Μια ξεκάθαρη σκιαγράφηση των κόκκινών του γραμμών σε σχέση με την επίλυση του Κυπριακού, επιχείρησε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας με την ομιλία του ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ
Μέσα από τις αναφορές του ο Πρόεδρος φρόντισε να απαντήσει σε θέσεις της τουρκικής αλλά και τουρκοκυπριακής πλευράς, για τα θέματα στρατευμάτων αλλά και εγγυήσεων.
Τα must της λύσης
Η ενδεχόμενη λύση που θα προκύπτει από τις διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με το Νίκο Αναστασιάδη, θα πρέπει να :
- Επανενώνει τη χώρα, τον λαό, την οικονομία και τους θεσμούς
- Δημιουργεί μια επωφελή κατάσταση για όλους τους Κυπρίους
- Απαντά στις προσδοκίες, τις ευαισθησίες και τις ανησυχίες τόσο των Ελληνοκυπρίων όσο και των Τουρκοκυπρίων
- Διασφαλίζει ένα σύγχρονο κράτος - μέλος της Ε.Ε. και των Η.Ε., με πλήρη κυριαρχία, ανεξαρτησία και εδαφική ακεραιότητα
- Αποκαθιστά και θα σέβεται πλήρως τις θεμελιώδεις ελευθερίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα όλων των νόμιμων πολιτών της
- Καθιερώνει την Κύπρο ως διεθνές πρότυπο ειρηνικής συνύπαρξης και ευημερούσας συνεργασίας μεταξύ όλων των πολιτών της, ανεξαρτήτως των διαφορετικών εθνοτικών, και της πολιτιστικής και θρησκευτικής πολυμορφίας
- Απαλλάσσει την Κύπρο από τα τουρκικά στρατεύματα και τις εγγυήσεις τρίτων χωρών, η οποία αποτελεί στοιχείο αναχρονισμού στον σημερινό κόσμο
Ο Νίκος Αναστασιάδης, επανέλαβε την αποφασιστικότητα του να εξευρεθεί λύση το συντομότερο δυνατό, αν είναι δυνατόν, ακόμα και μέχρι το τέλος του έτους. Ο Πρόεδρος τόνισε ότι για να γίνει αυτό εφικτό θα πρέπει η Τουρκία, να επιδείξει τον ίδιο βαθμό δέσμευσης με αυτόν που επιδεικνύει η Κυπριακή Δημοκρατία, να συμμετάσχει εποικοδομητικά και να προχωρήσει κάνοντας συγκεκριμένα και απτά βήματα που θα ενισχύσουν θετικά τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων.
Ξεκαθάρισε δε, ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά, σε πνεύμα συμβιβασμού αποδέχθηκε τη μετεξέλιξη του ενιαίου κράτους της Κυπριακής Δημοκρατίας σε ομοσπονδιακό κράτος, παρά τα τραγικά γεγονότα του 1974 και την εισβολή της Τουρκίας, τη συνεχιζόμενη στρατιωτική κατοχή περισσότερου από ενός τρίτου του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας και τον δια βίας εκτοπισμό περίπου του 40% του πληθυσμού.
Έκτοτε, όπως ανέφερε, "πληθώρα ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ επαναβεβαίωσαν τη βάση της λύσης ως δικοινοτική διζωνική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα, όπως αυτή καθορίζεται στις Συμφωνίες Υψηλού Επιπέδου, με μια διεθνή νομική προσωπικότητα, μια κυριαρχία και μια ιθαγένεια". "Την ίδια ώρα, διαδοχικοί ηγέτες των δύο κοινοτήτων είχαν εμπλακεί ανεπιτυχώς μέχρι τώρα σε αριθμό γύρων συνομιλιών.
Μετά την εκλογή μου το 2013, υπήρξε μια νέα προσπάθεια που οδήγησε στην υιοθέτηση της Κοινής Διακήρυξης στις 11 Φεβρουαρίου, 2014 από τους ηγέτες των δύο κοινοτήτων και στην επανέναρξη της διαπραγματευτικής διαδικασίας", ανέφερε ο Πρόεδρος στην ομιλία του.
Οι βασικές αρχές της Κοινής Διακήρυξης, όπως τις ανέφερε ο ΠτΔ, είναι:
- Επαναβεβαίωση της βάσης λύσης,
- Τη συνέχεια της ιδιότητας της Κύπρου ως κράτους μέλους του ΟΗΕ και της ΕΕ,
- Τις αρχές, πάνω στις οποίες εδράζεται η Ε.Ε., οι οποίες θα διασφαλίζονται σε όλο το νησί με πλήρη σεβασμό στις δημοκρατικές αξίες, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις βασικές ελευθερίες.
- Η ένωση ολοκληρωτικά ή εν μέρει με οποιαδήποτε άλλη χώρα ή οποιαδήποτε μορφή διαίρεσης ή απόσχισης ή άλλη μονομερής αλλαγή στην κατάσταση πραγμάτων, απαγορεύεται.
Σε σχέση με τη μεθοδολογία των συνομιλιών ο Πρόεδρος ανέφερε τα κύρια σημεία:
- Όλα τα κεφάλαια θα πρέπει να συζητηθούν αλληλένδετα,
- Θα είναι μια διαδικασία καθοδηγούμενη από τους ηγέτες και μόνο μια συμφωνία, που θα επιτευχθεί ελεύθερα από αυτούς, θα μπορέσει να τεθεί σε ταυτόχρονα δημοψηφίσματα, έτσι οποιαδήποτε επιδιαιτησία αποκλείεται,
- Τίποτα δεν θα θεωρηθεί ως συμφωνημένο μέχρι να συμφωνηθούν όλα,
- Οι ηγέτες θα στοχεύσουν στην επίτευξη λύσης το συντομότερο δυνατόν, χωρίς οποιαδήποτε επιβαλλόμενα ή τεχνητά χρονοδιαγράμματα.
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, "μετά την αλλαγή στην ηγεσία της τουρκοκυπριακής κοινότητας, είχα αναφερθεί στις αναπτερωμένες μου ελπίδες ότι ο νέος γύρος των διαπραγματεύσεων θα τερμάτιζε το απαράδεκτο στάτους κβο".
Ο νέος αυτός γύρος των διαπραγματεύσεων έφερε, σύμφωνα με τον ΠτΔ, πρόοδο η οποία προέκυψε απότι τις συναντήσεις μεταξύ των δύο ηγετών:
- Επιβεβαίωση ότι η Ενωμένη Κύπρος θα έχει μία και μόνη διεθνή νομική προσωπικότητα, μία και μόνη κυριαρχία και μία και μόνη ιθαγένεια.
- Εξασφάλιση για όλους τους Κυπρίους της ελεύθερης διακίνησης, του δικαιώματος απόκτησης περιουσίας, εγκατάστασης, άσκησης επαγγέλματος και ίδρυσης και λειτουργίας επιχείρησης ή άσκησης οποιασδήποτε οικονομικής δραστηριότητας σε ολόκληρη την Κύπρο.
- Πλήρης σεβασμός του δικαιώματος του ατόμου στην ιδιοκτησία.
- Διασφάλιση ότι ο δημογραφικός χαρακτήρας του νησιού κατά την πρώτη ημέρα της λύσης θα αντικατοπτρίζει, με μια μικρή απόκλιση, την παραδοσιακή δημογραφική σύνθεση της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπως εγκαθιδρύθηκε το 1960.
- Διασφάλιση ότι η εν λόγω δημογραφική σύνθεση δεν θα μεταβληθεί από έξωθεν επιρροές.
- Εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου σε ολόκληρη την επικράτεια της Κύπρου, χωρίς αποκλίσεις και μόνιμες παρεκκλίσεις.
- Προστασία του διζωνικού και δικοινοτικού χαρακτήρα της λύσης μέσω συγκεκριμένων ρητρών.
- Όπως συμφωνήθηκε από τους δύο ηγέτες: Το Ομοσπονδιακό σύνταγμα θα ορίζει ότι η ενωμένη ομοσπονδία της Κύπρου θα αποτελείται από δύο συνιστώσες πολιτείες με ισότιμο καθεστώς.
- Καθιέρωση του τρόπου, με τον οποίο θα ασκείται η πολιτική ισότητα, συμπεριλαμβανομένης της ουσιαστικής συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων σε ομοσπονδιακό επίπεδο.
Επιπλέον, "συγκλίσεις έχουν επιτευχθεί στις περισσότερες πτυχές των Κεφαλαίων της Διακυβέρνησης, της Οικονομίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς όφελος όλων των Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων".
"Την ίδια στιγμή, εκείνο το οποίο είναι ενθαρρυντικό είναι ότι, σε αντίθεση με προηγούμενες διαπραγματεύσεις, έχουν ξεκινήσει για πρώτη φορά συζητήσεις, υπό τη μορφή ανταλλαγής ιδεών (brainstorming), σε σχέση με τα Κεφάλαια των Εδαφικών Αναπροσαρμογών και της Ασφάλειας", σημείωσε ο Πρόεδρος .
Έκανε, επίσης, αναφορές στις διαφορές, που παραμένουν μεταξύ των δυο πλευρών:
- Σε μία σειρά από ζητήματα στα κεφάλαια της Διακυβέρνησης, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Οικονομίας.
- Oι πιο σημαντικές διαφορές αγγίζουν την ουσία και τα θεμελιώδη κεφάλαια του Περιουσιακού, του Εδαφικού, και της Ασφάλειας και των Εγγυήσεων, τα οποία θα γείρουν την πλάστιγγα καταδεικνύοντας κατά πόσον μία λύση είναι εφικτή.
Τόνισε εξάλλου ότι στόχος είναι "να αποφύγουμε τις αποτυχίες του παρελθόντος και να παρουσιάσουμε στον λαό μια ξεκάθαρη και καλά προετοιμασμένη συμφωνία, η οποία δεν θα παρουσιάζει ασάφειες και παραλείψεις, και η οποία θα διασφαλίζει ότι η λύση θα είναι πολιτικά και οικονομικά βιώσιμη, λειτουργική και μόνιμη".
Κύρια σημεία τα οποία πρέπει να διασαφηνιστούν, ενόψει λύσης, σύμφωνα με τον ΠτΔ είναι:
- Η οικονομική διάσταση της λύσης, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που σχετίζονται με το θέμα των Περιουσιών και της θεσμικής λειτουργίας του ομοσπονδιακού κράτους.
- Η διασφάλιση της ομαλής εφαρμογής της συμφωνίας.
- Η πρώτη μέρα της λύσης και τί αυτό συνεπάγεται.
- Η εισαγωγή του Ευρώ ως του νόμιμου νομίσματος κατά την πρώτη ημέρα της λύσης.
- Η ταχεία εφαρμογή των διαφόρων πτυχών της συμφωνίας.
"Πιστεύω ακράδαντα ότι η επίλυση του Κυπριακού θα ήταν προ πάντων προς όφελος όλων των Κυπρίων, θα δημιουργούσε συνθήκες ειρήνης, ευημερίας και μίας εύρωστης κοινωνίας, απελευθερώνοντας ταυτόχρονα το πλήρες δυναμικό της για τις μελλοντικές γενιές", ανέφερε ο ΠτΔ.
Η λύση θα μετέτρεπε την Κύπρο ως χώρα - μοντέλο σταθερότητας και ειρήνης στην περιοχή και θα ενίσχυε το ρόλο της Κύπρου ως παροχέα ασφάλειας σε μία από τις πλέον ταραχώδεις περιοχές του κόσμου.
"Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η επίλυση του Κυπριακού θα τερμάτιζε το οξύμωρο σχήμα του να έχεις ένα κράτος - μέλος διαιρεμένο, ενώ παράλληλα θα ενίσχυε θετικά τις σχέσεις ΕΕ - Τουρκίας και τη συνολική αρχιτεκτονική σταθερότητας της Ε.Ε".
"Τελευταίο αλλά όχι έσχατο, η λύση ενός διεθνούς προβλήματος που βρίσκεται στην ατζέντα των Ηνωμένων Εθνών τις τελευταίες δεκαετίες, θα αποτελούσε ένα φάρο ελπίδας ότι ακόμα και τα πλέον δυσεπίλυτα προβλήματα μπορούν να επιλυθούν με ειρηνικό τρόπο μέσω των Ηνωμένων Εθνών".
