Αντίθετη με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έκρινε το Δικαστήριο της ΕΕ (ΔΕΕ) λιθουανική νομοθεσία η οποία στερεί από τους παράνομα διαμένοντες υπηκόους τρίτων χωρών το δικαίωμα πρόσβασης στη διαδικασία αίτησης για διεθνή προστασία.

 

Η απόφαση (C-72/22 PPU) του ΔΕΕ ξεκαθαρίζει πως ο κάθε υπήκοος τρίτης χώρας ή χωρίς υπηκοότητα δικαιούται να υποβάλει αίτηση για καθεστώς διεθνούς προστασίας στα σύνορα ή στα εδάφη κράτους μέλους, ακόμα και αν διαμένει παράνομα στην επικράτεια του κράτους μέλους.

Όπως υπενθυμίζεται σε δελτίο Tύπου για την απόφαση, η Λιθουανία έχει κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης από το καλοκαίρι του 2021 στα σύνορά της με τη Λευκορωσία λόγω της μαζικής εισροής προσφύγων και μεταναστών από τρίτες χώρες οι οποίοι επιχειρούν να μπουν παράνομα στα εδάφη της ΕΕ.

Η υπόθεση αφορά την περίπτωση ατόμου με τα αρχικά «ΜΑ», υπηκόου τρίτης χώρας, ο οποίος τέθηκε υπό κράτηση στην Πολωνία τον Νοέμβριο του 2021 μετά από έλεγχο καθώς δεν ήταν σε θέση να προσκομίσει ταξιδιωτικά έγγραφα, θεωρήσεις εισόδου ή άδειες παραμονής ή διαμονής στη Λιθουανία και στην ΕΕ.

Το εν λόγω άτομο παραδόθηκε στις αρχές της Λιθουανίας και τέθηκε υπό κράτηση μέχρι την έκδοση απόφασης για το νομικό καθεστώς του, ενώ παράλληλα κατέθεσε αίτηση για διεθνή προστασία η οποία απορρίφθηκε.

Το Ανώτατο Δικαστήριο της ΕΕ ζήτησε από το ΔΕΕ την ερμηνεία των οδηγιών 2013/32/ΕΕ για τις διαδικασίες ασύλου και 2013/33/ΕΕ για την υποδοχή των αιτούντων άσυλο.

Το ΔΕΕ έκρινε πως η λιθουανική νομοθεσία για το συγκεκριμένο θέμα δεν συνάδει με το δίκαιο της ΕΕ. Ειδικότερα, η λιθουανική νομοθεσία προβλέπει μεταξύ άλλων πως σε περίπτωση μαζικής εισροής αλλοδαπών, ένας αιτών άσυλο μπορεί να τεθεί υπό κράτηση με μόνη αιτιολογία ότι διαμένει παρανόμως στο έδαφος του κράτους μέλους αυτού.

Ωστόσο, προστίθεται, εναπόκειται κατ’ αρχήν στο κράτος μέλος στο οποίο το ενδιαφερόμενο άτομο κατοικεί παράνομα και καταθέτει την αίτηση διεθνούς προστασίας, να αποδείξει πως η κράτησή του δικαιολογείται για λόγους εθνικής ασφάλειας ή δημόσιας τάξης.

Πηγή: ΚΥΠΕ