Η είδηση ότι ο Μάρκ Ζούκερμπεργκ εξετάζει το ενδεχόμενο να κλείσει το Facebook και το Instagram στην Ευρώπη, πυροδότησε νέα συζήτηση αναφορικά με τη χρήση των προσωπικών δεδομένων από κράτη που δεν ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι πάροχοι υπηρεσιών Cloud όπως η Amazon, Microsoft και Meta αλλά και άλλοι πάροχοι υπηρεσιών επεξεργασίας δεδομένων πρέπει να λάβουν αυστηρότερα μέτρα κατά της παράνομης μεταφοράς δεδομένων σε κυβερνήσεις εκτός ΕΕ, σύμφωνα με νομοσχέδιο που προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αναμένεται να δημοσιευτεί αυτόν τον μήνα.

Διαβάστε ακόμη: Ζούκερμπεργκ: Γιατί σκέφτεται να κλείσει Facebook και Instagram στην Ευρώπη

Το προτεινόμενο ρυθμιστικό πλαίσιο, το οποίο περιήλθε σε γνώση του Reuters, ορίζει δικαιώματα και υποχρεώσεις σχετικά με τη χρήση δεδομένων της ΕΕ, όπως οι έξυπνες συσκευές και τα καταναλωτικά αγαθά, και αποτελεί μέρος μιας σειράς νομοθετημάτων που στοχεύουν να "χαλιναγωγήσουν” τους τεχνολογικούς κολοσσούς των ΗΠΑ και να βοηθήσουν το μπλοκ να επιτύχει τους στόχους που έχει θέσει όσον αφορά την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση.

Οι ανησυχίες της ΕΕ όσον αφορά τη μεταφορά δεδομένων εντείνονται όλο και περισσότερο από το 2013 και μετά οπότε ο πρώην συνεργάτης των μυστικών υπηρεσιών των ΗΠΑ Έντουαρντ Σνόουντεν σωρεία παρακολουθήσεων από τις ΗΠΑ.

Το ανώτατο δικαστήριο της Ευρώπης, μάλιστα, το 2020 ακύρωσε διατλαντική συμφωνία μεταφοράς δεδομένων στην οποία βασίζονταν χιλιάδες εταιρείες για την παροχή υπηρεσιών κυμαίνονταν από υποδομές cloud έως υπηρεσίες μισθοδοσίας και χρηματοδοτήσεων, λόγω παρόμοιων ανησυχιών. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η ΕΕ προσπαθούν έκτοτε να καταλήξουν σε μια νέα συμφωνία όσον αφορά τη μεταφορά δεδομένων.

Το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο για τα δεδομένα αυστηροποιεί τους τρέχοντες περιορισμούς που αφορούν τη μεταφορά προσωπικών δεδομένων εκτός του μπλοκ των 27, συμπεριλαμβάνοντας πλέον και τα μη προσωπικά δεδομένα.

"Έχουν εκφραστεί ανησυχίες σχετικά με την παράνομη πρόσβαση από κυβερνήσεις εκτός ΕΕ/ΕΟΧ. Τέτοιες διασφαλίσεις θα ενισχύσουν περαιτέρω την εμπιστοσύνη στις υπηρεσίες επεξεργασίας δεδομένων που στηρίζουν όλο και περισσότερο την ευρωπαϊκή οικονομία δεδομένων", αναφέρει το έγγραφο της ΕΕ.

Προσθέτει ότι οι πάροχοι υπηρεσιών επεξεργασίας δεδομένων θα πρέπει "να λάβουν όλα τα εύλογα τεχνικά, νομικά και οργανωτικά μέτρα για να αποτρέψουν τέτοια πρόσβαση που θα μπορούσε ενδεχομένως να αντίκειται στις υποχρεώσεις περί προστασίας τέτοιων δεδομένων βάσει της νομοθεσίας της ΕΕ, εκτός εάν πληρούνται αυστηρές προϋποθέσεις".

Το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο επιδιώκει την υιοθέτηση προτύπων διαλειτουργικότητας για δεδομένα που θα χρησιμοποιούνται μεταξύ τομέων μετά από ανησυχίες για εμπλοκές στην κοινή χρήση δεδομένων εντός και μεταξύ κλάδων.

Η Επιτροπή έχει ορίσει ως προσωρινή ημερομηνία δημοσίευσης του νομοσχεδίου για τα δεδομένα την 23η Φεβρουαρίου.

Ο παράγοντας ΗΠΑ και οι διαπραγματεύσεις με την ΕΕ

Η κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν προσπάθησε ανεπιτυχώς να καταλήξει σε πολιτική συμφωνία με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σχετικά με τη διατήρηση μεταφοράς δεδομένων. Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι έφτασαν στο σημείο να προσφέρουν ένα νέο καθεστώς οιονεί δικαστικής εποπτείας επί των υπηρεσιών εθνικής ασφάλειας για να υπογραφεί ένα νέο σύμφωνο πριν από το τέλος του 2021.

Στις ΗΠΑ, υπάρχει αυξανόμενη απογοήτευση καθώς πλησιάζει η επέτειος από το ανώτατο δικαστήριο της Ευρώπης που ακυρώνει την τρέχουσα διατλαντική συμφωνία και οι συνέπειες από τη μη ύπαρξη συμφώνου αντικατάστασης αρχίζουν να δαγκώνουν.

«Η κυβέρνηση Μπάιντεν θεωρεί την ολοκλήρωση μιας ενισχυμένης ασπίδας προστασίας της ιδιωτικής ζωής ως νούμερο ένα προτεραιότητα και παραμένω ενεργά εμπλεκόμενη σε αυτές τις διαπραγματεύσεις», δήλωσε η Τζίνα Ραϊμόντο, υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ.

Τι θα προσφέρουν λοιπόν οι ΗΠΑ; Οι λεπτομέρειες, ειλικρινά, είναι ακόμη άγνωστες. Ωστόσο, αξιωματούχοι και άλλοι ενημερωμένοι για τις συζητήσεις δίνουν μια εικόνα όπου οι πολίτες της ΕΕ θα μπορούν να υποβάλλουν καταγγελίες απευθείας (ή, σε εφεδρική επιλογή, μέσω των εθνικών τους κυβερνήσεων) σε ανεξάρτητο δικαστικό όργανο, εάν πιστεύουν ότι οι υπηρεσίες εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ έχουν χειριστεί παράνομα τα προσωπικά τους στοιχεία. Αυτός ο μηχανισμός επανόρθωσης, παραδόξως, μπορεί να προχωρήσει περισσότερο από αυτό που είναι διαθέσιμο στους πολίτες των ΗΠΑ όταν θέλουν να παραπονεθούν για την πρόσβαση στα κυβερνητικά δεδομένα.

Αυτό που είναι σαφές, ωστόσο, είναι ότι τέτοιες αλλαγές δεν θα βασίζονται σε νέα/τροποποιημένη νομοθεσία. Οι διαπραγματευτές της ΕΕ και των ΗΠΑ γνωρίζουν πολύ καλά την έλλειψη κίνησης στο Κογκρέσο για τυχόν ζητήματα απορρήτου - πόσο μάλλον για αυτά που δίνουν στους ξένους περισσότερη εξουσία να εμποδίζουν τις υπηρεσίες εθνικής ασφάλειας να έχουν πρόσβαση στα δεδομένα τους. Έτσι, η νέα προσφορά από την Ουάσιγκτον προς τις Βρυξέλλες θα βασίζεται αποκλειστικά στην ανανέωση των υφιστάμενων κανόνων/της ομοσπονδιακής εποπτείας. Αυτό είναι κάτι που θα μπορούσε ακόμα να πληροί το νομικό πρότυπο που απαιτεί η Ευρώπη.

Δύο χρόνια μετά από αυτήν την αντιπαράθεση, η Ευρώπη και οι ΗΠΑ διαφωνούν σε βασικά ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τηρούνται τα δικαιώματα της ιδιωτικής ζωής των ανθρώπων. Για την ΕΕ, αυτό είναι ένα θεμελιώδες δικαίωμα που επιβάλλει συγκεκριμένες υποχρεώσεις σε άλλες χώρες να τηρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Για τις ΗΠΑ, οι εσωτερικοί κανόνες πληρούν ήδη αυτές τις υποχρεώσεις και πολλές χώρες της ΕΕ διενεργούν την ίδια επιτήρηση για την οποία κατηγορείται η Ουάσιγκτον.

Πληροφορίες από Reuters /Politico