Σε «φρούριο» απέναντι σε drones, εκρηκτικά και ενδεχόμενες επιχειρήσεις σαμποτάζ σχεδιάζει να μετατρέψει η Λιθουανία έναν νέο κρίσιμο υποσταθμό ηλεκτρικής ενέργειας κοντά στον ρωσικό θύλακα του Καλίνινγκραντ.
Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα του Reuters, ο σχεδιαζόμενος υποσταθμός Gizai θα αποτελέσει κρίσιμο τμήμα της ενεργειακής σύνδεσης των χωρών της Βαλτικής με τη Δυτική Ευρώπη. Θα κατασκευαστεί περίπου 30 χιλιόμετρα δυτικά του Καλίνινγκραντ, σε μια περιοχή ιδιαίτερα ευαίσθητη για την ασφάλεια του ΝΑΤΟ.
«Σαρκοφάγοι» από οπλισμένο σκυρόδεμα
Τα μέτρα προστασίας ξεφεύγουν σημαντικά από τις συμβατικές προδιαγραφές μιας ενεργειακής εγκατάστασης.
Τα σχέδια προβλέπουν περίφραξη ικανή να αντέξει πρόσκρουση οχήματος φορτωμένου με εκρηκτικά, αισθητήρες για τον εντοπισμό πιθανών υπόγειων σηράγγων και ειδικά προστατευτικά περιβλήματα από ενισχυμένο σκυρόδεμα γύρω από τους μετασχηματιστές.
Στόχος είναι ο εξοπλισμός να μπορεί να αντέξει ακόμη και επιθέσεις στρατιωτικών drones.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Litgrid, Andrius Semeskevicius, ανέφερε ότι η φιλοσοφία σχεδιασμού του ηλεκτρικού δικτύου έχει αλλάξει ριζικά. Στο παρελθόν, όπως εξήγησε, οι υποδομές σχεδιάζονταν κυρίως με γνώμονα φυσικές καταστροφές. Πλέον λαμβάνονται υπόψη όλες οι πιθανές υβριδικές και συμβατικές απειλές.
Σχεδιασμός για επίθεση πολλών Shahed
Η εγκατάσταση θα καταλαμβάνει έκταση περίπου 35 εκταρίων, ώστε ένα μόνο πλήγμα να μην μπορεί να καταστρέψει μεγάλο μέρος του κρίσιμου εξοπλισμού.
Ο σχεδιασμός λαμβάνει υπόψη ακόμη και σενάριο επίθεσης με πολλαπλά drones τύπου Shahed, τα οποία θα μπορούσαν να μεταφέρουν περίπου 100 κιλά εκρηκτικών. Για τον λόγο αυτό προβλέπεται ειδικά ενισχυμένο σκυρόδεμα, ενώ κρίσιμος εξοπλισμός θα τοποθετηθεί μέσα σε προστατευτικές κατασκευές.
Παράλληλα, θα υπάρχουν εφεδρικές μονάδες βασικού εξοπλισμού, ώστε ο υποσταθμός να μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί ακόμη και εάν τμήμα του καταστραφεί.
Φόβοι για ρωσική προβοκάτσια
Η ενίσχυση της προστασίας πραγματοποιείται σε ένα ιδιαίτερα τεταμένο περιβάλλον ασφαλείας.
Πηγές των υπηρεσιών πληροφοριών είχαν αναφέρει στο Reuters ότι στην περιοχή υπάρχουν ανησυχίες για το ενδεχόμενο μιας ρωσικής επιχείρησης «false flag» με drone, με πιθανό στόχο τη δοκιμασία της συνοχής του ΝΑΤΟ. Η Μόσχα έχει απορρίψει κατηγορίες περί εμπλοκής της σε ενέργειες σαμποτάζ στην ευρωπαϊκή ενεργειακή υποδομή.
Η γεωγραφία αυξάνει ακόμη περισσότερο τη σημασία του έργου. Η διασύνδεση περνά από την περιοχή του διαδρόμου Suwalki, τη στενή ζώνη μεταξύ Πολωνίας και Λιθουανίας που βρίσκεται ανάμεσα στο Καλίνινγκραντ και τη Λευκορωσία και θεωρείται επί χρόνια ένα από τα πλέον ευαίσθητα σημεία της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ.
Κρίσιμος κόμβος του Harmony Link
Ο Gizai θα αποτελέσει κομβικό σημείο του Harmony Link, της διασύνδεσης με την Πολωνία που ενισχύει την ενεργειακή σύνδεση των χωρών της Βαλτικής με το υπόλοιπο ευρωπαϊκό δίκτυο μετά την αποσύνδεσή τους από το ρωσικό σύστημα.
Πηγή από εταιρεία διαχείρισης δικτύου χαρακτήρισε τη γραμμή ουσιαστικά «σανίδα σωτηρίας» για τη Λιθουανία σε περίπτωση κατάρρευσης του συστήματος, συνδέοντας ευθέως τα πρόσθετα μέτρα ασφαλείας με την αύξηση των περιφερειακών εντάσεων και των απειλών σαμποτάζ.
Τουλάχιστον €48 εκατ. επιπλέον για την ασφάλεια
Η «οχύρωση» της εγκατάστασης έχει σημαντικό οικονομικό κόστος. Σύμφωνα με τη Litgrid, τα πρόσθετα μέτρα ασφαλείας αυξάνουν τον προϋπολογισμό του υποσταθμού κατά τουλάχιστον €48 εκατ., ενώ το ποσό μπορεί να αυξηθεί περαιτέρω εάν επιδεινωθούν οι γεωπολιτικές συνθήκες.
Η Λιθουανία σχεδιάζει να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση να καλύψει τουλάχιστον το μισό κόστος του Gizai. Την ίδια ώρα, Πολωνοί αξιωματούχοι ζητούν μεγαλύτερη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, υποστηρίζοντας ότι η προστασία των ενεργειακών δικτύων στα σύνορα με τη Ρωσία αποτελεί ζήτημα που αφορά συνολικά την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια.
