Πανικός για τον χρυσό καθώς οι Κεντρικές Τράπεζες αγόρασαν τις μεγαλύτερες ποσότητες από το 1964. Σύμφωνα με άρθρο του Bloomberg , οι Κεντρικές Τράπεζες (ΚΤ) προέβησαν πέρσι στις μεγαλύτερες αγορές χρυσού από το 1964, πριν η πρόσφατη πτώση των τιμών υπογραμμίσει την υποχώρηση της εμπιστοσύνης των επενδυτών στο παραδοσιακό αυτό παγκόσμιο αποθεματικό αξίας.

Έθνη, από την Κολομβία μέχρι την Ελλάδα και την Νότια Αφρική, αγόρασαν το 2011 χρυσό καθώς η τιμή  γνώριζε άνοδο, για 11η συνεχή χρονιά, αναστρέφοντας την εικόνα της  επίμονης πώλησής του που διήρκεσε περίπου τρεις συνεχείς δεκαετίες και μείωσε την μεγαλύτερη παγκοσμίως συσσώρευση χρυσού κατά 19%. Το Παγκόσμιο Συμβούλιο Χρυσού (World Gold Council) δήλωσε ότι πρόσθεσε 534.6 μετρικούς τόνους στα αποθέματα χρυσού το 2012, την μεγαλύτερη ποσότητα εδώ και μισό αιώνα, και ότι αναμένει αγορές 450 έως 550 τόνων φέτος, ποσότητα που εκτιμάται σήμερα στα $25.3 δις.

Με την πρόσφατη υποχώρηση των τιμών του χρυσού  οι ΚΤ είναι οι μεγαλύτεροι χαμένοι, καταγράφοντας ζημιές ύψους $560 δις

Με την πρόσφατη υποχώρηση των τιμών του χρυσού  οι ΚΤ είναι οι μεγαλύτεροι χαμένοι, καταγράφοντας ζημιές ύψους $560 δις, από τότε που ο χρυσός κατέγραψε την τιμή- ρεκόρ των $1.921.15 την ουγγιά τον Σεπτέμβριο του 2011. Το μέταλλο ήταν ήδη στο 8ο έτος της μακρότερης ανοδικής του πορείας από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν τα αποθέματα άρχισαν να αυξάνονται και πάλι, το 2008.  Οι ΚΤ έκαναν αγορές και το 1980 όταν ο χρυσός έφτασε στην τιμή των $2.400 την ουγγιά σε σημερινές τιμές, ενώ πωλούσαν το 1999 όταν οι τιμές υποχωρούσαν στο χαμηλό επίπεδο της 20ετίας.

"Οι ΚΤ πουλούσαν σε λάθος εποχή κι αγόραζαν σε λάθος χρόνο", δήλωσε ο Walter “Bucky” Hellwig, που διαχειρίζεται $17 δις κεφαλαίων για το BB&T Wealth Management, στο Birmingham, της Αλαμπάμα. "Δεν είναι παίκτες στην αγορά. Θεωρούν τον χρυσό σαν μακροπρόθεσμη επένδυση, σαν το απόλυτο αποθεματικό νόμισμα. Διαβάζουν λάθος την αγορά πιο συχνά από ό,τι σωστά".

Ετήσια Υποχώρηση

Ο χρυσός υποχώρησε στα $1.444.12 φέτος. Μπήκε σε πτωτική αγορά στις 12 Απριλίου και μέχρι το κλείσιμο της επόμενης ημέρας, η τιμή είχε καταρρεύσει κατά 14%, η μεγαλύτερη σε διήμερο πτώση, σε τρεις δεκαετίες. Αν το μέταλλο δεν σημειώσει άνοδο μέχρι το τέλος του χρόνου, θα πρόκειται για την πρώτη ετήσια υποχώρηση της τιμής του χρυσού από το 2000. Η Goldman Sachs Group Inc. προβλέπει ότι η τιμή θα πέσει στα $1.390 μέσα σε δώδεκα μήνες.

Η χρονική συγκυρία της υποχώρησης της τιμής του χρυσού προκάλεσε έκπληξη γιατί τα γεγονότα που συντήρησαν την ανοδική αγορά τα τελευταία χρόνια δεν έχουν αρθεί. Οι ΚΤ τυπώνουν χρήμα σε άνευ προηγουμένου κλίμακα, προσπαθώντας να τονώσουν την ανάπτυξη της οικονομίας, η κρίση χρέους της Ευρώπης εξαπλώνεται και το ΔΝΤ ανήκει σε εκείνους που είναι απαισιόδοξοι για τις προοπτικές  της παγκόσμιας οικονομίας. Ωστόσο, οι επενδυτές εγκαταλείπουν τώρα μια αξία που παραδοσιακά θεωρείτο σαν εξασφάλιση εναντίον της υποτίμησης των νομισμάτων και δημοσιονομικής αναταραχής.

Όρια στις πωλήσεις

Οι ΚΤ κατείχαν, στο τέλος του 2012, 31.671 τόνους χρυσού, περίπου το 19% του μετάλλου που εξορύχτηκε ποτέ, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Παγκόσμιου Συμβουλίου Χρυσού.

Η κατοχή χρυσού από τις ΚΤ κορυφώθηκε στους 38.347 τόνους το 1965 και, μια δεκαετία μετά,  άρχισε η πιο πρόσφατη συρρίκνωση. Έθνη, από τον Καναδά μέχρι την Βρετανία και το Βέλγιο, πώλησαν πέραν των 2.000 τόνων στην δεκαετία του '90, συμβάλλοντας στην υποχώρηση της τιμής κατά 28% και οδηγώντας σε συμφωνία ανάμεσα σε 15 ΚΤ το 1999 να θέσουν όριο στις ετήσιες πωλήσεις. Οι πωλήσεις με τους όρους της συμφωνίας αυτής μειώθηκαν σε λιγότερο από 6 τόνους πέρσι, σε σύγκριση με τους 400 τόνους όταν άρχισε η συμφωνία αλλά επισκιάστηκαν από τις αγορές άλλων ΚΤ.

Η Βρετανία είχε τα δεύτερα μεγαλύτερα αποθέματα στον κόσμο το 1958 και τώρα είναι μόλις 18η στην παγκόσμια κατάταξη. Ο Γκόρντον Μπράουν, υπουργός οικονομικών της χώρας τότε, πούλησε περίπου 400 τόνους σε δημοπρασία από το 1999 έως το 2002, παίρνοντας για αυτά από $296.50 έως $255.75. Η χώρα εξασφάλισε από τις πωλήσεις $3.5 δις που τα επένδυσε σε δολάρια, ευρώ και γιεν. Ο χρυσός αυτός τώρα εκτιμάται περίπου σε $18.4 δις, σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg.

Διατήρηση Στοιχείων Ενεργητικού

Η Morgan Stanley αναμένει τις ΚΤ να αγοράσουν ακόμη 655 τόνους μέχρι το 2018, ενώ η WGC προβλέπει αγορές 450 τόνων τουλάχιστον, φέτος μόνον. Η Ρωσία και το Καζακστάν αύξησαν τα αποθέματα χρυσού τους για έκτο μήνα τον Μάρτιο, όπως δείχνουν στοιχεία του  ΔΝΤ. Τα αποθέματα της Ρωσίας αυξήθηκαν κατά 4.7 τόνους (έφτασαν τους 981.6 τόνους) κι ο 'θησαυρός' του Καζακστάν αυξήθηκε κατά 1.2 τόνους (122.9 τόνους).

"Οι τράπεζες είναι στρατηγικοί επενδυτές και βλέπουν τον χρυσό σαν νομισματικό απόθεμα εσχάτης λύσης, που ευχαρίστως θα δεχόντουσαν οι πιστωτές", εξηγεί η Ρέιτσελ Μπένεπε, που διαχειρίζεται κεφάλαια αξίας $2.2δις για το First Eagle Gold Fund, στην Νέα Υόρκη. "Όταν συμβαίνουν μεγάλες κινήσεις, οι επενδυτές πανικοβάλλονται. Τίποτα δεν έχει αλλάξει κατά την άποψή μας. Ο χρυσός αποτελεί εξασφάλιση από τις πολιτικές αποφάσεις και οι κυβερνήσεις παγκοσμίως ανακοινώνουν πολιτικές που δεν έχουν αποδειχθεί στην πράξη"

Η μείωση της τιμής του χρυσού σε  πτωτική αγορά έγινε τρεις μέρες μετά  τις δηλώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι η Κύπρος δεσμεύεται να πουλήσει χρυσό αξίας περίπου 400 εκατομ. ευρώ

Η πτωτική αγορά είναι πλήγμα για τους επενδυτές που περίμεναν ότι οι δαπάνες των ΚΤ για ενίσχυση των οικονομιών κι ο διπλασιασμός σχεδόν του δημοσίου χρέους από το 2008, θα ενίσχυε την ζήτηση για χρυσό. Η Τράπεζα της Ιαπωνίας και η ΚΤ των ΗΠΑ έχουν δηλώσει ότι θα συνεχίσουν την επαναγορά ομολόγων, ενώ το ΔΝΤ μείωσε το 2013 τις προβλέψεις του για τις προοπτικές ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας τέσσερις φορές από τον Ιούλιο.

Το προηγούμενο ιστορικό

Η μεγάλη πτώση έχει ενθαρρύνει κάποιους επενδυτές να αγοράσουν περισσότερο χρυσό. «Οι διακυμάνσεις των τιμών είναι ένα 'αναπόφευκτο ρίσκο' και δεν συνιστούν 'σημαντική ανησυχία' γιατί ο χρυσός είναι μια μακροπρόθεσμη στρατηγική, για διαφοροποίηση και διασπορά των συναλλαγματικών αποθεμάτων», δήλωσε η Τράπεζα της Κορέας, στις 16 Απριλίου. Η ΚΤ διπλασίασε σχεδόν τα αποθέματά της στους 104.4 τόνους μέχρι το τέλος του Μαρτίου σε σύγκριση με ένα χρόνο νωρίτερα. Και  πάλι,  ανέρχονται μόλις στο 1.6% των αποθεμάτων της σε ξένο συνάλλαγμα σύμφωνα με στοιχεία της WGC.

Τα Επενδυτικά Κερδοσκοπικά Ταμεία: Hedge Funds

Οι ΚΤ κι άλλοι αγοραστές χρυσού δεν είναι οι μόνοι χαμένοι. Ο δείκτης της Bloomberg Research Global Gold Mining & Exploration που αντιπροσωπεύει 190 εταιρίες, βούλιαξε κατά 36% φέτος, ενώ ο παγκόσμιος δείκτης των μετοχών MSCI All Country World Index έδειχνε τον ίδιο καιρό άνοδο κατά 6.8%. Ο δείκτης Standard & Poor’s GSCI  για τις 24 πρώτες ύλες υποχώρησε κατά 4.9 % και ο δείκτης Bank of America Corp. δείχνει τα κρατικά ομόλογα (Treasuries) να αποδίδουν κατά 0.7%.

Η Paulson & Co., η εταιρεία hedge fund που ίδρυσε ο δισεκατομμυριούχος John Paulson, ο μεγαλύτερος επενδυτής  σε συναλλαγματικά προϊόντα που στηρίζονται στον χρυσό, είχε αποθέματα στο τέλος του 2012 που έφρασαν τους 65.7 τόνους. Ο Paulson, σε επιστολή του, είπε στους πελάτες του ότι η ζήτηση από τις ΚΤ, την Ινδία και την Κίνα θα στηρίξει τις τιμές του χρυσού.

Οικονομίες με προβλήματα

Τις απόψεις του John Paulson, δεν συμμερίζονται πολλοί από τους συναδέλφους του. Τα hedge funds έχουν ρίξει τις προβλέψεις τους για άνοδο του χρυσού κατά 40% φέτος, όπως δείχνουν στοιχεία της αμερικανικής Επιτροπής Commodity Futures Trading Commission. Τα αποθέματα στις ETP  έχουν μειωθεί κατά 13%, γεγονός που σε συνδυασμό με την πτώση της τιμής του χρυσού έχει μειώσει την συνδυασμένη αξία τους κατά $36 δις.

Η μείωση της τιμής του χρυσού σε  πτωτική αγορά έγινε τρεις μέρες μετά  τις δηλώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που εξέτασε το χρέος της Κύπρου, ότι η χώρα δεσμεύεται να πουλήσει χρυσό αξίας περίπου 400 εκατομμυρίων ευρώ ($521). Ενώ η ΚΤ της Κύπρου, που κατατάσσεται στην 61η θέση παγκοσμίως σε αποθέματα χρυσού, δήλωσε τότε, ότι δεν έχει συζητήσει τέτοια σχέδια, η 'είδηση' έδωσε έναυσμα σε προβλέψεις ότι κι άλλες Ευρωπαϊκές χώρες με προβλήματα θα κάνουν το ίδιο (η Πορτογαλλία, η Ισπανία, η Ιταλία κι η Ελλάδα έχουν 3.228 τόνους χρυσού).

"Οι ΚΤ δεν σκέπτονται σαν παίκτες στην αγορά. Έτσι, μην τις περιμένετε να προσπαθούν να μαντέψουν ή διαβάσουν την πορεία της αγοράς", εξηγεί ο Quincy Krosby, στρατηγικός αναλυτής της αγοράς για την Prudential Financial Inc., που διαχειρίζεται κεφάλαια άνω των $1 τρις. "Δεν είναι ότι δεν διαθέτουν την εξυπνάδα της αγοράς, αλλά είναι προσηλωμένοι στη διαφοροποίηση και έτσι πραγματικά δεν επικεντρώνονται στις τιμές ".