Είκοσι επτά χρόνια συμπληρώνονται από την αδόκητη απώλεια του Γιάννου Κρανιδιώτη, μιας από τις σημαντικότερες προσωπικότητες που συνέδεσαν την ελληνική εξωτερική πολιτική με την ευρωπαϊκή πορεία της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ο Κρανιδιώτης έχασε τη ζωή του στις 14 Σεπτεμβρίου 1999, χωρίς να προλάβει να δει την ολοκλήρωση ενός πολιτικού στόχου για τον οποίο εργάστηκε επίμονα: την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο «αρχιτέκτονας» της ευρωπαϊκής πορείας της Κύπρου

Η συμβολή του θεωρείται καθοριστική στην αλλαγή της στρατηγικής αντίληψης γύρω από το Κυπριακό. Σε μια περίοδο κατά την οποία υπήρχαν σοβαρές αμφιβολίες τόσο στην Αθήνα όσο και στη Λευκωσία για το κατά πόσο η Κύπρος μπορούσε να ακολουθήσει ευρωπαϊκή πορεία πριν από την επίλυση του Κυπριακού, ο Κρανιδιώτης υποστήριξε το αντίθετο: ότι η ένταξη μπορούσε να αποτελέσει εργαλείο ενίσχυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας και όχι έπαθλο μετά τη λύση.

Η Κυπριακή Δημοκρατία υπέβαλε αίτηση ένταξης στις τότε Ευρωπαϊκές Κοινότητες στις 3 Ιουλίου 1990. Ο Κρανιδιώτης εργάστηκε συστηματικά για την προώθηση αυτής της στρατηγικής, τόσο στην Αθήνα όσο και στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης έχει χαρακτηρίσει την ένταξη στην ΕΕ ως τη σημαντικότερη διπλωματική επιτυχία της Κυπριακής Δημοκρατίας από το 1960, αποδίδοντας στον Κρανιδιώτη καθοριστικό ρόλο στην πορεία που οδήγησε σε αυτήν.

Σημαντικός σταθμός υπήρξε η Σύνοδος Κορυφής της Κέρκυρας το 1994, όταν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατέστησε σαφές ότι η επόμενη διεύρυνση θα περιλάμβανε την Κύπρο και τη Μάλτα. Ακολούθησε η έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων και τελικά η ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ την 1η Μαΐου 2004.

Η στρατηγική που άλλαξε τη θέση της Κύπρου

Η ουσία της παρακαταθήκης Κρανιδιώτη βρίσκεται στην αντίληψη ότι το Κυπριακό έπρεπε να μεταφερθεί από ένα στενό ελληνοτουρκικό πλαίσιο στο ευρύτερο ευρωπαϊκό και διεθνές πεδίο.

Η ένταξη χωρίς προηγούμενη λύση του Κυπριακού, την οποία ο ίδιος υποστήριζε ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, αποτέλεσε τελικά πραγματικότητα. Τον Δεκέμβριο του 1999, λίγους μήνες μετά τον θάνατό του, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ελσίνκι αποφάσισε ότι η επίλυση του Κυπριακού δεν αποτελούσε προϋπόθεση για την ένταξη της Κύπρου.

Η επιλογή αυτή άλλαξε σε μεγάλο βαθμό τη διεθνή θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Από το 2004 η Κύπρος δεν βρίσκεται απλώς απέναντι στην Τουρκία ως ένα μικρό κράτος της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά συμμετέχει ως ισότιμο κράτος μέλος στους θεσμούς και στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο Γιάννος Κρανιδιώτης δεν πρόλαβε να δει την Κύπρο μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, 27 χρόνια μετά την απώλειά του, η θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ευρωπαϊκή οικογένεια αποτελεί ίσως την ισχυρότερη πολιτική σφραγίδα της παρακαταθήκης του.

Ανάρτηση Υπουργείου Εξωτερικών Ελλάδας