News Kypriako Εξειδικευμένα εργαστήρια για αγνοούμενους φιλοξενεί η Κύπρος

Εξειδικευμένα εργαστήρια για αγνοούμενους φιλοξενεί η Κύπρος

Εξήντα συμμετέχοντες από 27 και πλέον χώρες φιλοξενούνται στη Λευκωσία το επόμενο διήμερο για εξειδικευμένα εργαστήρια για αγνοούμενους, με στόχο την ανταλλαγή απόψεων και βέλτιστων πρακτικών για αποτελεσματικές μεθόδους συλλογής πληροφοριών για την τύχη αγνοουμένων σε εμπόλεμες και μη ζώνες. Τα εργαστήρια φέρουν τον τίτλο «Mechanisms On Missing Persons: Clarifying The Fate And Supporting Families».

 

Για πρώτη φορά η Κύπρος, η οποία βιώνει ακόμη, όπως και πολλές άλλες χώρες, την ανοικτή πληγή του θέματος των αγνοουμένων, φιλοξενεί εργαστήρια τέτοιου εύρους και με τόσο μεγάλη συμμετοχή.

Τα εργαστήρια, που διεξάγονται στο Λήδρα Πάλας, συνδιοργανώνει η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού (ICRC) και η Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοούμενους (ΔΕΑ). Oι συμμετέχοντες θα επισκεφθούν επίσης το Ανθρωπολογικό Εργαστήριο της ΔΕΑ για ενημέρωση.

Στους συμμετέχοντες περιλαμβάνονται, εκτός από επικεφαλής υπηρεσιών όπως είναι η ΔΕΑ, και συγγενείς αγνοουμένων, αρχαιολόγοι που εμπλέκονται σε ανασκαφές, ανθρωπολόγοι και άλλοι επιστήμονες, εκπρόσωποι ΜΚΟ και επικεφαλής οργανισμών που συγχρηματοδοτούν προγράμματα για αγνοούμενους.

Τους συμμετέχοντες καλωσόρισε εκ μέρους της ICRC η επικεφαλής της κεντρικής υπηρεσίας εντοπισμού, Florence Anselmo η οποία τόνισε τη σημασία των εργαστηρίων, στα οποία θα έχουν την ευκαιρία όλοι να ανταλλάξουν απόψεις και εισηγήσεις για τις μεθόδους εντοπισμού αγνοουμένων, τις εκταφές αλλά και το μεγάλο κεφάλαιο της επούλωσης πληγών των συγγενών που λαμβάνουν ύστερα από χρόνια τα οστά των δικών τους ανθρώπων.

Είπε πως μετά τους δύο παγκοσμίους πολέμους είχε συσταθεί μια υπηρεσία για παροχή πληροφοριών για άτομα, των οποίων η τύχη αγνοείτο και αργότερα η υπηρεσία μετεξελίχθηκε σε διάφορες χώρες με σύσταση πιο οργανωμένων δομών και μηχανισμών και σύσταση αρχείων.  Εδώ και δεκαετίες λειτουργούν διάφοροι μηχανισμοί παρόμοιοι με αυτούς της ΔΕΑ, σε χώρες όπως είναι η Βοσνία, το Ιράν, το Ιράκ, το Κόσοβο, η Αμπχαζία, η Κολομβία, η Κροατία, το Ελ Σαλβαδόρ, ο Λίβανος, το Περού, η Σρι Λάνκα και η Ουκρανία.

Αναφέρθηκε στο έργο της ΔΕΑ στην Κύπρο και στους μηχανισμούς που υπάρχουν σε άλλες χώρες, όπως στη Σερβία, στον Λίβανο και αλλού και τόνισε πως η εμπειρία όλων των εμπλεκομένων θα είναι πολύ επωφελής για όλους, ώστε το έργο των διαφόρων επιτροπών να είναι παραγωγικό και αποτελεσματικό.

Η εκπρόσωπος της τ/κ πλευράς στη ΔΕΑ, Gulden Plumer Cucuk, ανέφερε ότι τα εργαστήρια θα έχουν προστιθέμενη αξία για όλους τους συμμετέχοντες και για τις υπηρεσίες των χωρών τους που ασχολούνται με θέματα αγνοουμένων, προσθέτοντας ότι η εξειδικευμένη γνώση, η τεχνογνωσία  και η ανταλλαγή πρακτικών δεν μπορεί παρά να είναι κέρδος για όλους.

Ανέφερε ότι το να προσπαθείς να δώσεις απαντήσεις στα «γιατί» των συγγενών και να τους επιστρέφεις οστά των αγαπημένων τους, είναι μια πολύ σημαντική διαδικασία και στην Κύπρο ειδικά η διαδικασία αυτή είναι και πολύ επώδυνη. Η κ. Cucuk σημείωσε ότι η οικονομική ενίσχυση της ΔΕΑ έχει τεράστια σημασία για τη βιωσιμότητά της, ενώ και η πρόοδος της τεχνολογίας και τα νέα μέσα στη διάθεση των μελών είναι αποτελεσματικά όπλα στη διερεύνηση της τύχης των αγνοουμένων.

Ο Λεωνίδας Παντελίδης, Ε/κ εκπρόσωπος στη ΔΕΑ, επικεντρώθηκε περισσότερο στο έργο της επιτροπής για συλλογή πληροφοριών, λέγοντας ότι πρόκειται για ανακριτικό έργο όπως αυτό των αστυνομικών αρχών, με τη διαφορά ότι η ΔΕΑ κάνει έρευνα, όχι για να βρει τον δράστη ή την αιτία θανάτου, αλλά για να εντοπίσει χώρους ταφής.

Εξήγησε ότι για ευνόητους λόγους κάθε πλευρά διεξάγει το δικό της ανακριτικό έργο για συλλογή πληροφοριών από μάρτυρες και στη συνέχεια αυτές διοχετεύονται σε μια κεντρική πηγή-αρχείο και όταν η υπόθεση έχει κτιστεί και ο φάκελος έχει συμπληρωθεί, γίνονται οι διαδικασίες για τις ανασκαφές και στη συνέχεια οι εκταφές οστών από ομάδες αρχαιολόγων από τις δύο κοινότητες. Στη συνέχεια ακολουθεί η διαδικασία της εξέτασης DNA για ταυτοποίηση.

Εξήγησε ότι οι πληροφορίες για τα γεγονότα της περιόδου 1963-64 και της τουρκικής εισβολής, που διήρκεσαν στην πρώτη περίπτωση μήνες και στη δεύτερη περίπτωση κάποιες βδομάδες, περιλαμβάνονται σε αρχεία, αλλά αυτές οι πληροφορίες δεν έτυχαν επεξεργασίας σύνθεσης/ συναρμολόγησης, κάτι που άρχισε να γίνεται πρόσφατα.

Το τρίτο μέλος της ΔΕΑ, Paul-Henri Arni, αναφέρθηκε στον τεράστιο πόνο που βιώνουν οι συγγενείς των αγνοουμένων που ακόμη δεν έχουν λάβει νέα για τους δικούς τους, λέγοντας ότι οι πληγές δεν επουλώνονται τόσο εύκολα ακόμη και αν τα οστά επιστραφούν μετά τη διαδικασία του DNA. Είπε επίσης ότι σε πολιτικό επίπεδο το θέμα των αγνοουμένων μπορεί να καταστεί ένα τοξικό ζήτημα και ένα τεράστιο εμπόδιο στη διαδικασία συμφιλίωσης ανάμεσα σε κοινότητες και χώρες σε όλο το κόσμο.

Ανέφερε επίσης ότι με την εμπειρία των 13 χρόνων στη ΔΕΑ μπορεί να πει με βεβαιότητα ότι αυτό που απαιτείται και είναι το πλέον σημαντικό στοιχείο είναι να υπάρχει πολιτική βούληση για εντοπισμό και επιστροφή οστών αγνοουμένων στους συγγενείς τους.

Η εμπιστοσύνη είπε έχει χαθεί και είναι εξαιρετικά δύσκολο να ανακτηθεί, είπε χαρακτηριστικά. Απαιτείται επίσης είπε μια ξεκάθαρη εντολή και μια κεντρική δομή στον μηχανισμό της ΔΕΑ, ώστε η στρατηγική να είναι συντονισμένη και να υπάρχουν αποτελέσματα.

Σύμφωνα με τον κ. Arni απαιτείται, επίσης, πρόσβαση σε κέντρα λήψης αποφάσεων και σε αρχεία σε πολιτικό, στρατιωτικό και αστυνομικό επίπεδο. Αναφέρθηκε τέλος στην οικονομική ενίσχυση της ΔΕΑ καθώς πρόκειται για ένα πολύ δαπανηρό έργο και η χρηματοδότηση- με κύριο εισφορέα την ΕΕ - είναι αναγκαία.

Εκ μέρους της Κομισιόν μίλησε ο Kjartan Bjornsson, ο οποίος αναφέρθηκε στην τεράστια συνεισφορά της ΕΕ στο έργο της ΔΕΑ, που ανέρχεται γύρω στα 25 εκατομμύρια από το 2006 ως το 2019. Φέτος η συνεισφορά της ΕΕ ανέρχεται στα τρία  εκατομμύρια. Δωρεές έρχονται και από άλλες χώρες και για πρώτη φορά φέτος και από την Κίνα. 

Ανέφερε ότι το έργο της ΔΕΑ αναγνωρίζεται και στο εξωτερικό και πολλοί στρέφονται στην επιτροπή για βέλτιστες πρακτικές και τεχνογνωσία. Είπε ότι πρόκειται για ένα πολύ οδυνηρό και δύσκολο έργο γιατί ο κάθε αγνοούμενος έχει οικογένεια που τον αναμένει ακόμη και κάθε περίπτωση είναι ξεχωριστή με τις δικές της ιδιομορφίες. Είπε επίσης ότι το δράμα των αγνοουμένων πολλές φορές υπονομεύει τις σχέσεις των δύο κοινοτήτων στο νησί και καθιστά τη συμφιλίωση ακόμη πιο δύσκολη.

Σύμφωνα με στοιχεία της ΔΕΑ που επικαιροποιήθηκαν τον Σεπτέμβριο του 2019, από το 2006 ως το 2019 έγιναν εκταφές οστών 1.224 αγνοουμένων εκ των οποίων ταυτοποιήθηκαν οι 960. Ο συνολικός αριθμός των Ε/κ αγνοουμένων είναι 1.510, εκ των οποίων 815 εξακολουθούν να αγνοούνται.

Οι Τ/κ αγνοούμενοι είναι 492 και έχουν γίνει ταυτοποιήσεις σε οστά 265 εξ αυτών. Από το 2006 που άρχισε το πρόγραμμα των εκταφών, έγιναν εκταφές σε 1.298 χώρους και το μεγαλύτερο ποσοστό επιτυχίας με εντοπισμό οστών ήταν το 2007, με το ποσοστό να ανέρχεται στο 44%.

Top