Βαρύτατες κατηγορίες κατά της Τουρκίας του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξαπολύει η Ayaan Hirsi Ali, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα αξιοποιεί το κρατικό εκπαιδευτικό σύστημα για να καλλιεργήσει σε μια νέα γενιά Τούρκων μια ριζοσπαστική ισλαμιστική ιδεολογία.

Σε άρθρο της με τίτλο «The NATO Ally Turning Its Schools Into Jihadist Training Grounds» («Ο σύμμαχος του ΝΑΤΟ που μετατρέπει τα σχολεία του σε χώρους εκπαίδευσης τζιχαντιστών»), η Hirsi Ali επικεντρώνεται στα σχολεία Imam Hatip και στις σχέσεις οργανώσεων που συνδέονται με αυτά με την κυβέρνηση Ερντογάν.

Κεντρικό σημείο της επιχειρηματολογίας της αποτελεί συνέδριο αποφοίτων Imam Hatip που πραγματοποιήθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου στην Τραπεζούντα.

Ο γιος του Χανίγια στην Τραπεζούντα

Σύμφωνα με το άρθρο, τη διοργάνωση ανέλαβε η ÖNDER, ένα πανεθνικό δίκτυο που εκπροσωπεί οργανώσεις και αποφοίτους των σχολείων Imam Hatip και συνεργάζεται με το τουρκικό Υπουργείο Εθνικής Παιδείας.

Στην εκδήλωση συμμετείχε ο Αμπντουσαλάμ Χανίγια, γιος του πρώην ηγέτη της Χαμάς Ισμαήλ Χανίγια.

Η παρουσία του αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα καθώς, σύμφωνα με το δημοσίευμα, βρέθηκε μαζί με τον Τούρκο υπουργό Παιδείας Γιουσούφ Τεκίν, τον επικεφαλής της Διεύθυνσης Θρησκευτικών Υποθέσεων (Diyanet) Σαφί Αρπάγκους και στελέχη του κυβερνώντος AKP.

Η Hirsi Ali υποστηρίζει ότι ο Χανίγια δεν περιορίστηκε σε αναφορές στην εκπαίδευση αλλά συνέδεσε το σύστημα των Imam Hatip με τον αγώνα των Παλαιστινίων και την ιδεολογική κληρονομιά του ιδρυτή της Χαμάς, Αχμέντ Γιασίν.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στον πρόεδρο της ÖNDER, Αμπντουλάχ Τσεϊλάν, ο οποίος, σύμφωνα με το άρθρο, δήλωσε ότι η κληρονομιά των νέων μαχητών της Γάζας βρίσκεται πλέον στους ώμους του κινήματος των Imam Hatip.

Μήνυμα Ερντογάν στο συνέδριο

Στο συνέδριο απέστειλε βιντεοσκοπημένο μήνυμα και ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Η Hirsi Ali θεωρεί ότι η παρουσία κορυφαίων κυβερνητικών και θρησκευτικών αξιωματούχων και το μήνυμα του ίδιου του Προέδρου προσδίδουν στην εκδήλωση πολιτική κάλυψη από το υψηλότερο επίπεδο της τουρκικής εξουσίας.

Πηγαίνει, ωστόσο, πολύ πιο πέρα, υποστηρίζοντας ότι το πρόβλημα για τις δυτικές υπηρεσίες ασφαλείας δεν περιορίζεται πλέον στην παρακολούθηση παράνομων πυρήνων, χρηματοδοτικών δικτύων ή ένοπλων οργανώσεων.

Κατά την άποψή της, το κρίσιμο ζήτημα βρίσκεται στην προσπάθεια ιδεολογικής διαμόρφωσης των νέων πολύ πριν κάποιος ενταχθεί σε μια εξτρεμιστική οργάνωση.

«Το πρόβλημα αρχίζει από την εκπαίδευση»

Η συγγραφέας ισχυρίζεται ότι η κυβέρνηση Ερντογάν χρησιμοποιεί την κρατική εκπαίδευση και το θρησκευτικό σύστημα για να επηρεάσει εκατομμύρια νέους.

Παραπέμπει, μεταξύ άλλων, σε προηγούμενες καταγγελίες για τελετές σε τουρκικά σχολεία κατά τις οποίες μαθητές φέρονται να απαγγέλλουν όρκους με αναφορές στην τζιχάντ.

Για τη Hirsi Ali, ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι ότι ένας 16χρονος μαθητής θα πάρει άμεσα ένα όπλο, αλλά ότι δημιουργείται σταδιακά ένα ιδεολογικό περιβάλλον μέσα στο οποίο ένοπλες ισλαμιστικές οργανώσεις παρουσιάζονται ως υπερασπιστές της πίστης και οι δυτικές δημοκρατίες ως αντίπαλοι.

Το ερώτημα για το ΝΑΤΟ

Μεγάλο μέρος του άρθρου αφορά την ιδιότητα της Τουρκίας ως μέλους του ΝΑΤΟ.

Η συγγραφέας αναγνωρίζει τη στρατηγική σημασία της χώρας: τη βάση του Ιντσιρλίκ, τον έλεγχο των Στενών του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων και τη δύναμη των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Υποστηρίζει όμως ότι η γεωστρατηγική σημασία της Τουρκίας έχει οδηγήσει την Ουάσινγκτον και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να παραβλέπουν επί χρόνια όσα συμβαίνουν στο εσωτερικό της.

Κατά τη Hirsi Ali, η περίπτωση της Τουρκίας είναι ακόμη πιο περίπλοκη επειδή, σε αντίθεση με τη Ρωσία και την Κίνα που αντιπαρατίθενται στη Δύση «από έξω», η Άγκυρα μπορεί να αξιοποιεί τα δικαιώματα που διαθέτει ως κράτος-μέλος της δυτικής συμμαχίας.

Η επόμενη γενιά του τουρκικού κράτους

Το πλέον μακροπρόθεσμο μέρος της ανάλυσής της αφορά το τι θα συμβεί σε δέκα ή δεκαπέντε χρόνια.

Οι σημερινοί μαθητές, σημειώνει, θα αποτελέσουν την αυριανή γενιά αξιωματικών των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων, διπλωματών, αστυνομικών, κρατικών λειτουργών και βουλευτών.

Η Hirsi Ali εκτιμά ότι, εφόσον η σημερινή ιδεολογική κατεύθυνση συνεχιστεί, οι άνθρωποι αυτοί θα εισέλθουν στους θεσμούς έχοντας διαμορφώσει διαφορετική αντίληψη για τη σχέση της Τουρκίας με τη Δύση και τις ισλαμιστικές οργανώσεις.

Ζητά κυρώσεις από τους συμμάχους

Το άρθρο καταλήγει καλώντας τις ΗΠΑ και τους Ευρωπαίους συμμάχους να θέσουν συγκεκριμένες «κόκκινες γραμμές» στην Άγκυρα.

Η Hirsi Ali ζητά να τερματιστεί κάθε δραστηριότητα της Χαμάς στην Τουρκία, να ανακληθούν τουρκικά διαβατήρια που, όπως υποστηρίζει, έχουν δοθεί σε ισλαμιστές εξτρεμιστές και να απομακρυνθεί εξτρεμιστική προπαγάνδα από εκπαιδευτικά προγράμματα που συνδέονται με το κράτος.

Σε περίπτωση άρνησης της κυβέρνησης Ερντογάν, προτείνει περιορισμό της ανταλλαγής πληροφοριών με την Τουρκία, πάγωμα της μεταφοράς ευαίσθητης αμυντικής τεχνολογίας, αναστολή κοινών στρατιωτικών ασκήσεων και υποβάθμιση του επιχειρησιακού ρόλου της Άγκυρας στις δομές του ΝΑΤΟ.

Το βασικό ερώτημα που θέτει είναι κατά πόσο η στρατηγική σημασία της Τουρκίας επέτρεψε επί χρόνια στην Άγκυρα να αποφεύγει τις συνέπειες πολιτικών που, κατά την ίδια, βρίσκονται σε σύγκρουση με τις αρχές και τα συμφέροντα της Ατλαντικής Συμμαχί