Ένα συνέδριο για νέους λίγες μόλις ημέρες πριν από την ένταξη της Κροατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έδωσε εικόνα ελπίδας και αλλαγής στην νοοτροπία της νέας γενιάς. Άραγε η γενιά αυτή θα έχει την ρετσινιά του τίτλου Generation lost (χαμένη γενιά) ή θα είναι αυτή που θα ανοίξει νέους καινοτόμους δρόμους;

Η Κροατία είναι το νεότερο μέλος της  Ευρωπαϊκής Ένωσης, από τη Δευτέρα 1η Ιουλίου. Η όμορφη χώρα των 4,4 εκατομμυρίων όμως, μαστίζεται από ανεργία. Για την ακρίβεια βρίσκεται για πέμπτη χρονιά σε πορεία ύφεσης και έχει το τρίτο υψηλότερο ποσοστό ανεργίας (20% περίπου), μετά την Ισπανία και την Ελλάδα. Λίγες ημέρες πριν την είσοδό της στην ΕΕ πάνω από 200 νέοι άνθρωποι από διάφορες χώρες της Ευρώπης έλαβαν μέρος στο συνέδριο «Η Κροατία στην Ε.Ε: Ενισχύοντας του δεσμούς στη συνεργασία των νέων».

Αντιπρόσωποι οργανώσεων νέων, νεαροί επιχειρηματίες, αντιπρόσωποι από ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα όπως τον Axel Wallden και τις Αρχές της Κροατίας συναντήθηκαν για να συζητήσουν με τους νέους προοπτικές που ανοίγονται για τους νέους στην Ε.Ε, για τα θέματα που τους απασχολούν και για την ένταξη της Κροατίας στην ΕΕ.

Η απάντηση των νέων στην ανεργία
Στο Συνέδριο μίλησαν μεταξύ άλλων νέοι άνθρωποι από την Κροατία που αναζήτησαν λύσεις στην ανεργία και κατάφεραν να σπάσουν τα δεσμά της αποτελώντας έμπνευση για άλλους. Αυτό επιδίωξε να κάνει ανάμεσα σε άλλες και η ομάδα I-Derma, η οποία αποτελείται από τις Ana Burica και Josipa Majic. Οι δύο φοιτήτριες διοίκησης επιχειρήσεων της Κροατίας, δημιούργησαν ένα καινοτόμο λογισμικό που επιτρέπει στους δερματολόγους να συλλέγουν πληροφορίες για τους ασθενείς τους και να παρακολουθούν τη θεραπεία τους με μοναδικό τρόπο. Αυτό επεκτάθηκε όμως και σε άλλου είδους κλινικές, αλλά και σχολές, και σήμερα, αντί να ψάχνουν για εργασία έχουν δημιουργήσει την δική τους επιχείρηση, χωρίς καμία κυβερνητική ή άλλη στήριξη, που έχει μάλιστα απήχηση σε πολλές χώρες. Παρά όλα αυτά κατάφεραν να συνεργαστούν με ένα συμβουλευτικό σώμα από ειδικούς σε όλο τον κόσμο που τους παρέχουν εξειδικευμένη καθοδήγηση σε θέματα που οι ίδιες δεν έχουν τη αναγκαία γνώση. Τα εξειδικευμένα τους ιατρικά apps ετοιμάζονται μέσα σε 48 ώρες, και τα προσφέρουν για 99 δολάρια τον μήνα. Η συμβουλή τους προς τους νέους, σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς, είναι να μην περιμένουν να τελειώσουν τις σπουδές τους για να αρχίζουν να κτίζουν την επιχείρησή τους, αλλά να δουλεύουν πάνω σε αυτή, ώστε μέχρι να τελειώσουν τις σπουδές τους, να έχουν αποκτήσει αρκετή εμπειρία στον τομέα τους. Έτσι, θα έχουν περισσότερες πιθανότητες να πετύχουν από ότι αν έψαχναν αργότερα για δουλειά. «Αυτή είναι η νέα τάση», είπαν χαρακτηριστικά οι νεαρές επιχειρηματίες. Τώρα είναι πιο εύκολο παρά ποτέ να αρχίσει κανείς μια δουλειά και να την επεκτείνει σε διάφορα μέρη του κόσμου. Οι ίδιες προσπαθούν να κρατήσουν τις δραστηριότητες τους όσο το δυνατόν πιο απλές. Ετοιμάζουν προσφορές τις οποίες στέλνουν σε διάφορα μέρη του κόσμου, είτε γιατί τους έχουν συστήσει τρίτοι, είτε γιατί έχουν προσέξει ότι ένας πιθανός πελάτης έχει καλή παρουσία στα social media και στο διαδίκτυο γενικότερα.  Έτσι απέκτησαν πελάτες ακόμα και στην Ινδία όπου υπάρχει μεγάλος αριθμός κλινικών οι οποίες θέλουν να είναι ελκυστικές στις ευρωπαϊκές και αμερικανικές αγορές.

Εντυπωσιακή και ενθαρρυντική ήταν και η παρουσίαση του Marko Pavlović. Αποφοίτησε από το Πανεπιστημίου του Ζάγκρεμπ, αλλά ήδη από τον πρώτο χρόνο φοίτησης του άρχισε να σχεδιάζει προϊόντα –εκπαιδευτικά παιχνίδια- και να λαμβάνει μέρος σε διαγωνισμούς με τα σχέδιά του. Η τρίτη θέση που κέρδισε στον πρώτο διαγωνισμό που έγινε στο Λονδίνο, με το στρογγυλό πάζλ Oblo Spheres  και στην συνέχεια με το τρισδιάστατο παζλ, Logic Tower το οποίο έχει πάνω από 22.000 δυνατές λύσεις τον έκανε γνωστό στο τομέα του εκπαιδευτικού και επαναστατικού παιχνιδιού.

O Marko Pavlović

Θα έλεγε κανείς ότι χωρίς κεφάλαιο τίποτα δεν γίνεται, ωστόσο ο Marko βασίστηκε σε διαγωνισμούς για να γίνει γνωστός και αντί να στηριχθεί στη διαφήμιση λαμβάνει μέρος σε διάφορες εκδηλώσεις, εκθέσεις και διαγωνισμούς. Πέραν τούτου, δεν παράγει ο ίδιος τα παιχνίδια, αλλά έχει δώσει σχετικές άδειες σε εταιρείες -το Oblo Spheres παράγεται από καναδική εταιρεία-. Αυτές οι ιδέες, του επέφεραν παρόλα αυτά ένα αξιόλογο εισόδημα το οποίο τον βοήθησε πραγματοποιήσει τα επαγγελματικά σχέδιά του. «Ευελπιστώ ότι ο κόσμος αναγνωρίζει την προσπάθειά μου να δημιουργώ πάντα κάτι εντελώς νέο στα παιχνίδια που σχεδιάζω και να αντιληφθούν τα έμμεσα μηνύματα αλλά και την ομορφιά τους», μας λέει ο Marko. «Πολλά πράγματα γύρω μας, στη ζωή και στη φύση μοιάζουν με παζλ. Κάθε κομμάτι έχει τη θέση του στην μεγαλύτερη εικόνα. Για να κάνεις κάτι με νόημα, πρέπει να τοποθετήσεις όλα τα κομμάτια στη σωστή θέση». Αν και η κύρια οικονομική στήριξή του προερχόταν από το πανεπιστήμιο και το υπουργείο παιδείας, τα οποία του πλήρωναν κυρίως τα έξοδα για τα ταξίδια στις χώρες όπου γίνονταν οι διαγωνισμοί και εκθέσεις, ο Marko ευελπιστεί ότι η είσοδος της χώρας του στην ΕΕ θα του δώσει και άλλες επιλογές για στήριξη, ώστε μια μέρα να παράγει ο ίδιος τα προϊόντα που σχεδιάζει.

Ξενοφοβία και ανθρώπινα δικαιώματα

Απαντώντας σε ερώτηση κατά πόσο η Κροατία «τρομάζει» με όσα συμβαίνουν σε άλλες χώρες της ΕΕ, η MirelaTravar, Γενική Γραμματέας του Κροατικού Δικτύου Νεολαίας, είπε: «Πολλοί ξεχνάνε ότι η ΕΕ είναι κάτι περισσότερο από νομισματική ένωση. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι περάσαμε από παγκόσμιους πολέμους με τεράστιες απώλειες και θέλουμε να αποτρέψουμε κάτι παρόμοιο στο μέλλον. Με την Ευρωπαϊκή Ένωση θα το αποτρέψουμε. Είναι σημαντικό, οι κοινότητες που είναι στην ΕΕ, να στηρίζουν η μία την άλλη και να μη ξαναδούμε τέτοιες καταστάσεις ποτέ ξανά». Σε ερώτηση πώς θα αντιμετωπίσει η Κροατία αλλά και η νεολαία γενικότερα τις επιπτώσεις της ανεργίας, όπως η αύξηση της ξενοφοβίας και του εθνικισμού η Travar απάντησε: «Μέσα από τις οργανώσεις των νέων προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε αυτά τα προβλήματα εισχωρώντας σε κάθε κοινότητα ώστε να δείξουμε στους νέους πώς ο ένας μπορεί να δραστηριοποιηθεί και να επηρεάσει τον άλλο στη δική του κοινότητα. Το πρόβλημα εντοπίζεται συνήθως ανάμεσα σε νέους που δεν είναι σε οργανώσεις νεολαίας. Εμείς έχουμε πάει σε οκτώ πόλεις της Κροατίας, μιλήσαμε με νέους και δημιουργήσαμε ομάδες. Η ΕΕ θα πρέπει να ασκήσει πιέσεις σε όλες τις κυβερνήσεις για την επιμόρφωση σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κάτι που πρέπει να αρχίσει από τα σχολεία, όπου τα παιδιά θα μάθουν για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την αξία τους. Είναι σημαντικό να μπορούν να τα εφαρμόζουν στην κοινωνία και να αναγνωρίζουν αν κάποιου στο δρόμο καταπατούνται τα δικαιώματά τους. Εμείς ως οργάνωση, θα προσπαθήσουμε να βρούμε συμμάχους στη ΕΕ για το θέμα αυτό. Ξέρουμε ότι οι κυβερνήσεις είναι συνήθως ιδιαίτερα ευαίσθητες στις εισηγήσεις των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και αυτό θα προσπαθήσουμε να εκμεταλλευτούμε». Όπως ανέφερε η Mirela, σε έρευνα που έγινε το 2010 φάνηκε ότι οι νέοι στην Κροατία δεν ενδιαφέρονται για την πολιτική, κυρίως γιατί δεν έβλεπαν καμία προοπτική για τους ίδιους. Πολλοί μάλιστα δεν ήξεραν ποιο κόμμα κυβερνούσε. «Όταν συνδυάσεις την άγνοια με την οικονομική δυσχέρεια το αποτέλεσμα είναι ο αυξανόμενος εθνικισμός που βέβαια είναι σοβαρό ζήτημα το οποίο πρέπει να χειριστούμε». Η Mirela σχολίασε και το θέμα της ομοφυλοφυλίας, λέγοντας πως για πολλούς τους Κροάτες αποτελεί το νέο «εχθρό», και πως δεν υπάρχει κατανόηση. «Το θέμα των ομοφυλοφίλων είναι ένα από τα καυτά θέματα στη χώρα μας αυτή τη στιγμή», συμπληρώνει.

H MirelaTravar

Ακόμη ανέφερε πως με την Travar, αγγίζουν και το θέμα των νέων των χωρών του ευρωπαϊκού βορρά σε σχέση με εκείνους του νότου. «Όντως υπάρχουν διαφορές» λέει. «Ανάμεσα σε άλλα, είμαστε και προϊόν του περιβάλλοντός μας και θα δεις ότι υπάρχει διαφορά στην νοοτροπία. Στις βόρειες χώρες τα θεσμικά όργανα παρέχουν μεγαλύτερη φροντίδα προς τους νέους, ενώ εμείς, πρέπει ακόμα να δημιουργήσουμε τους θεσμούς που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες μας. Επιπρόσθετα, πιστεύω ότι οι βόρειες χώρες είναι πιο προχωρημένες όσο αφορά στην ενθάρρυνση των νέων για συμμετοχή τους στην λήψη αποφάσεων που τους αφορούν. Οι νέοι του νότου συνήθως είναι πιο συγκρατημένοι, θέλουν να δουν θετικά βήματα προς μια κατεύθυνση πριν πιστέψουν ότι θα γίνει κάποια αλλαγή σε ένα ζήτημα. Σαν οργανώσεις βέβαια, είμαστε σε επαφή με αντίστοιχες μη κυβερνητικές οργανώσεις άλλων χωρών και μαθαίνουμε από τα δικά τους παραδείγματα και το πώς αυτές αντιμετώπισαν ορισμένα προβλήματα στις δικές τους χώρες». Ως γνωστόν, η Κροατία δεν θα υιοθετήσει το ευρώ άμεσα και η Travar ευελπιστεί πως η χώρα της θα προετοιμαστεί πολύ καλά πριν γίνει αυτό και πως θα μάθει από τις εμπειρίες των γειτονικών χωρών.  

Σημαντικές διευθύνσεις για νέους
AEGEE (Association des Etats Généraux des Etudiants de l’Europe)  – Το φόρουμ των Ευρωπαίων Φοιτητών
Δημιουργήθηκε πριν 27 χρόνια με στο στόχο να φέρνει κοντά νέους από διαφορετικές κουλτούρες. Υπάρχει σε 40 χώρες και δίνει την ευκαιρία σε νεαρούς εθελοντές να λαμβάνουν μέρος σε διεθνή συνέδρια, σεμινάρια, μαθήματα, εκπαιδευτικά ταξίδια και άλλα. Εξ άλλου, οργανώνει και το Καλοκαιρινό Πανεπιστήμιο  με πολλά και ενδιαφέρονται θέματα συμβάλλοντας στην κινητικότητα των νέων.
Πρόγραμμα Erasmus Δημιουργήθηκε το 1987για να στηρίξει και να αναπτύξει την ανταλλαγή φοιτητών. Σήμερα στο Πρόγραμμα συμμετέχει το 90% των ευρωπαϊκών Ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης. Το Πρόγραμμα Erasmus προωθεί τον διαπολιτισμικό διάλογο και ενθαρρύνει τους νέους να σκέφτονται «ευρωπαϊκά».