Σε προχωρημένο στάδιο υλοποίησης των δράσεων που αφορούν τη διαμόρφωση του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος (ΕΕΕ) και του εξορθολογισμού των υπόλοιπων επιδομάτων, βρίσκεται το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, όπως δήλωσε σήμερα η αρμόδια Υπουργός Ζέτα Αιμιλιανίδου, τονίζοντας ότι δεν είναι εύκολη υπόθεση η μεταρρύθμιση του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας.
Μιλώντας σε εργαστήρι που διοργάνωσαν η ΠΕΟ και το Ινστιτούτο Εργασίας Κύπρου, η Ζέτα Αιμιλιανίδου είπε ότι το ΕΕΕ θα καλύπτει άνεργους, συμπεριλαμβανομένων των ληπτών ανεργιακού επιδόματος, αν το ύψος του δεν καλύπτει τις βασικές τους ανάγκες, συνταξιούχους με σύνταξη κάτω του ορίου των βασικών αναγκών, αλλά και εργαζόμενους με εισοδήματα που δεν είναι ικανά να τους εξασφαλίσουν αξιοπρεπή διαβίωση, κατηγορία η οποία σήμερα δεν καλύπτεται από το δημόσιο βοήθημα.
Εξήγησε ότι για την παροχή του ΕΕΕ θα υπάρχουν συγκεκριμένα κριτήρια ως προς το ύψος της κινητής, ακίνητης αλλά και χρηματικής περιουσίας των αιτητών και σημείωσε ότι θα διενεργούνται «αυστηροί έλεγχοι» για εντοπισμό τυχόν περιπτώσεων εκμετάλλευσης του συστήματος. «Το ΕΕΕ θα εγγυάται την αξιοπρεπή διαβίωση των πολιτών, όταν οι ίδιοι αδυνατούν να παρέχουν στον εαυτό τους και στην οικογένεια τους τα απαραίτητα προς το ζην», σημείωσε η Ζέτα Αιμιλιανίδου.
«Η πολιτική για το ΕΕΕ είναι μια προοδευτική πολιτική. Είναι μια πολιτική που διασφαλίζει την κοινωνική συνοχή και την αλληλεγγύη προς τους λιγότερο προνομιούχους», υπέδειξε η Υπουργός. Ανταποκρίνεται, πρόσθεσε, «στις επείγουσες ανάγκες και τις συνθήκες που δημιουργήθηκαν, που μας βρήκαν απροετοίμαστους και οξύνθηκαν από την οικονομική κρίση». Παράλληλα, σημείωσε ότι «η κοινωνική μεταρρύθμιση δεν είναι εύκολη υπόθεση» και ότι «δεν υπάρχουν μαγικοί τρόποι» αντιμετώπισης της ανεργίας, υπογραμμίζοντας ότι το Υπουργείο «δεν έχει σηκώσει θα χέρια ψηλά».
Ανέφερε, επίσης, ότι η εισαγωγή του ΕΕΕ είναι το ένα σκέλος της κοινωνικής μεταρρύθμισης, ενώ το άλλο είναι η πλήρης αναδιάρθρωση του Τμήματος Κοινωνικής Ευημερίας, έτσι ώστε να μπορέσει να ασκήσει το ρόλο της στήριξης του πολίτη και της οικογένειας.
Τα μειονεκτήματα
Την ίδια ώρα, η κ. Αιμιλιανίδου αναφέρθηκε στα μειονεκτήματα του υφιστάμενου συστήματος, λέγοντας ότι χαρακτηρίζεται από διασπορά στη διαχείριση των επιδομάτων μεταξύ διαφόρων φορέων, έλλειψη επαρκούς στόχευσης πολλών επιδομάτων, κάλυψη της ίδιας ανάγκης από πολλά διαφορετικά επιδόματα και χρονοβόρες διαδικασίες.
Αναγνώρισε ακόμα ότι πολλές φορές καταβάλλονται επιδόματα «σε πολίτες που δεν τα έχουν ανάγκη», ενώ παράλληλα «υπάρχουν άνθρωποι και οικογένειες που πραγματικά έχουν ανάγκη στήριξης και δεν τυγχάνουν επαρκούς βοήθειας».
Στην ομιλία της, η Υπουργός Εργασίας υπενθύμισε ότι το ΕΕΕ θα εφαρμοστεί από την 1η Ιουλίου και σημείωσε ότι «ήδη το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών ευρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο υλοποίησης των δράσεων τόσο για τη διαμόρφωση του ΕΕΕ, όσο και τον εξορθολογισμό των υπόλοιπων επιδομάτων» και ανέφερε ότι σύντομα θα θέσει τις προτάσεις του ενώπιον των κοινωνικών εταίρων και άλλων επηρεαζόμενων φορέων στο πλαίσιο κοινωνικού διαλόγου που θα αρχίσει.
Στο σημείο αυτό, κ. Αιμιλιανίδου αναγνώρισε ωστόσο ότι ο κοινωνικός διάλογος έχει καθυστερήσει, καθώς έχει διεξαχθεί μόνο για το σκέλος που αφορά τον καταρτισμό του καλαθιού που θα διασφαλίζει αξιοπρεπή διαβίωση για τους δικαιούχους του ΕΕΕ.
Σύμφωνα με την Υπουργό Εργασίας, έχει ολοκληρωθεί ο καταρτισμός του καλαθιού για αξιοπρεπή διαβίωση και η διαμόρφωση του μηχανισμού ελέγχου εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων. Όπως εξήγησε, το όριο αξιοπρεπούς διαβίωσης και κατά συνέπεια το ύψος του ΕΕΕ, θα υπολογίζεται αφού ληφθούν υπόψη οι βασικές ανάγκες, όπως αυτές προκύπτουν από τη μελέτη για το καταρτισμό του καλαθιού για αξιοπρεπή διαβίωση που διεξήγαγε το Υπουργείο Εργασίας.
Επιπρόσθετα, όπως ανέφερε η Υπουργός, πέραν του ποσού για κάλυψη των βασικών αναγκών, στο ΕΕΕ θα υπάρχει πρόνοια για κάλυψη των αναγκών στέγασης στις περιπτώσεις που ο αιτητής ενοικιάζει ή πληρώνει τόκους δανείου για την οικία στην οποία διαμένει, των δημοτικών και άλλων παρόμοιων φόρων που το κάθε πρόσωπο ή η κάθε οικογένεια καλείται να καταβάλει και τυχόν έκτακτων αναγκών, όπως η ανάγκη για επείγουσες επιδιορθώσεις στην κατοικία του δικαιούχου.
Η κ. Αιμιλιανίδου ανέφερε ακόμα ότι το ποσό που θα παρέχεται ως ΕΕΕ θα εξαρτάται από το μέγεθος και τη σύνθεση της οικογένειας. Πιο συγκεκριμένα, θα καθορίζεται πρώτα το αναγκαίο ελάχιστο ποσό για μια μονομελή οικογένεια και ακολούθως, με βάση διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα, θα υπολογίζονται για κάθε πρόσθετο μέλος της οικογένειας τα επιπλέον αναγκαία ποσά.
Η Υπουργός είπε ότι το ποσό που θα καταβάλλεται στο δικαιούχο θα προκύπτει από την αφαίρεση του οικογενειακού μηνιαίου εισοδήματος από το ΕΕΕ που θα υπολογιστεί για το συγκεκριμένο τύπο οικογένειας. Το ύψος του ΕΕΕ θα αναθεωρείται, σύμφωνα με την Υπουργό, τουλάχιστον μία φορά το χρόνο, εκτός κι αν προκύπτουν ιδιαίτερες συνθήκες που αιτιολογούν συχνότερη αναθεώρησή του.
Επανένταξη στην αγορά εργασίας
Η κ. Αιμιλιανίδου υπογράμμισε ότι «πρωταρχικός στόχος της Πολιτείας είναι να επανεντάσσει με ενεργό τρόπο τους πολίτες της στην αγορά εργασίας, όχι να δημιουργεί συνθήκες παγίδευσής τους σε επιδόματα». Προς αυτή την κατεύθυνση, είπε, θα δημιουργηθούν και θα ενταχθούν στο πλαίσιο της κοινωνικής πολιτικής, προγράμματα εκπαίδευσης, κατάρτισης, απόκτησης εργασιακής πείρας αλλά και τοποθέτησης σε εργασία, ειδικότερα για τους πολίτες που θα τυγχάνουν στήριξης από το ΕΕΕ.
Με το ΕΕΕ, όπως εξήγησε η Υπουργός, θα συνυπάρχουν τα κοινωνικά προγράμματα που στηρίζουν τους πρόσφυγες (τα οποία θα παραμείνουν υπό την ευθύνη του Υπουργείου Εσωτερικών), τους φοιτητές (τα οποία θα παραμείνουν υπό την ευθύνη του Υπουργείου Παιδείας) και των οικογενειών με παιδιά και των ατόμων με αναπηρίες.
Παράλληλα, η καταβολή του ανεργιακού επιδόματος για ένα εξάμηνο θα συνεχίσει να ισχύει στο ίδιο ύψος, ενώ μέχρι να βρει κάποιος εργασία που θα του αποφέρει ικανοποιητικό εισόδημα για να ζει αξιοπρεπώς, θα δικαιούται συμπλήρωμα από το ΕΕΕ.
Η κ. Αιμιλιανίδου είπε ότι έχει ετοιμαστεί προσχέδιο της νομοθεσίας που θα διέπει την παροχή του ΕΕΕ και οι λεπτομέρειες, όπως ανέφερε, θα συζητηθούν με τους κοινωνικούς εταίρους στο πλαίσιο του κοινωνικού διαλόγου και ακολούθως θα ληφθούν οι αναγκαίες πολιτικές αποφάσεις.
Παράλληλα, βρίσκεται στο τέλος της η δημιουργία ενιαίας βάσης δεδομένων και εγκατάστασης και λειτουργίας του μηχανογραφικού συστήματος και η τελική απόφαση θα ληφθεί μετά τον κοινωνικό διάλογο, προκειμένου να ενεργοποιηθεί το σύστημα από την 1η Μαΐου και να αρχίσει η υποβολή των αιτήσεων. Η Υπουργός εξήγησε ότι το σύστημα θα συλλέγει πληροφορίες κι από άλλα συστήματα που λειτουργούν στο δημόσιο, παραδείγματος χάριν από το κτηματολόγιο, και θα γίνεται αυτόματη επεξεργασία των δηλώσεων των αιτητών.
Τέλος, έχει ολοκληρωθεί, όπως είπε, η μελέτη για τις απαραίτητες οργανωτικές αλλαγές και άρχισε η υλοποίηση των σχετικών δράσεων, όπως η εξασφάλιση κατάλληλων υποστατικών για τη στέγαση της υπηρεσίας του Υπουργείου που θα διαχειρίζεται τα επιδόματα, ο σχεδιασμός διαδικασιών και εντύπων και η μεταφορά και εκπαίδευση προσωπικού.
Ανησυχία ΠΕΟ για κοινωνική πολιτική
Την έντονη ανησυχία της ΠΕΟ για «την εξέλιξη και τη μορφή που θα πάρει η κοινωνική πολιτική» στην Κύπρο μετέφερε ο ΓΓ της ΠΕΟ Πάμπης Κυρίτσης, στη δική του ομιλία. «Ήδη το κοινωνικό κράτος της Κύπρου έχει συρρικνωθεί επικίνδυνα και μετά τον Μάρτιο έχει μπει σε διαδικασία ξηλώματος», είπε.
Ο κ. Κυρίτσης ανέφερε ότι οι κοινωνικές παροχές μειώθηκαν «δραματικά» κατά 127 εκατ. και διερωτήθηκε από πού θα βρεθούν τα λεφτά να χρηματοδοτηθεί το ΕΕΕ.
«Το ερώτημα κάθε λογικού ανθρώπου είναι πώς γίνεται να επίκειται εφαρμογή ενός επαναστατικού μέτρου, όπως παρουσιάζεται, το οποίο προορίζεται να λύσει όλα τα ζητήματα που άπτονται της κοινωνικής πολιτικής της χώρας μας και την ίδια στιγμή να γίνεται βαθύ κούρεμα στα κονδύλια του προϋπολογισμού, τα οποία προορίζονται για κοινωνικές παροχές», είπε.
Έθεσε, επίσης, το ερώτημα πώς θα επηρεαστούν το δημόσιο βοήθημα, το επίδομα τέκνου, η φοιτητική χορηγία, τα επιδόματα πολυτέκνων και οι χορηγίες προς συνταξιούχους.
«Αν η εισαγωγή του ΕΕΕ θα βελτιώσει τον υφιστάμενο θεσμό του δημόσιου βοηθήματος, έτσι ώστε να ανταποκρίνεται καλύτερα στις σύγχρονες ανάγκες και να καλύψει όλους τους πολίτες που δεν έχουν εισόδημα που να τους εξασφαλίζει ένα ελάχιστο βιοτικό επίπεδο, όπως για παράδειγμα οι μακροχρόνια άνεργοι, τότε ασφαλώς θα είναι θετική εξέλιξη και θα το στηρίξουμε», είπε. Ωστόσο, εξέφρασε «έντονες ανησυχίες για τον κίνδυνο να χρησιμοποιηθεί το ΕΕΕ ως το χρυσωμένο χάπι για να συρρικνωθεί, αντί να διευρυνθεί το κοινωνικό κράτος».
