Τον κώδωνα του κινδύνου για τις εξελίξεις στο Κυπριακό κρούει ο πρώην διαπραγματευτής της ελληνοκυπριακής κοινότητας, Ανδρέας Μαυρογιάννης, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε απομάκρυνση από τη συμφωνημένη βάση λύσης εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για το μέλλον των συνομιλιών.
Κληθείς να σχολιάσει τις πρόσφατες συζητήσεις περί «χαλαρής ομοσπονδίας» και σχετικά δημοσιεύματα, ο κ. Μαυρογιάννης ανέφερε ότι πρόκειται για σενάρια που όντως βρίσκονται στο τραπέζι των συζητήσεων, όχι μόνο από την προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, αλλά και ευρύτερα το τελευταίο διάστημα.
Όπως εξήγησε, το ουσιαστικό ζητούμενο δεν είναι οι χαρακτηρισμοί «χαλαρή» ή «ισχυρή» ομοσπονδία, αλλά η διατήρηση των απαραίτητων ομοσπονδιακών αρμοδιοτήτων, ώστε να διασφαλίζονται η ενότητα του κράτους, η μία κυριαρχία, η μία διεθνής προσωπικότητα και η μία ιθαγένεια.
Ωστόσο, εξέφρασε έντονη ανησυχία ότι οι προτάσεις που κυκλοφορούν σήμερα απέχουν ακόμη και από το μοντέλο της χαλαρής ομοσπονδίας, προσεγγίζοντας περισσότερο τη λογική των δύο κρατών. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε εισηγήσεις που προβλέπουν την απουσία ομοσπονδιακού κοινοβουλίου και τη λειτουργία δύο ξεχωριστών κοινοβουλίων, τα οποία θα εκπροσωπούνται περιστασιακά σε ένα κοινό σώμα.
Ο πρώην διαπραγματευτής υπογράμμισε ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά οφείλει να επιμείνει στην επανέναρξη των συνομιλιών από το σημείο όπου διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά, διαφυλάσσοντας το διαπραγματευτικό κεκτημένο, τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και το πλαίσιο των έξι σημείων του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ.
«Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι να τα χάσουμε όλα αυτά και να βρεθούμε στο κενό, νομιμοποιώντας την τουρκική πλευρά να ζητά ό,τι θέλει, ακόμη και λύση δύο κρατών», προειδοποίησε.
Τουρκικές επιδιώξεις και ευρωτουρκικά
Ο κ. Μαυρογιάννης εκτίμησε ότι η Άγκυρα επιχειρεί να εξασφαλίσει σημαντικά ανταλλάγματα πριν ακόμη υπάρξει ουσιαστική πρόοδος στο Κυπριακό. Μεταξύ αυτών ανέφερε τον εκσυγχρονισμό της Τελωνειακής Ένωσης ΕΕ–Τουρκίας, την απελευθέρωση των θεωρήσεων εισόδου για Τούρκους πολίτες και τη συμμετοχή της Τουρκίας σε ευρωπαϊκές αμυντικές πρωτοβουλίες, ενώ για τα κατεχόμενα επιδιώκει, μεταξύ άλλων, απευθείας επαφές και πτήσεις.
Όπως είπε, η τουρκική πλευρά επιδιώκει να εξασφαλίσει αυτά τα οφέλη ως προϋπόθεση για την επανέναρξη της διαδικασίας, χωρίς να αναλαμβάνει δεσμεύσεις επί της ουσίας.
Σε σχέση με τις πληροφορίες περί χαλαρής ομοσπονδίας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σημείωσε ότι ένα τέτοιο μοντέλο θα ήταν ακόμη πιο προβληματικό, καθώς θα μπορούσε να οδηγήσει σε απευθείας σχέση των κατεχομένων με την ΕΕ, χωρίς προηγούμενη συνολική λύση του Κυπριακού.
«Να μην εγκαταλείψουμε τη νομιμότητα»
Απαντώντας στο ερώτημα πώς πρέπει να αντιδράσει η ελληνοκυπριακή πλευρά, ο Ανδρέας Μαυρογιάννης ξεκαθάρισε ότι η απάντηση βρίσκεται στη σταθερή προσήλωση στη διεθνή νομιμότητα.
«Κανένας δεν μπορεί να μας ψέξει επειδή επιμένουμε στα ψηφίσματα, στις συγκλίσεις και στα συμφωνημένα», ανέφερε, τονίζοντας ότι δεν μπορεί να εξισώνεται η επιμονή στη βάση των αποφάσεων του ΟΗΕ με τις τουρκικές θέσεις περί δύο κρατών.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι ο ΟΗΕ θα πρέπει να καταστήσει σαφές πως δεν είναι η ελληνοκυπριακή πλευρά εκείνη που οφείλει να μετακινηθεί από το συμφωνημένο πλαίσιο, αλλά η πλευρά που βρίσκεται εκτός των ψηφισμάτων και της διεθνούς νομιμότητας.
Εγγυήσεις και στρατεύματα
Ο πρώην διαπραγματευτής επανέλαβε ότι δεν μπορεί να υπάρξει λύση χωρίς κατάργηση των εγγυήσεων, υποστηρίζοντας ότι αυτό ήταν και το βασικό ζήτημα που οδήγησε στην αποτυχία της Διάσκεψης στο Κραν Μοντανά.
Όπως ανέφερε, η τουρκική πλευρά δεν αποδέχθηκε τότε την πρόταση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για άμεση κατάργηση των εγγυήσεων, ενώ επέμενε στη διατήρηση στρατιωτικής παρουσίας στο νησί.
Ερωτηθείς κατά πόσο η κατάργηση των εγγυήσεων θα απέτρεπε μελλοντική τουρκική επέμβαση, ο κ. Μαυρογιάννης αναγνώρισε ότι καμία νομική ρύθμιση δεν μπορεί να αποκλείσει μια παράνομη ενέργεια, επισήμανε όμως ότι χωρίς εγγυήσεις οποιαδήποτε επέμβαση θα στερείται κάθε νομικού ερείσματος.
Επιφυλάξεις για τη συζήτηση περί ΝΑΤΟ
Ο Ανδρέας Μαυρογιάννης εξέφρασε ακόμη επιφυλάξεις για τις πρόσφατες αναφορές περί σύνδεσης μιας ενδεχόμενης λύσης με το ΝΑΤΟ, υποστηρίζοντας ότι τέτοιες προσεγγίσεις ενδέχεται να οδηγήσουν σε διαφορετική μορφή διατήρησης των επεμβατικών δικαιωμάτων της Τουρκίας.
Κατά την άποψή του, μια τέτοια λογική θα δημιουργούσε την εσφαλμένη εντύπωση ότι η τουρκική στρατιωτική παρουσία στην Κύπρο αποσκοπεί στην προστασία της τουρκοκυπριακής κοινότητας, κάτι που, όπως είπε, δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
Η συνέντευξη ολοκληρώθηκε υπό το ηχητικό των σειρήνων που ήχησαν το πρωί της 15ης Ιουλίου, με αφορμή την επέτειο του πραξικοπήματος του 1974, με τον κ. Μαυρογιάννη να χαρακτηρίζει την ημέρα «μαύρη», υπενθυμίζοντας ότι το πραξικόπημα οδήγησε στην τουρκική εισβολή και στις συνέπειες που εξακολουθεί να βιώνει η Κύπρος μέχρι σήμερα.
Διαβάστε ακόμη
