Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας για την εν λόγω προωθούμενη πρόταση νόμου (ΑΚΕΛ - ΕΔΕΚ), αλλά και στις ανησυχίες που διατυπώνονται από τεχνοκράτες, υπηρεσιακούς παράγοντες και άλλους εμπλεκόμενους φορείς. (…) Είναι έντονη πεποίθησή μου ότι υπάρχει αρκετός χρόνος να αντιμετωπιστεί σωστά, αποτελεσματικά και με κοινωνική ευαισθησία το θέμα της κύριας κατοικίας. Και μάλιστα, το αποτέλεσμα των νομοθετικών ρυθμίσεων που θα γίνουν να είναι ταυτοχρόνως επωφελές και για τους πολίτες, αλλά και για την προοπτική της οικονομίας ως σύνολο», παρατηρεί, μεταξύ άλλων, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Τον Μάιο η συνέχιση της συζήτησης
Χθες αποφασίστηκε, έστω και οριακά, όπως η πρόταση νόμου που κατέθεσαν από κοινού ΑΚΕΛ και ΕΔΕΚ για προστασία της κύριας κατοικίας συζητηθεί εκ νέου μετά τις διακοπές του Πάσχα, με τα κόμματα που την κατέθεσαν να τονίζουν πως στην πρώτη συνεδρία της ολομέλειας της Βουλής μετά το Πάσχα θα καταθέσουν την ολοκληρωμένη πρόταση, στην οποία θα περιλάβουν μερικές τροποποιήσεις, ούτως ώστε να καθησυχαστούν οι όποιες ανησυχίες και να γίνει αποδεκτή από την πλειοψηφία των κομμάτων.

Ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΑΚΕΛ Γιάννος Λαμάρης τόνισε πως η συζήτηση του θέματος εξαντλήθηκε. Υπέδειξε, παράλληλα, πως μέχρι τις 8 Μαΐου δεν θα υπάρχει καμία δικαιολογία για να μην οδηγηθεί η πρόταση στην Ολομέλεια, αφού μέχρι τότε εξαντληθούν τα περιθώρια που έβαλαν κάποια κόμματα στην Κυβέρνηση για να καταθέσει νομοσχέδιο. Ο βουλευτής της ΕΔΕΚ Νίκος Νικολαΐδης, από την πλευρά του, τόνισε δεν πρέπει να επιτραπεί να υπάρξουν εκποιήσεις οικογενειακών εστιών και επαγγελματικών υποστατικών, σημειώνοντας πως η πρόταση νόμου θα παραμείνει στην Επιτροπή Νομικών και θα συζητηθεί αμέσως μετά το Πάσχα, με στόχο να οδηγηθεί στην Ολομέλεια τον Μάιο.

Πίστωση χρόνου 30 ημερών από ΔΗΚΟ
Ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ Νικόλας Παπαδόπουλος σημείωσε πως για το κόμμα του παραμένει ανοικτό το ζήτημα της πρώτης κατοικίας. Κάλεσε δε εκ νέου την Κυβέρνηση τις επόμενες 30 μέρες να καταθέσει ολοκληρωμένη πρόταση για την προστασία της πρώτης κατοικίας, προσθέτοντας πως το οικογενειακό σπίτι δεν μπορεί να παραμείνει στο έλεος των μαζικών εκποιήσεων, αλλά θα πρέπει να προστατευθεί αποτελεσματικά. Ανέφερε, επίσης, πως σε περίπτωση που η Κυβέρνηση δεν καταθέσει το νομοσχέδιο σε διάστημα ενός μηνός, το ΔΗΚΟ επεξεργάζεται πρόταση για θεσμοθέτηση του κώδικα δεοντολογίας, καθώς και τροπολογίες επί της πρότασης νόμου. Ο βουλευτής των Οικολόγων Γιώργος Περδίκης, από την πλευρά του, κάλεσε την Κυβέρνηση να καταθέσει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την προστασία της πρώτης κατοικίας και για την ορθολογιστική διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

«Δεν είναι απλώς θέμα νόμου»
Τέλος, ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Πρόδρομος Προδρόμου σημείωσε πως το θέμα της προστασίας της κύριας κατοικίας δεν είναι απλώς θέμα ενός νόμου, αλλά χρειάζεται αποτελεσματικός και αξιόπιστος χειρισμός της κατάστασης. Ο κ. Προδρόμου ξεκαθάρισε ότι η πολιτική θέση είναι καθαρή και ότι δεν θα επιτραπεί άνθρωποι να χάσουν το σπίτι τους εξαιτίας προσωρινής έκτακτης αδυναμίας να ανταποκριθούν σε χρέη, τα οποία έχουν δημιουργηθεί κάτω από άλλες συνθήκες.