Η επίσκεψη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο και οι επαφές του με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν παρουσιάζονται από την τουρκική αρθρογραφία και πολιτική ανάλυση ως μια προσπάθεια επανεκκίνησης της διαδικασίας, αλλά με έντονη έμφαση στις διαφωνίες γύρω από το μοντέλο λύσης και τη διαχείριση των ενεργειακών πόρων. Οι τουρκικές αναλύσεις συνδέουν το Κυπριακό με τις περιφερειακές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ενώ αρκετά δημοσιεύματα υποστηρίζουν ότι η ενεργειακή πολιτική της ελληνοκυπριακής πλευράς δυσχεραίνει την προσπάθεια οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Χουριέτ: «Η περιοχή είναι ένας πύρινος κλοιός – ανάγκη για συμφωνία στην Κύπρο»
Η Χουριέτ παρουσιάζει την παρέμβαση του Αντόνιο Γκουτέρες ως προσπάθεια να συνδεθεί η επίλυση του Κυπριακού με τη γενικότερη αστάθεια στην περιοχή, υποστηρίζοντας ότι ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ θεωρεί πως οι σημερινές γεωπολιτικές συνθήκες καθιστούν πιο επείγουσα την ανάγκη προόδου.
Σύμφωνα με την εφημερίδα, το βασικό μήνυμα του Γκουτέρες ήταν ότι «η περιοχή είναι ένας πύρινος κλοιός» και ότι οι δύο πλευρές πρέπει να εργαστούν για συμφωνία, καθώς η αστάθεια στη Μέση Ανατολή αυξάνει τη σημασία μιας λύσης στην Κύπρο.
Η Χουριέτ ερμηνεύει τη δήλωση αυτή ως έμμεση προειδοποίηση προς το Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι ο Γκουτέρες συνδέει τις εξελίξεις στην Κύπρο με τις περιφερειακές εντάσεις.
Το δημοσίευμα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο γεγονός ότι ο Γκουτέρες συναντήθηκε τόσο με τον Νίκο Χριστοδουλίδη όσο και με τον Τουφάν Ερχιουρμάν, παρουσιάζοντας τις δύο πλευρές ως ισότιμους συνομιλητές.
Η εφημερίδα σημειώνει ότι ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ ξεκαθάρισε πως δεν σκοπεύει να επιβάλει μια λύση, αλλά να βοηθήσει τις δύο κοινότητες και τις εγγυήτριες δυνάμεις να βρουν κοινό δρόμο.
Στην πολιτική της ανάλυση, η Χουριέτ εκτιμά ότι ο Γκουτέρες επιδιώκει μια «στρατηγική συμφωνία» ή έναν οδικό χάρτη και όχι απαραίτητα την άμεση τελική επίλυση του Κυπριακού.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι μια πρόοδος στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για νέα άτυπη διάσκεψη με τη συμμετοχή των εγγυητριών δυνάμεων.
Η εφημερίδα συνδέει επίσης την προσπάθεια του ΟΗΕ με το κύρος του οργανισμού, υποστηρίζοντας ότι μια επιτυχία στην Κύπρο θα ενίσχυε τον ρόλο του μετά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την κριτική που δέχεται.
Τέλος, η Χουριέτ υποστηρίζει ότι ο Γκουτέρες επιχειρεί να «κλείσει τον κύκλο» της θητείας του, καθώς ξεκίνησε την εμπλοκή του στο Κυπριακό το 2017 και επιθυμεί να την ολοκληρώσει με πρόοδο στο ίδιο ζήτημα.
Γενί Σαφάκ: «Νέα και ρεαλιστική μεθοδολογία μετά τις αποτυχίες του παρελθόντος»
Η Γενί Σαφάκ παρουσιάζει την επίσκεψη Γκουτέρες με θετικότερο τόνο, δίνοντας έμφαση στην παρουσία του στα Κατεχόμενα και στη συνάντησή του με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.
Η εφημερίδα υπογραμμίζει ότι ο Γκουτέρες είναι ο πρώτος γενικός γραμματέας του ΟΗΕ που επισκέπτεται το νησί μετά από 16 χρόνια και προβάλλει ιδιαίτερα τη συνάντησή του με την τουρκοκυπριακή πλευρά.
Το δημοσίευμα παρουσιάζει τον Γκουτέρες να προωθεί μια «νέα και ρεαλιστική μεθοδολογία», διαφορετική από τις αποτυχημένες προσπάθειες του 2004 και του 2017.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη δήλωση του γενικού γραμματέα ότι ο ΟΗΕ «δεν επιβάλλει την ειρήνη», αλλά ότι η λύση πρέπει να προκύψει από τις δύο κοινότητες και τους ηγέτες τους.
Η εφημερίδα προβάλλει επίσης τη θέση του Γκουτέρες ότι απαιτείται η συμβολή των εγγυητριών δυνάμεων και αναδεικνύει τη δήλωσή του για «ισχυρή βούληση του τουρκοκυπριακού λαού για μια δίκαιη και μόνιμη λύση».
Η συνολική ερμηνεία της Γενί Σαφάκ είναι ότι ο ΟΗΕ επιχειρεί να δημιουργήσει μια νέα διαδικασία, χωρίς όμως να ασκεί πίεση στην τουρκική πλευρά για αλλαγή θέσεων.
Αϊντινλίκ: «Δεν παρουσιάστηκε η φόρμουλα λύσης – όλα κρίνονται τον Σεπτέμβριο»
Η Αϊντινλίκ αντιμετωπίζει τις επαφές Γκουτέρες περισσότερο ως προπαρασκευαστικό βήμα παρά ως ουσιαστική καμπή στις διαπραγματεύσεις.
Η εφημερίδα εκτιμά ότι ο στόχος του γενικού γραμματέα ήταν να εντοπίσει σημεία σύγκλισης και να προετοιμάσει την άτυπη διευρυμένη συνάντηση του Σεπτεμβρίου.
Στο πρωτοσέλιδό της υποστηρίζει ότι ο Γκουτέρες απέφυγε να ανοίξει δημόσια τη συζήτηση για το μοντέλο λύσης, σημειώνοντας ότι «δεν διατύπωσε μπροστά στις κάμερες τη φόρμουλα που αποκαλεί "λύση" και η οποία αγνοεί τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων».
Η Αϊντινλίκ υποστηρίζει ότι «τίποτα δεν άλλαξε στην ελληνοκυπριακή πλευρά», καθώς, όπως αναφέρει, ο Νίκος Χριστοδουλίδης επέμεινε στη λύση βάσει των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Αντίθετα, δίνει έμφαση στη θέση του Τουφάν Ερχιουρμάν ότι μόνιμη λύση μπορεί να υπάρξει μόνο στη βάση της «κυριαρχικής ισότητας» και του «ισότιμου διεθνούς καθεστώτος».
Η εφημερίδα καταλήγει ότι οι επαφές Γκουτέρες δεν αποτελούν σημείο καμπής, αλλά στάδιο προετοιμασίας ενόψει της συνάντησης του Σεπτεμβρίου.
Nefes: «Οι Ελληνοκύπριοι ψάχνουν φυσικό αέριο, όχι λύση»
Η αντιπολιτευόμενη εφημερίδα Νεφές παρουσιάζει τις επαφές Γκουτέρες με ιδιαίτερα επικριτικό τρόπο απέναντι στην ελληνοκυπριακή πλευρά, συνδέοντας άμεσα το Κυπριακό με τις ενεργειακές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Με τίτλο «Ψάχνουν φυσικό αέριο, όχι λύση», η εφημερίδα υποστηρίζει ότι την ώρα που ο Γκουτέρες προσπαθούσε να προωθήσει νέα διαδικασία συνομιλιών, η ελληνοκυπριακή πλευρά προχώρησε σε συμφωνία για φυσικό αέριο με ιταλικές και γαλλικές εταιρείες.
Το δημοσίευμα αναφέρει ότι η συμφωνία έγινε «αγνοώντας τα δικαιώματα της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου στην ΑΟΖ».
Σε δεύτερο δημοσίευμα, η Nefes επικεντρώνεται στο κοίτασμα Kronos και στη συμφωνία των εταιρειών ENI και TotalEnergies για έναρξη παραγωγής.
Η εφημερίδα υποστηρίζει ότι η εξέλιξη προκαλεί αντιδράσεις επειδή, σύμφωνα με την τουρκική θέση, αγνοούνται τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων στους φυσικούς πόρους του νησιού.
Παρουσιάζει την τουρκική θέση ότι οι ενεργειακοί πόροι της Ανατολικής Μεσογείου αποτελούν «κοινή περιουσία» των δύο κοινοτήτων και ότι η αξιοποίησή τους πρέπει να γίνεται μέσω μηχανισμού συνεργασίας και διαμοιρασμού εσόδων.
Γενί Ακίτ: «Θα πάρουν το φυσικό αέριο της Τουρκίας – θα το αρπάξουν μπροστά στα μάτια όλων»
Η ακραία εθνικιστική εφημερίδα Γενί Ακίτ υιοθετεί την πιο σκληρή ρητορική, παρουσιάζοντας την ενεργειακή δραστηριότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας ως προσπάθεια υφαρπαγής πόρων που, σύμφωνα με την Άγκυρα, ανήκουν και στους Τουρκοκυπρίους.
Με τίτλο «Θα πάρουν το φυσικό αέριο της Τουρκίας – θα το αρπάξουν μπροστά στα μάτια όλων», το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι δημιουργείται νέα ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η εφημερίδα αναφέρει ότι η Τουρκία δεν αναγνωρίζει ως νόμιμες τις περιοχές αδειοδότησης που έχει δηλώσει μονομερώς η Κυπριακή Δημοκρατία και υποστηρίζει ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά δεν έχει δικαίωμα να προχωρά μόνη της σε έρευνες και παραγωγή υδρογονανθράκων.
Σύμφωνα με την Yeni Akit, η τουρκική θέση βασίζεται σε δύο σημεία:
- καμία ξένη εταιρεία δεν μπορεί να δραστηριοποιείται σε περιοχές που η Τουρκία θεωρεί μέρος της υφαλοκρηπίδας της χωρίς τη συγκατάθεσή της.
- η Κυπριακή Δημοκρατία δεν εκπροσωπεί ολόκληρο το νησί και δεν μπορεί να αποφασίζει για τους φυσικούς πόρους χωρίς τη συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων.
Η συνολική εικόνα στον τουρκικό Τύπο
Η τουρκική αρθρογραφία παρουσιάζει την επίσκεψη Γκουτέρες περισσότερο ως δοκιμασία για το επόμενο στάδιο του Κυπριακού παρά ως άμεση επανεκκίνηση των συνομιλιών.
Η βασική γραμμή των δημοσιευμάτων είναι ότι:
- ο ΟΗΕ επιχειρεί να κρατήσει ζωντανή τη διαδικασία μέσω Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.
- η ελληνοκυπριακή πλευρά, σύμφωνα με την τουρκική ανάλυση, δεν έχει αλλάξει θέση στο μοντέλο λύσης.
- η «κυριαρχική ισότητα» των Τουρκοκυπρίων παραμένει κεντρική τουρκική απαίτηση.
- το φυσικό αέριο και η ΑΟΖ έχουν μετατραπεί σε βασικό πεδίο αντιπαράθεσης.
Συνολικά, τα τουρκικά μέσα παρουσιάζουν το Κυπριακό πλέον όχι μόνο ως ζήτημα πολιτικής λύσης, αλλά ως ζήτημα ασφάλειας, ενεργειακών δικαιωμάτων και περιφερειακών ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
