Μετάφραση: Σάββας Πέτρου
Λύση μέχρι τον Μάρτη του 2017 "πριν μπούμε σε επικίνδυνα μονοπάτια", απαιτεί ο Μουσταφά Ακιντζί, ο οποίος κάνει λόγο για "Ανανο-φοβία" στους Ελληνοκύπριους. Οπισθοδρόμηση χαρακτηρίζει τις διαδικασίες εκμετάλλευσης κοιτασμάτων, στις οποίες θα προχωρήσει το 2017 η ε/κ πλευρά.
Σε διάσκεψη Τύπου την οποία παραχώρησε στα κατεχόμενα, ο Μουσταφά Ακιτζί, λίγες μόνο ώρες μετά την τελευταία συνάντηση με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, σημείωσε ότι από σήμερα ανοίγει νέα περίοδος.
Όπως ανέφερε, «προς το παρόν θα έχουμε τριμερή και όχι πενταμερή», ενώ πρόσθεσε ότι ο ΓΓ του ΟΗΕ όρισε για τις 25 του μηνός την ημερομηνία της τριμερούς συνάντησης.
«Θέλουμε την εντατικοποίηση των συνομιλιών μέχρι να διευθετηθεί το τελικό πλαίσιο λύσης», είπε και πρόσθεσε ότι, αφενός υπάρχει ελπίδα για λύση εντός του 2016, αφετέρου και η ελληνοκυπριακή πλευρά δείχνει την απαιτούμενη τόλμη για λύση εντός του 2016.
"Ήρθε ο καιρός να μιλήσουμε για το εδαφικό μέσα στον Οκτώβριο" είπε ο Μουσταφά Ακιντζί, "με προϋπόθεση να επιλυθούν πρώτα όλα τα άλλα ζητήματα". "Αν συνεχίσουν να λεν όχι στις εγγυήσεις ή δεν επιδείξουν την απαιτούμενη αποφασιστικότητα στο περιουσιακό, το εδαφικό δεν θα μπορεί να συζητηθεί", τόνισε με νόημα. "Αν δείξουν την απαιτούμενη αποφασιστικότητα στις 90 μέρες που απομένουν, είναι δυνατή η λύση".
Όσον αφορά στο ρόλο της Ελλάδα, τόνισε ότι η χώρα δείχνει την απαραίτητη πρόθεση και θέληση να εμπλακεί ενεργά στις συνομιλίες, ενώ προηγουμένως λόγω της οικονομικής κατάστασης στην οποία βρισκόταν δεν έδινε τη δέουσα σημασία, προσθέτοντας ότι με βάση τις παρασκηνιακές επαφές που έχουν πραγματοποιηθεί ανάμεσα σε Τσαβούσογλου, Κοτζιά και Τσίπρα, η στόχευση είναι να βρεθεί φόρμουλα λύσης.
«Με τις επαφές Έιντε με Νίκο Κοτζιά και Αλέξη Τσίπρα, πλέον η Ελλάδα δείχνει ότι ενδιαφέρεται για την έκβαση του Κυπριακού», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Σε ερώτηση δημοσιογράφου ότι, ενώ ίδιος μιλάει για πρόοδο, ο Νίκος Αναστασιάδης δηλώνει ότι υπάρχουν αρκετές διαφορές, ο κ. Ακιντζί απάντησε ότι δεν αμφισβητεί κανείς ότι υπήρξε πρόοδος στις συνομιλίες του 2016. «Υπάρχει μια Ανανο-φοβία στους Ελληνοκύπριους που απορρέει από το Σχέδιο Ανάν, στο οποίο ξέρουμε ότι μέχρι και ο Χριστόφιας εναντιώθηκε. Δεν πρέπει τώρα οι Ε/κ να επικαλούνται το σχέδιο Ανάν, γιατί οι ίδιοι έχουν απορρίψει τις πρόνοιες».
Ο κ. Ακιντζί επισήμανε ότι υπάρχει κίνδυνος για την τελική έκβαση, αν το Κυπριακό δεν λυθεί μέσα στο 2016 κι αυτό γιατί μετά αρχίζουν προεκλογικές για προεδρικές 2018.
«Το πολύ μέχρι τον Μάρτη του 2017 πρέπει να λυθεί, πριν μπούμε σε επικίνδυνα μονοπάτια. Οι Ε/Κ θα προχωρήσουν το 2017 σε εκμετάλλευση κοιτασμάτων, όπως έχουν προγραμματίσει, τα οποία θα φέρουν οπισθοδρόμηση. Εμείς θέσαμε θέμα για να σταματήσουν τη διαδικασία, αλλά δεν μας λαμβάνουν υπόψη και προχωρούν στον χάρτη που έχουν χαράξει», είπε.
Επιπλέον, επισήμανε το γεγονός ότι η θητεία του ΓΓ του ΟΗΕ λήγει σύντομα , εκφράζοντας την ανησυχία ότι ο επόμενος ενδέχεται να μην είναι ενήμερος για το θέμα ή να μην δείξει το ίδιο ενδιαφέρον με τον προκάτοχό του. «Δεν ξέρουμε σε ποια σειρά προτεραιότητας θα θέσει το Κυπριακό ο επόμενος ΓΓ του ΟΗΕ» τόνισε, ενώ γνωστοποίησε το ζωηρό ενδιαφέρον του Μπάιντεν για λύση. «Όπως γνωρίζετε τώρα, η νυν κυβέρνηση ενδιαφέρεται σε μεγάλο βαθμό, δεν ξέρουμε με αλλαγή κυβέρνησης το ενδιαφέρον που θα επιδειχθεί θα είναι το ίδιο. Όλα αυτά τα λέω, γιατί πρέπει να επιτευχθεί λύση εντός του 2016», τόνισε.
«Όπως τόνισε εξάλλου και η Φεντερίκα Μογκερίνι, για να συνεχιστεί η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, θα πρέπει να λυθεί το κυπριακό», πρόσθεσε.
Αναφερόμενος στην κατάσταση στην οποία βρίσκεται η Τουρκία, ο κ. Ακιντζί είπε ότι αυτή είναι ρευστή λόγω της αποτυχημένης απόπειρας του πραξικοπήματος, τονίζοντας την αναγκαιότητα για ειρήνη στην περιοχή και για λύση του Κυπριακού από τις οποίες απορρέουν καλές σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας και Τουρκίας-ΕΕ. «Είναι κομβικής σημασίας για σχέσεις η λύση κυπριακού», συμπλήρωσε.
«Δεν είμαστε ακόμα σε κατάσταση που να μπορώ να πω ότι πλησιάζουμε στη λύση»
«Πρώτη φορά έχει σημειωθεί πρόοδος σε τμήματα των τεσσάρων κεφαλαίων, η οποία δεν είχε σημειωθεί προηγουμένως. Αυτό ήθελε η πλευρά μας, να κατατεθούν τα θέματα αυτά στα οποία σημειώσαμε πρόοδο», είπε ο κ. Ακιντζί, αλλά παραδέχτηκε ότι ακόμα «δεν είμαστε σε κατάσταση ασυμφωνίας αλλά ούτε σε κατάσταση που θα μπορούσα να πω ότι πλησιάζουμε σε λύση».
«Όσον αφορά στο εδαφικό, δεν μπορώ να μιλήσω για ποσοστιαίες αναλογίες σε εδαφικό. Για περιουσιακό έχουν συμφωνηθεί τα κριτήρια, αυτά θα τεθούν και θα επιλυθούν σε πενταμερή», είπε.
Επιπλέον, υπογράμμισε ότι στο πλαίσιο της λύσης θα βρεθεί φόρμουλα για εγγυήσεις και ασφάλεια.
Τέλος, σημείωσε ότι «θα πούμε τις θέσεις μας στον λαό, θα παρουσιάσουμε τις συγκλίσεις αλλά και τις αποκλίσεις. Στόχος μας είναι να θέσουμε ένα σχέδιο στο οποίο και οι δυο πλευρές να πουν ναι. Δεν θέλουμε να έρθουμε σε αντιπαράθεση, με θέσεις που να είναι οριστικές και αμετάκλητες. Μέσα από τον διάλογο θα βρεθεί η κοινή λύση. Δεν μπορώ να κατηγορήσω κανέναν γιατί δεν έχουμε φτάσει σε πλήρη επιτυχία», είπε.
«Υπάρχει πολεμική εναντίον του Αναστασιάδη»
Όσον αφορά στην Ε/κ πλευρά, ο κ. Ακιντζί ανέφερε ότι υπάρχουν δυσκολίες, λέγοντας ότι «ο Αναστασιάδης έχει καλή θέληση, αλλά καταλαβαίνουμε ότι υπάρχει μια πολεμική εναντίον του. Δεν θα είναι δύσκολο να καθίσουμε και να γράψουμε το σύνταγμα και τις σχέσεις που θα διέπουν τα δυο κράτη με το κεντρικό κράτος», σημείωσε.
Επιπλέον, δεσμεύτηκε ότι ο ίδιος θα δώσει το άπαν των δυνάμεων του για να ικανοποιήσει τις υποσχέσεις που έδωσε στο λαό ότι θα εργαστεί για λύση.
«Μέχρι τώρα εδώ και 42 χρόνια δεν φτάσαμε σε πρόοδο. Η επιθυμία για λύση αυτή τη φορά και από τις δυο πλευρές είναι μεγάλη. Η προσπάθεια είναι να δώσω στο λαό ένα σχέδιο στο οποίος να μπορεί να πει ναι. Ήρθε ο καιρός νομίζω που φτάσαμε σε σημείο λύσης. Δεν μπορεί οι διαφωνίες που υπάρχουν να εμποδίσουν τη λύση. Μπορούμε να δούμε το λαό στα μάτια και να του πούμε την αλήθεια και τις πραγματικές συνθήκες. Στόχος είναι η ενημέρωση του λαού», πρόσθεσε.
«Έχουν περάσει 12 χρόνια από το σχέδιο Ανάν, οι συνθήκες είναι διαφορετικές από ότι πριν 12 χρόνια και πρέπει να ληφθούν οι νέες πραγματικότητες που υφίστανται», είπε και συμπλήρωσε ότι στα 42 χρονιά που πέρασαν τόσο οι Ε/κ όσο και οι Τ/κ δημιούργησαν συνθήκες ζωής. «Δεν μπορούν να διαταραχθούν αυτές οι συνθήκες ζωής και στις δυο πλευρές. Αυτό θα είναι το βασικό κριτήριο έτσι ώστε να μη διαταραχθεί η καθημερινότητα τους. Δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα κράτος με μια εθνότητα. Οι συνθήκες είναι τέτοιες που θα πρέπει να έχουμε ένα κράτος με δυο ιδρυτικά κράτη», είπε.
Θα αναζητήσουμε οικονομικούς πόρους στον ΟΗΕ
Στη συνέχεια διέψευσε δημοσίευμα του ε/κ Τύπου που ανέφερε ότι με τη λύση αρχίζει άμεσα αποχώρηση στρατευμάτων, ενώ πρόσθεσε ότι «είναι ξεκάθαρο ότι για τη λύση χρειαζόμαστε τη διεθνή οικονομική βοήθεια την οποία μας έχουν υποσχεθεί ότι θα την έχουμε μετά τη λύση», λέγοντας ότι οι δύο ηγέτες θα αποταθούν στον ΟΗΕ για εξεύρεση οικονομικών πόρων μετά τη λύση.
Ισχυρίστηκε δε, ότι ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Τζον Κέρι υποσχέθηκε τόσο στον ίδιο, όσο και στον Αναστασιάδη οικονομική ενίσχυση. Όπως σημείωσε ο κ. Ακιντζί βασικός οικονομικός πόρος είναι και ο υποθαλάσσιος πλούτος που βρέθηκε ανοικτά της Κύπρου.
Επιπροσθέτως εκτίμησε ότι ο δρόμος των αγωγών για το φυσικό αέριο προς την Ελλάδα κοστίζει περισσότερο απ’ ότι αν χρησιμοποιηθεί η Τουρκία γι’ αυτό τον σκοπό.
Αναφορικά με το νόμισμα της επόμενης ημέρας, ο κ. Ακιντζί είπε ότι θα γίνεται χρήση του ευρώ, ενώ στο νέο κράτος θα υπάρχει μια μόνο κεντρική τράπεζα. «Σε οικονομικά και ευρωπαϊκά θέματα υπάρχει σύγκλιση», είπε και πρόσθεσε ότι στόχος είναι η οικονομία των δύο πλευρών να εξισωθεί. «Ο “βορράς” έχει πιο χαμηλό βιοτικό επίπεδο από το “νότο”», είπε.
Ισότητα, διακυβέρνηση, εκ περιτροπής προεδρία
Σαφή αναφορά έκανε ο Μουσταφά Ακιντζί στο γεγονός ότι οι δυο πλευρές βρίσκονται πολύ κοντά στην επίλυση του κεφαλαίου «Ευρωπαϊκή Ένωση», με την πολιτική ισότητα να είναι η βασική πρόνοια όλων των κεφαλαίων» και πρόσθεσε ότι τα θέματα άνω βουλής, κάτω βουλής και ομόσπονδης βουλής, έχουν συμφωνηθεί».
Σύμφωνα με τον κ. Ακιντζί έχει διευθετηθεί και η αναλογία πληθυσμού.
Σχετικά με την εκ περιτροπής προεδρία, το θέμα θα πρέπει να επιλυθεί στη βάση της συμφωνίας της πολιτικής ισότητας. «Κανένα σημείο δεν πρέπει να ξεφεύγει από το κριτήριο της πολιτικής ισότητας» είπε και επισήμανε ότι «από αυτά που έχουν συμφωνηθεί μέχρι τώρα δεν μπορεί να γίνει κανένα βήμα προς τα πίσω».
«Δεν θέλω να ταυτιστώ με τον Κασουλίδη που είπε ότι το 98% είναι λυμένο, δεν θέλω να μπω στη διαδικασία ποσοστών στο συγκεκριμένο ζήτημα» είπε.
Στη συνέχεια ο κ. Ακιντζί ανέφερε ό,τι συμφωνίες που έχουν επιτευχθεί στο παρελθόν δεν έχουν πεταχτεί στα σκουπίδια. Σε ότι αφορά στο νέο κράτος που θα προκύψει μετά τη λύση, ο τουρκοκύπριος ηγέτης τόνισε ότι θα πρόκειται για μια σύγχρονη ομοσπονδιακή μορφή η οποία θα έχει ως βάση το Κοινό Ανακοινωθέν της 11ης Φεβρουαρίου 2014. "Μπορεί να σας φαίνεται συνομοσπονδία", είπε χαρακτηριστικά, "αλλά θα είναι μια καθαρή ομοσπονδία βασισμένη στο Κοινό Ανακοινωθέν της 11ης Φεβρουαρίου 2014". Θα έχει μια διεθνή προσωπικότητα,ένα κυρίαρχό κράτος, με δυο συνιστώντα - ιδρυτικά κράτη. Θα υπάρχει μια αστυνομία αλλά θα δίνει ισότιμα εξουσίες στις δυο αστυνομικές δυνάμεις των συνιστώντων κρατών. Το ίδιο θα ισχύσει και με την αχθοφυλακή.
Η στάση της Τουρκίας
Η Τουρκία μέχρι τώρα στέκεται δίπλα μας στις συνομιλίες, τόνισε ο κ. Ακιντζί αναφερόμενος στη στάση της Τουρκίας. Όπως χαρακτηριστικά είπε "δεν έχουμε ξεφύγει από τις θέσεις της Τουρκίας. "Οι θέσεις μας ταυτίζονται πλήρως με αυτά που είπαμε με τον κ. Τσαβούσογλου στο πλαίσιο της πρόσφατης επίσκεψης του", σημείωσε.
"Έχω την ευχέρεια να κινούμε αυτοβούλως λόγω της εμπιστοσύνης που έδειξε σ’ εμένα ο τουρκοκυπριακός λαός" σημείωσε, ενώ χαρακτήρισε άδικο να τον κατηγορούν οι ελληνοκύπριοι ότι τηρεί κατά γράμμα τις εντολές Ερντογάν. "Είναι λάθος που λένε ότι σκέφτομαι να διασφαλίσω τα συμφέροντα της Τουρκίας"
Αναφερόμενος στην ασφάλεια και τις εγγυήσεις σημείωσε ότι "ναι μεν η ασφάλεια της μιας πλευράς δεν πρέπει να είναι απειλή για την άλλη, ωστόσο θα πρέπει να βρεθεί μια φόρμουλα καθώς η απαίτηση του να είναι εγγυήτρια δύναμη η Τουρκία, είναι απαίτηση του τουρκοκυπριακού λαού και όχι της Τουρκίας". .
Δικαίωμα ψήφου μετά τη λύση
"Όσοι θα εγκατασταθούν από τη μια πολιτεία στην άλλη θα έχουν δικαίωμα ψήφου μόνο για τις ευρωεκλογές. Δεν θα έχουν δικαίωμα να εκλέξουν κοινοτάρχη, δήμαρχο και βουλή". "Έχει συμφωνηθεί πλειοψηφία πληθυσμών και εδαφική πλειοψηφία δεν μπορεί να έχουμε τη μια και όχι την άλλη", τόνισε.
Θα υπάρχει ανώτατο όριο για όσους θα έρθουν να διαμένουν. Το ανώτερο όριο διαμονής ελληνοκυπρίων θα είναι μέχρι 20%.
Οι παρεκκλίσεις από το κεκτημένο πρέπει να διασφαλιστούν ως πρωτογενές δίκαιο αυτός είναι όρος, τόνισε με νόημα, ενώ συνέχισε λέγοντας ότι έχει διαβεβαιώσεις από Ευρωπαίους αξιωματούχους ότι αν υπάρχουν παρεκκλίσεις δεν υπάρχει πρόβλημα να το θέσουν ως πρωτογενές δίκαιο.
"Ο Αναστασιάδης δείχνει τολμηρότητα και αν κρίνω από τις τελευταίες ανακοινώσεις και δηλώσεις, προετοιμάζει το λαό του για αποδοχή λύσης Τώρα είναι που θα φανεί η τολμηρότητα του, στα εναπομείναντα κεφάλαια και διαφορές", σημείωσε.
