Την προσφυγή τρίτων κρατών στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) κατά της Τουρκίας για την κατοχή και τον εποικισμό στα κατεχόμενα εδάφη της Κυπριακής Δημοκρατίας προτείνει ο καθηγητής διεθνούς δικαίου Γιουτζίν Κοντόροβιτς σε συνέντευξή του στο ισραηλινό δίκτυο i24NEWS και στην εκπομπή «Middle East Now».

«Άλλες χώρες να οδηγήσουν την Τουρκία στο ΔΠΔ»

Στο απόσπασμα της συνέντευξης που δημοσιοποιήθηκε, ο Αμερικανοϊσραηλινός νομικός, ο οποίος είναι ανώτερος ερευνητής στο Kohelet Policy Forum,ανέφερε ότι «άλλες χώρες θα πρέπει να οδηγήσουν την Τουρκία στο ΔΠΔ για την κατοχή της Κύπρου και τον εποικισμό».

Η τοποθέτησή του έγινε στο πλαίσιο συζήτησης για τις σχέσεις Ισραήλ–Τουρκίας και για τις δυνατότητες αξιοποίησης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου σε υποθέσεις που αφορούν την Άγκυρα.

Ο Κοντόροβιτς έχει ασκήσει στο παρελθόν κριτική στον τρόπο με τον οποίο το ΔΠΔ αντιμετωπίζει ζητήματα μεταφοράς πληθυσμού σε κατεχόμενα εδάφη, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει ενιαία εφαρμογή των ίδιων νομικών αρχών σε διαφορετικές συγκρούσεις.

Στην περίπτωση της Κύπρου, έθεσε το ζήτημα της μεταφοράς Τούρκων εποίκων στα κατεχόμενα και διερωτήθηκε γιατί το θέμα δεν έχει αποτελέσει αντικείμενο αντίστοιχης διαδικασίας ενώπιον του Δικαστηρίου.

Το νομικό ζήτημα

Η πρόταση παρουσιάζει, πάντως, σημαντικές νομικές και διαδικαστικές παραμέτρους. Η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο κράτος στο Καταστατικό της Ρώμης, ενώ ούτε η Κυπριακή Δημοκρατία είχε υπαγάγει αυτομάτως στο ΔΠΔ πράξεις που ανάγονται σε χρόνο πριν από την έναρξη ισχύος του Καταστατικού.

Κρίσιμο νομικό ερώτημα αποτελεί κατά πόσο συγκεκριμένες πράξεις που συνδέονται με μεταφορά πληθυσμού μπορούν να θεωρηθούν ότι εμπίπτουν στη χρονική και εδαφική δικαιοδοσία του Δικαστηρίου. Επομένως, η πολιτική ή νομική πρωτοβουλία ενός τρίτου κράτους δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι το ΔΠΔ θα μπορούσε να προχωρήσει σε δίωξη της Τουρκίας ή Τούρκων αξιωματούχων.

Στο φόντο της σύγκρουσης Ισραήλ–Τουρκίας

Η παρέμβαση Κοντόροβιτς γίνεται εν μέσω νέας έντασης στις σχέσεις Ισραήλ και Τουρκίας. Σύμφωνα με το i24NEWS, η ισραηλινή πλευρά εξετάζει νομικές κινήσεις που θα αφορούν την Τουρκία και τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Η συζήτηση αυτή έχει επαναφέρει στο προσκήνιο και την Κύπρο, με τον Κοντόροβιτς να επιχειρεί να συνδέσει τη συζήτηση για τη δικαιοδοσία του ΔΠΔ με το ζήτημα του εποικισμού στα κατεχόμενα.

Η αναφορά του δεν συνιστά απόφαση ή κίνηση του ίδιου του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, αλλά πρόταση για ανάληψη πρωτοβουλίας από κράτη που έχουν τη δυνατότητα να απευθυνθούν στο ΔΠΔ.