Οι εμπειρογνώμονες του Συμβουλίου της Ευρώπης (ΣτΕ) επί του συνταγματικού δικαίου που απαρτίζουν την Επιτροπή της Βενετίας τάσσονται κατά ενός “μονοπρόσωπου καθεστώτος” στην Τουρκία σε γνωμοδότησή της σε σχέση με το επικείμενο δημοψήφισμα στη χώρα.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΣτΕ, η Επιτροπής της Βενετίας προειδοποιεί πως με την αφαίρεση των αναγκαίων ελέγχων και ισορροπιών, οι τροπολογίες που θα γίνουν δεν θα ακολουθήσουν το μοντέλο ενός δημοκρατικού προεδρικού συστήματος βασισμένου στο διαχωρισμό των εξουσιών και αντίθετα θα ελλοχεύουν τον κίνδυνο σε εκφυλισμό του σε ένα απολυταρχικό προεδρικό σύστημα.

Οι ανησυχίες που καταγράφονται στη γνωμοδότηση περιλαμβάνουν:

- το ότι θα επιτρέπεται στον/στην νέο/νέα Πρόεδρο να εξασκεί την εκτελεστική εξουσία μόνος του, με μια χωρίς επιτήρηση εξουσία να διορίζει και να αποδεσμεύει Υπουργούς ως επίσης όλους τους υψηλόβαθμος από αξιωματούχους που καθορίζει ο ίδιος ή η ίδια,

- το ότι θα επιτρέπεται στον/στην Πρόεδρο να είναι μέλος ή ακόμα και ο ηγέτης του πολιτικού κόμματός του/της, κάτι που θα του ή της δώσει υπερβολική επιρροή πάνω στη νομοθετική εξουσία,

- το ότι θα δοθεί στον Πρόεδρο η εξουσία να διαλύει το κοινοβούλιο για οποιοδήποτε λόγο, κάτι που είναι βασικά εντελώς εκτός των δημοκρατικών προεδρικών συστημάτων

- η περαιτέρω αποδυνάμωση του ήδη ανεπαρκούς συστήματος δικαστικής εποπτείας της εκτελεστικής εξουσίας

- η περαιτέρω αποδυνάμωση της ανεξαρτησίας της δικαστικής εξουσίας

`Οπως αναφέρεται, εξάλλου η γνωμοδότηση που είχε συζητηθεί από Επιτροπή της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης εγείρει σοβαρές διαδικαστικές ανησυχίες.

Για παράδειγμα, σημειώνεται το τουρκικό κοινοβούλιο ενέκρινε της τροπολογίες που θα τεθούν στο δημοψήφισμα, ενώ αρκετοί βουλευτές από το δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης ήταν στη φυλακή. Η ψηφοφορία για έγκριση των τροπολογιών έγινε παραβιάζοντας τη μυστική ψηφοφορία, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη γνησιότητα της υποστήριξης για μεταρρύθμιση και τον προσωπικό χαρακτήρα της ψήφου των βουλευτών.

Οι εμπειρογνώμονες ανέφερε, εξάλλου, πως η παρούσα κατάσταση έκτακτης ανάγκης δεν παρέχει ένα κατάλληλο δημοκρατικό περιβάλλον για ψηφοφορία επί ενός σημαντικού θέματος, όπως το συνταγματικό δημοψήφισμα.

Κάθε κράτος έχει το δικαίωμα να επιλέγει το δικό του πολιτικό σύστημα, είτε προεδρικό είτε κοινοβουλευτικό είτε μεικτό, αλλά αυτό το δικαίωμα δεν είναι άνευ όρων, καταλήγει η ανακοίνωση.

Πηγή: ΚΥΠΕ