Τη στιγμή που το Ισλαμικό Κράτος συνεχίζει τις επιθέσεις του στη Συρία, η Τουρκία μετρά τις πληγές της καθώς στους 35 έφτασαν οι νεκροί στις διαδηλώσεις των Κούρδρων για τις επιθέσεις στη Κομπάνι.
Το εν λόγω θέμα συζητήθηκε σε διαδικτυακή εκπομπή του SigmaLive, με τον Επίκουρο Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, Γιώργο Κέντα.
Αναλυτικά η συνέντευξη:
- Το Ισλαμικό Κράτος συνεχίζει τις επιθέσεις στην κουρδική πόλη Κομπάνι της Συρίας και παρόλο που η πόλη συνορεύει με την Τουρκία, την βλέπουμε να μένει αμέτοχη. Για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό;
H Τουρκία έχει μία πάγια προσέγγιση τακτικής σε αυτές τις διενέξεις, θέλει να κεφαλαιοποιήσει όσο το δυνατόν περισσότερα για τα δικά της συμφέροντα. Φαίνεται ότι υπάρχει μία διαπραγμάτευση με τις ΗΠΑ για θέματα που την ενδιαφέρουν.
Διαφορετική η ατζέντα της Τουρκίας
Η Τουρκία ενδιαφέρεται κυρίως για ζητήματα που αφορούν το μέλλον των Κούρδων στην περιοχή και έχει μια διαφορετική ατζέντα από τους Αμερικάνους. Ενδιαφέρεται όχι μόνο για την δράση του ISIS αλλά και για να «πέσει» η κυβέρνηση Άσαντ. Αυτό, δεν είναι προτεραιότητα πλέον για τις ΗΠΑ. Στο πλαίσιο και κάποιων διακανονισμών που έχουν γίνει και με την ρωσική ομοσπονδία η επικέντρωση γίνεται καθαρά για την ISIS και αυτό φαίνεται ότι δεν ικανοποιεί ιδιαίτερα την Τουρκία, η οποία θέλει να βάλει και άλλα θέματα στο τραπέζι και να πάρει όσο το δυνατόν περισσότερα ανταλλάγματα που αφορούν τα δικά της ζητήματα.
- Οι ΗΠΑ συνεχίζουν ασταμάτητα τις επιδρομές στη Κομπάνι και ζήτησαν από την Τουρκία να επέμβει χωρίς όμως αποτέλεσμα. Αυτό θα επηρεάσει τις μεταξύ τους σχέσεις;
Είναι μια περίοδος όπου οι σχέσεις Τουρκίας- ΗΠΑ βρίσκονται σε μία μεταβατική περίοδο. Αρκετοί στις ΗΠΑ, από το 2013, άρχισαν να βλέπουν με σκεπτικισμό τον ρόλο της Τουρκίας και σιγά σιγά- κυρίως στις τάξεις των ρεπουμπλικάνων- άρχισαν να εμφανίζονται ισχυρές απόψεις κριτικής εναντίων της.
Από την άλλη, η κυβέρνηση Ομπάμα και ο μηχανισμός του Υπουργείου Εξωτερικών, η γραφειοκρατία και η παραδοσιακή προσέγγιση των ΗΠΑ παραμένει η ίδια. Εργάζονται για ότι μπορεί να χαρακτηριστεί ως κοινό συμφέρον. Προσπαθούν να δουν δηλαδή, που συγκλίνουν τα συμφέροντα τους για να κινηθούν στην εξωτερική πολιτική.
- Θα μπορούσε να λειτουργήσει υπέρ μας σε μια ενδεχόμενη λύση του κυπριακού; Θα μπορούσαμε δηλαδή να εκμεταλλευτούμε αυτή την ταραχή στις σχέσεις των δύο χωρών?
Τα πράγματα στις διεθνής σχέσεις δεν κινούνται με αυτό τον τρόπο. Δηλαδή δεν υπάρχει άμεση συσχέτιση των διάφορων διενέξεων στη διεθνή πολιτική. Σίγουρα υπάρχει χώρος για αξιοποίηση αλλά αυτή η αξιοποίηση δεν γίνεται με άμεσο τρόπο αλλά με έμμεσο.
Η Κύπρος αναδεικνύεται ως σημαντικός εταίρος των ΗΠΑ
"Αυτό το οποίο μας συμφέρει αυτή την περίοδο είναι ότι η Κύπρος αναδεικνύεται ως ένας σημαντικός εταίρος των ΗΠΑ αλλά όχι αποκλειστικά και αναγκαία μόνο των ΗΠΑ. Η Κύπρος μπορεί να είναι ένας εταίρος και περιφερειακών κρατών όπως είναι η Αίγυπτος, το Ισραήλ, ο Λίβανος αλλά και άλλων κρατών με ενδιαφέρον στη Μέση Ανατολή. Όπως για παράδειγμα η ρωσική ομοσπονδία, άλλα μόνιμα μέλη του συμβουλίου ασφαλείας αλλά και η Ευρωπαϊκής ένωσης.
Αυτό που πρέπει να πετύχουμε, είναι αυτή η σημασία και σημαντικότητα της κυπριακής δημοκρατίας να μεταφερθεί και στους όρους προσέγγισης για επίλυση του κυπριακού, ιδιαιτέρως σε θέματα ασφαλείας".
«Τρίτα κράτη δεν πρέπει να έχουν ρόλο στην ασφάλεια της Κύπρου»
"Θεωρώ ότι αυτή είναι μία καλή ευκαιρία για την κυπριακή δημοκρατία να αναδείξει τα ζητήματα ασφάλειας και το πως πρέπει να διαχειριστούν στο πλαίσιο επίλυσης του κυπριακού. Ακόμα όμως και χωρίς επίλυση του κυπριακού, δεν πρέπει να επιτραπεί σε τρίτα κράτη να έχουν ρόλο για την ασφάλεια της Κύπρου. Αυτή τη στιγμή για παράδειγμα, εάν ήταν λυμένο το κυπριακό, θα έπρεπε να ζητηθεί η άποψη της Τουρκίας για το κατά πόσον η κυπριακή δημοκρατία θα βοηθούσε στον αγώνα κατά του ISIS στην περιοχή. Επομένως, καταλαβαίνω ότι δεν είναι προς το συμφέρον της διεθνούς κοινότητας να επιτρέψει στη Τουρκία να έχει ρόλο και λόγο για την ασφάλεια της κυπριακής δημοκρατίας και κατ’ επέκταση για την ασφάλεια της περιοχής. Αυτό, ενδιαφέρει έντονα όχι μόνο τις ΗΠΑ αλλά και την Αίγυπτο και το Ισραήλ".
- Σε περίπτωση που το Ισλαμικό Κράτος καταλάβει την πόλη Κομπάνι πως θα επηρεαστεί η Κύπρος; Θα πρέπει να ανησυχήσουμε; Στο Συμβούλιο των Υπουργών την ΕΕ πάντως ανακοινώθηκε η αύξηση των μέτρων ασφαλείας για ενδεχόμενα τρομοκρατικά χτυπήματα συμπεριλαμβανομένου και της Κύπρου.
Η άποψη μου είναι ότι οι τσιχαντιστές δεν έχουν τόσο μεγάλη ισχύ και αριθμό στρατευμάτων για να ελέγξουν μεγάλες περιοχές με αποτελεσματικό τρόπο. Θα υπάρξει διάσπαση δυνάμεων και δυνατοτήτων του ISIS. Επίσης, αυτή η οργάνωση δεν είναι ένα καλά οργανωμένο διαρθρωμένο κίνημα με μία ξεκάθαρη ηγεσία ισχυρών προσωπικοτήτων.
Η δική μου εκτίμηση είναι ότι έστω και αν ελέγξουν ορισμένες περιοχές θα πρέπει να περιμένουν ότι θα υπάρξει μία εσωτερική διαμάχη ανάμεσα στα μέλη αυτού του κινήματος τα οποία δεν έχουν μία σαφή εικόνα διαχείρισης των εδαφών που καταλαμβάνουν. Διέπονται από ένα φανατισμό και ενθουσιασμό από τις νίκες που επιτυγχάνουν, αλλά δεν βλέπω να έχουν ένα σταθερό σχεδιασμό.
«Η Κύπρος στο στόχαστρο τρομοκρατικών επιθέσεων»
"Όσον αφορά τα μέτρα ασφαλείας, η Κύπρος πια συμμετέχοντας σε αυτό το σύστημα μπαίνει και αυτή στο στόχαστρο τρομοκρατικών επιθέσεων. Το ISIS από μόνο του δεν έχει την υποδομή που είχε η Αλ-Κάιντα στα καλύτερα της. Αυτό που πρέπει να μας ανησυχεί- και οι υπηρεσίες ασφαλείας πρέπει να λάβουν σοβαρά υπόψιν- είναι ότι ανά πάσα στιγμή το μοντέλο τρομοκρατικής δράσεως μπορεί να εμπνεύσει οποιοδήποτε να φανατιστεί, είτε είναι κάτοικος Κύπρου είτε όχι. Έχουμε αρκετούς κατοίκους οι οποίοι ζουν κάτω από συνθήκες οι οποίες δεν είναι οι καλύτερες κοινωνικά και οικονομικά και πιστεύω ότι υπάρχουν πολλοί υποψήφιοι που θα μπορούσαν να φανατιστούν και να λειτουργήσουν με ακραίο τρόπο".
«Χρειάζεται καλό σύστημα πληροφοριών»
"Χρειάζεται ένα καλό σύστημα πληροφοριών και μια καλή συνεργασία με υπηρεσίες οι οποίες έχουν εμπειρία στη διαχείριση τρομοκρατικών ομάδων. Πρέπει όμως να προσέξουμε και εμείς ως κοινωνία να μην επιτρέψουμε φαινόμενα φανατισμού να εμπνεύσουν τη δράση ανθρώπων.
Εάν η αστυνομία και οι υπηρεσίες ασφαλείας λειτουργήσουν σωστά οι πιθανότητες να υπάρξει τρομοκρατική επίθεση στην Κύπρο περιορίζονται. Οι στόχοι τέτοιων επιθέσεων ποικίλουν. Κάποιος μπορεί να υπολογίσει ότι πρώτα στοχεύονται στρατιωτικές εγκαταστάσεις όπως είναι οι βάσεις αλλά η νέα τρομοκρατία στοχεύει αδιάκριτα. Η ΜΑΔ πρόσφατα έκανε μία πολύ καλή άσκηση για αυτό το ζήτημα και φαίνεται ότι οι υπηρεσίες ασφαλείας του κράτους ετοιμάζονται".
- Σύμφωνα με τα λεγόμενα σας δεν υπάρχει μεγάλος κίνδυνος ανησυχίας και θεωρείται ότι σταδιακά το Ισλαμικό Κράτος θα αποδυναμωθεί στην Μέση Ανατολή.
Αυτό που βλέπω είναι ότι δεν έχουν απεριόριστες δυνατότητες, δεν έχουν εμπειρία διοίκησης και οργανωτικής διάρθρωσης. Επομένως, το να καταλαμβάνουν περιοχές είναι ένα πράγμα και το να καταφέρουν να τις σταθεροποιήσουν και να τις ελέγξουν είναι άλλο.
«Η ISIS θα είναι μαζί μας για πολλά χρόνια ακόμα»
Σίγουρα το φαινόμενο ISIS θα είναι μαζί μας για πολλά χρόνια ακόμα. Δεν θα είναι ένα φαινόμενο που θα σταματήσει από τη μια μέρα στην άλλη. Τα αίτια που το προκάλεσαν και θα το συντηρήσουν θα υπάρχουν για πολλά χρόνια. Αυτό το οποίο χρειάζεται να κάνουμε, είναι να αυξήσουμε τα μέτρα ασφαλείας και να είμαστε προσεκτικοί.
