O πνευματικός ηγέτης 1,2 δισεκατομμυρίων Ρωμαιοκαθολικών, ο Πάπας Βενέδικτος ΙΣτ',  εξέπληξε τον κόσμο τη Δευτέρα 11 Φεβρουαρίου, λέγοντας ότι θα παραιτηθεί στο τέλος του μήνα, "λόγω της προχωρημένης ηλικίας του".

 

Είναι η πρώτη φορά που παραιτείται ένας Πάπας  εδώ και σχεδόν 600 χρόνια.

 

«Το αξίωμα αυτό απαιτεί, λόγω της πνευματικής του φύσης, να ασκείται όχι μόνο με λόγια αλλά και με έργα, όπως επίσης με προσευχή αλλά και προσωπικό μαρτύριο. Τις δυνάμεις αυτές δεν τις διαθέτω εδώ και λίγους μήνες και για τον λόγο αυτό όφειλα να αναγνωρίσω την ανικανότητά μου να ανταπεξέλθω επαρκώς στα καθήκοντα που μου ανετέθησαν».είπε ο 85χρονος Βενέδικτος, στο πλαίσιο μίας καθιερωμένης συνάντησης με καρδιναλίους, σύμφωνα με το Βατικανό .

 

Η είδηση ξάφνιασε τον καθολικό κόσμο και οδήγησε σε φρενήρεις υποθέσεις για το ποιος θα τον αντικαταστήσει, συμπεριλαμβανομένων  των συζητήσεων σχετικά  με τα πλεονεκτήματα εκλογής ενός  Ποντίφικα από τον αναπτυσσόμενο κόσμο, όπου η εκκλησία συνεχίζει να αυξάνεται, αντί από την Ευρώπη, από όπου έχουν προέλθει όλοι οι Πάπες εδώ και τόσους αιώνες. 

 

Όμως, η απόφαση αυτή δεν θα παρθεί από τον Βενέδικτο, ο οποίος θα εγκαταλείψει οριστικά τη θέση του στις 8.00 μ.μ. στις 28 Φεβρουαρίου του 2013, δήλωσε ο αιδεσιμότατος Federico Lombardi, εκπρόσωπος του Βατικανού.

 

«Πριν από το Πάσχα, θα έχουμε το νέο Πάπα»

 

Αν και ο Βενέδικτος δεν θα συμμετέχει άμεσα στην επιλογή του διαδόχου του, η επιρροή του είναι βέβαιο ότι θα γίνει αισθητή, αφού έχει διορίσει 67 από τους 117 Καρδινάλιους οι οποίοι - από τη Δευτέρα - έχουν οριστεί για να πάρουν την απόφαση.

 

Για να εκλεγεί ο επόμενος Πάπας θα πρέπει να συμφωνήσουν τα δύο τρίτα των Καρδιναλίων, μια απόφαση που θα ανακοινωθεί στον κόσμο, με την ανάδυση από την καμινάδα του Βατικανού ενός σύννεφου από άσπρο καπνό. 

 

Αναλυτές αναφέρουν ότι ο επόμενος Πάπας, απ’ όπου κι αν προέρχεται, θα συνεχίσει κατά πάσα πιθανότητα τη συντηρητική παράδοση του Βενέδικτου, ο οποίος έχει δώσει στην Καθολική Εκκλησία μια σταθερή γραμμή σε θέματα όπως η άμβλωση, ο έλεγχος των γεννήσεων και το διαζύγιο.

 

Ο Πάπας Βενέδικτος, κατά κόσμο Joseph Ratzinger, θα εγκατασταθεί πρώτα στη θερινή κατοικία του Βατικανού  πριν αποσυρθεί πιθανόν σε ένα μοναστήρι και αφιερώσει τον εαυτό του σε μια ζωή προσευχής και περισυλλογής, είπε ο  Lombardi. Δεν θα συμμετέχει στη διαχείριση της εκκλησίας μετά την παραίτησή του.

 

Ως μια ένδειξη του πόσο σπάνιο είναι το γεγονός της παραίτησής του, οι αξιωματούχοι της εκκλησίας δεν είναι βέβαιοι για το πώς θα προσφωνείται ο Βενέδικτος μετά την αναχώρησή του. Μια πιθανότητα, σύμφωνα πάντα με τους αναλυτές, είναι «επίσκοπος ομότιμος της Ρώμης."

 

Ιστορική παραίτηση 

 

Αν και δεν είναι άνευ προηγουμένου, η παραίτησή του Πάπα Βενέδικτου είναι σίγουρα ιστορική. Ο τελευταίος πάπας που παραιτήθηκε από τον θρόνο του, πριν από το θάνατό του, ήταν ο Γρηγόριος XII, ο οποίος παραιτήθηκε το 1415  υπό το βάρος του σχίσματος της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας. 

 

Η Κληρονομιά  του Βενέδικτου

 

Ο JosephRatzinger γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Γερμανία, όπου σύντομα εξαναγκάστηκε να καταταχθεί στη Χιτλερική νεολαία του Χίτλερ και στο γερμανικό στρατό κατά τη διάρκεια του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου. Αργότερα , απόφοιτος της Θεολογικής Ακαδημίας έγινε αρχιεπίσκοπος του Μονάχου το 1977 και τέσσερα χρόνια αργότερα έφτασε στη Ρώμη και διορίστηκε επικεφαλής της Επιτροπής για το Δόγμα και την Πίστη. Ήταν ένας από τους πολύ λίγους καρδιναλίους που διορίστηκαν στη θέση αυτή πριν ο Ιωάννης Παύλος Β' αναλάβει την καθοδήγηση της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.

 

Ο καρδινάλιος Γιόζεφ Ράτσινγκερ εξελέγη νέος Πάπας στις 19 Απριλίου 2005 μετά από την τέταρτη ψηφοφορία των 115 καρδιναλίων του κονκλάβιου.  Εκείνη την εποχή, η εκκλησία αντιμετώπιζε  πολλά φλέγοντα ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης της δημοτικότητας της  σε διάφορα μέρη του κόσμου και μιας αυξανόμενης κρίσης για το ρόλο της εκκλησίας στο χειρισμό των καταγγελιών κακοποίησης από ιερείς ανά το παγκόσμιο. 

 

Ως συνεργάτης του Ιωάννη Παύλου, ο Βενέδικτος υπηρέτησε ως αυστηρός  εφαρμοστής των συντηρητικών κοινωνικών δόγμα του. Δεν αποτέλεσε έκπληξη το γεγονός ότι συνέχισε να εφαρμόζει ένα συντηρητικό δόγμα μετά τη λήψη του αξιώματός του. Έδινε συχνά προειδοποιήσεις για την «δικτατορία του σχετικισμού."

 

"Σε έναν κόσμο που ο ίδιος θεωρούσε σχετιστικό και κοσμικό, κύρια ώθηση του ήταν να αποκατασταθεί η αίσθηση της Καθολικής ταυτότητας για τους πιστούς», δήλωσε ο DeliaGallagher, συντάκτης του περιοδικού InsidetheVatican. 

 

Μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα

 

Δεν αγκάλιασαν όλοι αυτό τον  συντηρητισμό. Ο δημοσιογράφος του CNN Willies Egberto, πρώην καθολικός, είπε ότι θέσεις όπως η αντίθεση στη διανομή προφυλακτικών ώστε να περιοριστεί η επιδημία του AIDS στην Αφρική,  δείχνουν  πόσο "ξεπερασμένη" ήταν η  εκκλησία υπό τον Βενέδικτο.

 

Από την άλλη ο Bill Donohue, της συντηρητικής Καθολική Εκκλησίας στις ΗΠΑ, πιστώνει τον  Βενέδικτο για τη μείωση της αντιπαράθεσης μεταξύ των οπαδών των διαφόρων θρησκειών.  "Ο Πάπας κατέστησε σαφές ότι η θρησκευτική ελευθερία δεν ήταν το δικαίωμα ενός μόνο  Θεού, αλλά « ο δρόμος προς την ειρήνη, "δήλωσε. 

 

Όμως ο Mohammed Shafiq, διευθύνων σύμβουλος του Ιδρύματος Ραμαντάν, εκφράζει μια διαφορετική άποψη  αναφερόμενος στο 2006, όταν ο Βενέδικτος  εξόργισε τους μουσουλμάνους υποστηρίζοντας σε ομιλία του ότι η συμβολή του Μωάμεθ ήταν «μόνο σατανική και απάνθρωπη». Προσέβαλε επίσης του Λατινοαμερικανούς υποστηρίζοντας ότι η κατάκτηση της ηπείρου από τους Ευρωπαίους δεν περιλάμβανε την «επιβολή μιας ξένης κουλτούρας». Εξόργισε και τους Εβραίους επιτρέποντας την χρήση μιας παλιάς εκδοχής στην λειτουργία της Μεγάλης Παρασκευής που περιλαμβάνει την έκκληση προς τον θεό «να τους απαλλάξει από το σκοτάδι τους».

 

Το 2009 διέπραξε μεγάλη γκάφα αίροντας τον αφορισμό τεσσάρων επισκόπων. Ένας από αυτούς ήταν ο Βρετανός αρνητής του Ολοκαυτώματος Ρίτσαρντ Ουίλιαμσον. Ο Βενέδικτος υποστήριξε ότι δεν γνώριζε τις απόψεις του Ουίλιαμσον, όμως επικρίθηκε και γι' αυτό καθώς θα έπρεπε να προσέχει περισσότερο δεδομένου ότι ο ίδιος ο πάπας είχε υπάρξει μέλος της νεολαίας του Χίτλερ.  

 

Στο ύφος, τη συμπεριφορά και τις ενέργειές του, ο Βενέδικτος ήταν ιδιαίτερα διαφορετικός από τον προκάτοχό του. Ο  Ιωάννης Παύλος εντυπωσίασε τα πλήθη σε ολόκληρο τον κόσμο με την γνώση πολλών γλωσσών, η επιρροή του Βενέδικτου θα γίνει  αισθητή  μέσα από τα αριστουργηματικά γραπτά του, δηλώνουν οι αναλυτές 

 

 

Πολέμιος της σεξουαλικής κακοποίησης

 

Ο Βενέδικτος ήταν πιο αποφασισμένος από τους προκατόχους του να μεταχειριστεί όποιο μέσο είχε στη διάθεσή του για να αποτρέψει την σεξουαλική παρενόχληση παιδιών και εφήβων από καθολικούς ιερείς.

 

Πριν εκλεγεί στη θέση του Ποντίφικα, είχε αλλάξει από θέση του ως επικεφαλής της Επιτροπής για το Δόγμα και την Πίστη, τη διαδικασία αντιμετώπισης της παιδεραστίας από την εκκλησία. Όμως οι επικριτές του τονίζουν ότι σε επιστολή του το 2001 προς τις ανά τον κόσμο επισκοπές δεν κατέστησε αρκετά σαφή την ευθύνη των επισκόπων να πληροφορούν τις δημόσιες αρχές. Το γεγονός ότι συχνά δίσταζαν να το κάνουν ήταν ο κυριότερος λόγος για την συγκάλυψη των σεξουαλικών σκανδάλων.   

 

Η ανεπαρκής πυγμή είναι μια από τις κυριότερες επικρίσεις που τον ακολουθούν αφότου ανέλαβε πάπας. Δεν ενδιαφέρθηκε καθόλου, για παράδειγμα, να εισάγει συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις για να αποκλειστούν πιθανοί παιδόφιλοι προτού αναλάβουν ιερατικά καθήκοντα. Όπως εξήγησε σε επιστολή του προς τους ιρλανδούς καθολικούς το 2010, πίστευε ότι τα αμαρτήματα του κλήρου αποτελούν έκφραση ανεπαρκούς αγιότητας και όχι προϊόν ελαττωματικών διαδικασιών.

 

 

Ηγέτες από όλο τον κόσμο εκφράζουν έκπληξη και  θαυμασμό

 

Όποιο και αν είναι το παρελθόν του,  με την ανακοίνωση της παραίτησης του όλος ο καθολικός κόσμος και ηγέτες χωρών εξέφρασαν θαυμασμό για την απόφασή του και τον ίδιο τον άνθρωπο.

 

Την εκτίμησή του για το πρόσωπο του Πάπα Βενέδικτου εξέφρασε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, υπενθυμίζοντας ότι «η Εκκλησία έχει κρίσιμο ρόλο στις ΗΠΑ και στον κόσμο. Εύχομαι τα καλύτερα για αυτούς που θα συγκεντρωθούν σε λίγο καιρό για να διαλέξουν τον διάδοχο» του Πάπα Βενέδικτου.

 

Ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν, καθολικός ο ίδιος, είπε ότι ο Πάπας πρέπει να διαθέτει  «ένα απίστευτα υψηλό επίπεδο» για να κατανοήσει τα όριά του και πώς θα μπορούσαν αυτά  να επηρεάσουν την εκκλησία.

 

Απεριόριστο σεβασμό για το μεγάλο θάρρος του Πάπα εξέφρασε ο πρόεδρος της Ιταλικής Δημοκρατίας, Τζόρτζιο Ναπολιτάνο, στο άκουσμα της παραίτησης του ποντίφικα.

 

Πολύ συγκινημένος από αυτή την αιφνίδια ανακοίνωση δήλωσε και  ο απερχόμενος Ιταλός πρωθυπουργός Μάριο Μόντι, τονίζοντας πως πρόκειται για κίνηση ιστορικής σημασίας, μία εξαιρετικά σπάνια απόφαση. Για μία κίνηση καινοτομίας για το μέλλον μίλησε από πλευράς του ο ηγέτης της ιταλικής κεντροαριστεράς Πιερ Λουίτζι Μπερσάνι.

 

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον τόνισε πως ο Πάπας «θα λείψει ως πνευματικός ηγέτης σε εκατομμύρια ανθρώπους». Ευχήθηκε το καλύτερο στον ποντίφικα, λέγοντας ότι εργάστηκε χωρίς διακοπή για τη ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ της Βρετανίας και της Αγίας Έδρας.

Το σεβασμό του στον απόλυτο βαθμό για την επιλογή του Πάπα εξέφρασε με τη σειρά του ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ, κάνοντας λόγο για μία επιλογή ανθρώπινη σε σχέση με μία επιθυμία που πρέπει να γίνει σεβαστή.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος ανακοίνωσε ότι πληροφορήθηκε με λύπη την παραίτηση του Πάπα, διότι με τη σοφία και την πείρα του θα μπορούσε να προσφέρει πολλά ακόμη στην Εκκλησία και στον κόσμο. Επισήμανε ότι έβαλε ανεξίτηλη τη σφραγίδα του στη ζωή και την ιστορία της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, τονίζοντας ότι οι ορθόδοξοι θα τον τιμούν πάντα ως φίλο της Εκκλησίας τους.

Ο επικεφαλής της Αγγλικανικής Εκκλησίας, αρχιεπίσκοπος του Κάντερμπερι Τζάστιν Ουέλμπι, δήλωσε ότι ενημερώθηκε με «βαριά καρδιά, αλλά με απόλυτη κατανόηση» για την απόφαση του Πάπα να αφήσει τα ηνία της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, τονίζοντας ότι επιτέλεσε την αποστολή του με μεγάλη αξιοπρέπεια, ενόραση και θάρρος.

Ο επικεφαλής ραβίνος του Ισραήλ Γιόνα Μέτζγκερ εξήρε από πλευράς του τον Πάπα για την προώθηση του διαθρησκευτικού διαλόγου, επισημαίνοντας ότι ουδέποτε ήταν καλύτερες οι σχέσεις μεταξύ του Ισραήλ και του Βατικανού.

 

Στην  πατρίδα του Πάπα Βενέδικτου, η Γερμανίδα καγκελάριος, Άνγκελα Μέρκελ, εξέφραζε την ίδια στιγμή μεγάλη συγκίνηση για την παραίτηση, επιλογή η οποία όπως υπογράμμισε χαίρει του απόλυτου σεβασμού της.