Το Έγγραφο Γκουτέρες, το μοναδικό έγγραφο που κατέθεσαν τη Ηνωμένα Έθνη συνοδεύτηκε από έντονο παρασκήνιο, αφού ο ΓΓ επέμενε να γίνει συζήτηση γιατί θεωρούσε πως μόνο αν συμφωνηθεί ο μηχανισμός που θα αντικαθιστούσε τις Συνθήκες Εγγύησης θα μπορούσε να υπάρξει συμφωνία. 

 

Το έγγραφο των Ηνωμένων Εθνών ξεκινά ορίζοντας τα έξι αντικείμενα στα οποία αφορά η εφαρμογή της λύσης και αυτά είναι:    

 

·   Συνταγματική τάξη   

·   Εφαρμογή των εδαφικών αναπροσαρμογών   

·   Αστυνόμευση του νέου καθεστώτος   

·   Αποχώρηση των στρατευμάτων  

·   Απόσυρση του οπλισμού τους   

·   Εφαρμογή των προνοιών για το περιουσιακό     

 

Η ουσία του εγγράφου αφορά στα πέντε επίπεδα εφαρμογής και παρακολούθησης, τα οποία – και εδώ είναι η διελκυστίνδα μεταξύ ΑΚΕΛ και Προεδρικού – ερμηνεύονται από την Ε/κ πλευρά ως τέτοια που απλώς μετονομάζουν στη Συνθήκη Εγγυήσεων σε Συνθήκη Εφαρμογής.

 

Ο Γενικός Γραμματέας λοιπόν εισηγείται στο έγγραφο, το οποίο δεν γίνεται ως έχει αποδεκτό, τα εξής ως επίπεδα ελέγχου της εφαρμογής:    

 

·   Επίβλεψη επί του εδάφους από τα Ηνωμένα Έθνη με ανανεωμένη εντολή της ΟΥΝΦΙΚΥΠ   

·   Σύσταση Συμβουλευτικής Επιτροπής Μερών στην οποία θα συμμετέχουν και οι νυν εγγυήτριες  

·   Σύσταση Ομάδας Διακριμένων Προσωπικοτήτων που θα συμβουλεύουν για την ορθή και απρόσκοπτη εφαρμογή   

·   Αμερόληπτη παρακολούθηση της εφαρμογής από τον ΓΓ στη βάση εκθέσεων που θα ετοιμάζουν τα Η.Ε   

·   Δικαίωμα σύγκλησης του Σ.Α με τις εγγυήτριες δυνάμεις ως παρατηρητές για θέματα που αφορούν την εφαρμογή της λύσης.

 

Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία του εγγράφου αφορά στο σώμα στο οποίο θα συμμετέχουν οι νυν εγγυήτριες δυνάμεις. Όπως αποκαλύπτει το ΣΙΓΜΑ, η πρόταση των Ηνωμένων Εθνών είναι σαφής και δημιουργεί ερωτήματα γιατί να μην γίνει αποδεκτή.  

 

1.   Πρόκειται για ένα μη εκτελεστικό σώμα (non-Executive body) στο οποίο θα συμμετέχουν 2 άτομα από την Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση, ένας από κάθε συνιστώσα πολιτεία, ένας από κάθε νυν εγγυήτρια δύναμη και τα Η.Ε που θα προεδρεύουν   

2.   Σε σχέση με τους όρους εντολής της αναφέρεται ότι, «θα εκτιμά την πορεία εφαρμογής της λύσης, θα μελετά τις εκθέσεις (report) των Η.Ε που θα έχουν το πρόσταγμα εφαρμογής της λύσης και θα δίνουν ώθηση στην εφαρμογή των εκθέσεων των Η.Ε, χωρίς όπως επί λέξει αναφέρεται editorial role, ρόλο δηλαδή συγγραφής του τι πρέπει να γίνει.