Στο επίκεντρο ανάλυσης του Modern Diplomacy βρίσκεται η Κύπρος, με το δημοσίευμα να υποστηρίζει ότι, παρά τη μεγάλη ένταση μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ με επίκεντρο τη Συρία, ο πραγματικός κίνδυνος μιας απευθείας στρατιωτικής τριβής μεταξύ των δύο χωρών ενδέχεται να βρίσκεται πολύ πιο κοντά στο νησί.

Υπό τον τίτλο «Turkey-Israel Tensions: Why Cyprus Could Become the Next Military Flashpoint», το Modern Diplomacy εκτιμά ότι η Άγκυρα επιλέγει προς το παρόν να απαντά στις ισραηλινές ενέργειες στη Συρία κυρίως μέσω της διπλωματικής και νομικής οδού, την ώρα που παράλληλα ενισχύει και προσαρμόζει τη στρατιωτική της ετοιμότητα στα κατεχόμενα.

Η ανάλυση στέκεται ιδιαίτερα σε δηλώσεις που αποδίδει στον Τούρκο Υπουργό Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ στις 2 Αυγούστου. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Γκιουλέρ είχε αναφέρει ότι η Τουρκία «επικαιροποιεί σχολαστικά» τη στρατιωτική της ετοιμότητα στην Κύπρο, συνδέοντας μάλιστα την κίνηση με την ισραηλινή δραστηριότητα στη νότια Συρία αλλά και στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Το Modern Diplomacy αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στον χρόνο κατά τον οποίο έγινε η συγκεκριμένη αναφορά, καθώς προηγήθηκε του ισραηλινού πλήγματος της 18ης Αυγούστου στην αεροπορική βάση Abu al-Duhur στη Συρία και της νέας όξυνσης στις σχέσεις Άγκυρας–Τελ Αβίβ.

«Η Τουρκία δεν θέλει πόλεμο στη Συρία»

Σύμφωνα με την ανάλυση, η αντίδραση της Άγκυρας απέναντι στις ισραηλινές στρατιωτικές κινήσεις στη Συρία δείχνει ότι η τουρκική ηγεσία δεν επιθυμεί να οδηγηθεί σε απευθείας στρατιωτική αντιπαράθεση με το Ισραήλ.

Το δημοσίευμα επικαλείται τη στάση του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο οποίος έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η Τουρκία δεν επιδιώκει σύγκρουση με το Ισραήλ στη Συρία.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσει και τη νέα νομική επίθεση της Άγκυρας εναντίον του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Όπως αναφέρει, η Τουρκία εξέδωσε νέο ένταλμα σύλληψης σε βάρος του Ισραηλινού Πρωθυπουργού και κινείται για την έκδοση Red Notice από την Interpol.

Κατά την εκτίμηση του συντάκτη, η νομική οδός επιτρέπει στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να παρουσιάζει μια ισχυρή αντίδραση απέναντι στο Ισραήλ χωρίς να αναλαμβάνει το ρίσκο μιας στρατιωτικής κλιμάκωσης στη Συρία.

Γιατί η Κύπρος θεωρείται διαφορετική

Εδώ, σύμφωνα με το Modern Diplomacy, βρίσκεται η κρίσιμη διαφοροποίηση.

Στη Συρία, η Τουρκία θα έπρεπε να εμπλακεί στρατιωτικά σε ξένο έδαφος και υπό ιδιαίτερα σύνθετες πολιτικές και στρατιωτικές συνθήκες. Αντίθετα, στα κατεχόμενα η Τουρκία διατηρεί εδώ και δεκαετίες ισχυρή στρατιωτική παρουσία και διαθέτει υποδομές τις οποίες μπορεί να ενισχύσει χωρίς να εξαρτάται από τρίτο κράτος.

Το δημοσίευμα κάνει λόγο για περίπου 35.000 Τούρκους στρατιώτες στα κατεχόμενα και υποστηρίζει ότι η Άγκυρα έχει τη δυνατότητα να αναπτύξει επιπλέον αεροπορικά μέσα και να επεκτείνει τις στρατιωτικές υποδομές της.

Παράλληλα, στην άλλη πλευρά της εξίσωσης βρίσκεται η ενισχυμένη στρατιωτική συνεργασία Κύπρου–Ελλάδας–Ισραήλ.

Η ανάλυση υπενθυμίζει το τριμερές σχέδιο στρατιωτικής συνεργασίας που συμφωνήθηκε τον Δεκέμβριο, το οποίο προβλέπει κοινές αεροπορικές και ναυτικές ασκήσεις εντός του 2026. Επικαλείται επίσης τη σχετική τοποθέτηση του Νετανιάχου περί όσων «φαντασιώνονται» την ανασύσταση αυτοκρατοριών στην περιοχή, την οποία ερμηνεύει ως σαφή αιχμή προς την Τουρκία.

Κατά συνέπεια, σημειώνει το δημοσίευμα, δημιουργείται μια νέα πραγματικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο: από τη μία πλευρά η Τουρκία ενισχύει τη στρατιωτική παρουσία της στα κατεχόμενα και από την άλλη Κύπρος, Ελλάδα και Ισραήλ εντείνουν τη στρατιωτική συνεργασία και πραγματοποιούν κοινές ασκήσεις.

Ο κίνδυνος ενός επεισοδίου

Η ανάλυση δεν θεωρεί ως πιθανότερο σενάριο έναν προσχεδιασμένο πόλεμο Τουρκίας–Ισραήλ. Αντιθέτως, εστιάζει στον κίνδυνο ενός ακούσιου στρατιωτικού επεισοδίου.

Ως χαρακτηριστικό σενάριο παρουσιάζεται η περίπτωση κατά την οποία ισραηλινά ή συμμαχικά αεροσκάφη και πλοία, στο πλαίσιο κοινών ασκήσεων με Ελλάδα και Κυπριακή Δημοκρατία, βρεθούν σε περιοχή όπου επιχειρούν τουρκικές δυνάμεις από τα κατεχόμενα.

Μια αναχαίτιση, ένας εγκλωβισμός αεροσκάφους από ραντάρ ή ακόμη και ένα επικίνδυνο περιστατικό στον αέρα ή στη θάλασσα θα μπορούσε, σύμφωνα με την ανάλυση, να αποτελέσει την πρώτη άμεση στρατιωτική επαφή Τουρκίας και Ισραήλ στην παρούσα κρίση.

Το Modern Diplomacy υπογραμμίζει πάντως ότι η ενίσχυση της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας στα κατεχόμενα δεν ξεκίνησε εξαιτίας της τελευταίας κρίσης με το Ισραήλ. Αναφέρει ότι κινήσεις είχαν αρχίσει ήδη από τον Μάρτιο, στο πλαίσιο της αντίδρασης σε επιθέσεις με drones εναντίον των βρετανικών βάσεων Ακρωτηρίου και Δεκέλειας.

Εκείνο όμως που θεωρεί σημαντικό είναι ότι τον Αύγουστο η Άγκυρα φέρεται πλέον να συνδέει τη συγκεκριμένη στρατιωτική ετοιμότητα ρητά με την ισραηλινή δραστηριότητα.

Τα τρία σενάρια

Το δημοσίευμα παρουσιάζει τρεις πιθανές εξελίξεις για το υπόλοιπο του 2026.

Ως βασικό σενάριο, στο οποίο αποδίδει πιθανότητα περίπου 55%, θεωρεί τη συνέχιση της σημερινής κατάστασης: το Ισραήλ θα εξακολουθήσει να πλήττει στη Συρία υποδομές που θεωρεί ότι συνδέονται με πιθανή τουρκική στρατιωτική ανάπτυξη, ενώ η Τουρκία θα απαντά κυρίως μέσω νομικών και διπλωματικών ενεργειών, αποφεύγοντας την άμεση στρατιωτική σύγκρουση.

Το αρνητικό σενάριο αφορά την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο. Η πραγματοποίηση κοινών ασκήσεων Κύπρου, Ελλάδας και Ισραήλ, σε συνδυασμό με αυξημένη τουρκική στρατιωτική δραστηριότητα στα κατεχόμενα, θα μπορούσε να οδηγήσει σε αναχαίτιση, εγκλωβισμό στόχου ή επικίνδυνη προσέγγιση στρατιωτικών μέσων.

Στο θετικό σενάριο, η αμερικανική παρέμβαση και η δημιουργία ουσιαστικού μηχανισμού αποκλιμάκωσης μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ για τη Συρία θα μπορούσαν να περιορίσουν την ένταση και, κατ’ επέκταση, να αποδυναμώσουν το επιχείρημα της Άγκυρας για περαιτέρω στρατιωτική ενίσχυση στα κατεχόμενα.

«Παρακολουθήστε την Κύπρο, όχι τη Δαμασκό»

Το συμπέρασμα της ανάλυσης είναι χαρακτηριστικό. Το Modern Diplomacy θεωρεί ότι η αντιπαράθεση γύρω από τη Συρία είναι αυτή που συγκεντρώνει σήμερα τη διεθνή προσοχή, αλλά δεν είναι κατ’ ανάγκην εκεί όπου βρίσκεται ο μεγαλύτερος κίνδυνος μιας άμεσης τουρκοϊσραηλινής στρατιωτικής τριβής.

«Παρακολουθήστε την Κύπρο, όχι την Δαμασκό για το επόμενο σημάδι», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Το κρίσιμο στοιχείο που, σύμφωνα με το δημοσίευμα, θα πρέπει να παρακολουθείται είναι κατά πόσο οι προγραμματισμένες στρατιωτικές δραστηριότητες Κύπρου–Ελλάδας–Ισραήλ και οι ενισχυμένες τουρκικές αναπτύξεις στα κατεχόμενα αρχίσουν να πραγματοποιούνται ταυτόχρονα στον ίδιο ή σε γειτονικό επιχειρησιακό χώρο.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, καταλήγει η ανάλυση, η Κύπρος θα μπορούσε να μετατραπεί από παρατηρητή της αντιπαράθεσης Τουρκίας–Ισραήλ σε ένα από τα σημεία όπου οι δύο πλευρές κινδυνεύουν να βρεθούν στρατιωτικά αντιμέτωπες.